نقد و بررسي سريال «نون و ريحون» اثر فرزاد موتمن

چيزي ميان تعجب و تمسخر و تاسف!

سريال «نون و ريحون» يكي از ضعيف ترين و نازل ترين مجموعه هاي تلويزيوني است كه تا به حال در رسانه ملي تدارك ديده شده است.

کد خبر: ۸۷۲۳۴

دوشنبه - ۱۵ شهريور ۱۳۸۹ / September 06, 2010

محمدرضا محقق - بخش ادب و هنر؛ «نون و ريحون» كه مي توان گفت تنها اثر سريالي مناسبتي امسال است كه با بن مايه هاي طنز و هجو ساخته و پرداخته شده، در عين حال كه فضاي خاصي را در ذهن مخاطب تداعي مي كند و از متمايزات پيش گفته، بهره جسته است، يك ويژگي خاص ديگر هم دارد كه رنگ و بويي كمتر تجربه شده به اين سريال مناسبتي بخشيده است و آن، ديالوگ هاي سياسي سريال است كه دقيقاً اشارت ها و كنايت هايي به ماجراهاي سياسي سال اخير دارد.

اين ديالوگ ها كه به صورت همزمان خشم و تعجب و حيرت عده اي از مخاطبان سريال را برانگيخته، در عين حال سبب شد بار ديگر اين نكته به ذهن همگان خطور كند كه جايگاه طنز سياسي در سيما و برنامه سازي هاي آن، خاصه در قالب سريال هاي تلويزيوني كجاست و تا چه اندازه و چگونه؟

«نون و ريحون» گرچه از تمام اين ويژگي ها و ادوات و ابزارهاي متنوع بهره گرفته، اما نتوانسته آن چنان كه بايد و شايد در ساخت سريال به لحاظ ريتم و ساخت و پرداخت هنري و جلوه هاي بصري – به صورت سنجي و با در نظر داشتن تمام محدوديت هاي زماني و موضوعي و ... - به توفيق چنداني دست پيدا كند.

مجموعه ويژگي ها و شاخصه هاي سريالي، در اين اثر، از نوعي سطحي نگري و دم دستي سازي و باسمه اي كاري رنج مي برد و اين علاوه بر بازي ها و لوكيشن و كاراكترها و داستان و ... در همان ديالوگ هاي طنز و كنايه آلود سياسي هم ديده مي شود كه گاه مضحك و گاه چندش آور و وقيح مي نمايد.

خاصه آن كه وقتي كارگردان يك سريال تلويزيوني در مصاحبه اي كه در اثناي ساخت و فيلمبرداري آن به انجام مي رساند، علناً و صريحاً به اين نكته اشاره مي كند كه اين كار جزو امور دست چندم و دم دستي اوست و ارزش چنداني برايش قايل نيست – نقل به مضمون – وضعيت بغرنج و تاسف آور بيش از پيش واضح مي شود.

براستي چرا بايد چنين حجمي از آنتن با چنان فضا و موقعيتي – مناسبت ماه رمضان و ساعات پس از افطار – به دستي كسي سپرده شود و پيشكش كسي گردد كه كمترين ارادت و عنايتي به آنچه مي سازد، ندارد و خودش هم چندان ارزشي براي كارش قايل نيست، چه رسد به ديگران.

و آيا نتيجه و ماحصل چنين روندي، ساخت سريالي مي شود كه به لحاظ فرم و محتوا و پيام رساني هاي مطلوب و مد نظر مديران رسانه ملي قابل قبول باشد و مهر تاييد بخورد؟

آيا ساخت و پخش سريال هايي از جنس «نون و ريحون» را مي توان صرفاً به پاي اتفاق و عدم برنامه ريزي نوشت و آيا مي توان پذيرفت كه بودجه و امكانات رسانه ملي و بيت المال مردم، اين چنين بي حساب و كتاب و مهمل و مضحك و مبتذل به دست كساني بيفتد كه اساساً اعتقادي به بسياري از مباني فكري و انديشگي و عملي مناسبتي كه اين سريال براي آن ساخته شده، ندارند؟

بي ترديد سريال «نون و ريحون» يكي از ضعيف ترين و نازل ترين مجموعه هاي تلويزيوني است كه تا به حال در رسانه ملي تدارك ديده شده و وقتي مخاطب ايراني مسلمان، ساعات پس از افطارش را در حجم ميليوني، مجبور است در مقابل چنين مجموعه هاي فاقد ارزش هاي محتوايي و ساختاري بگذراند، آيا اين حق براي او محفوظ است تا بتواند از مسببان اين وضعيت به ديوان عدل و انصاف شكايت برد؟

براستي چه كسي و چه مجموعه اي پاسخگوي اين موقعيت و وضعيت تاسف و تعجب برانگيز است؟/انتهاي پيام/