دانشگاهیان و مطالبات مقام معظم رهبری-3/ استاد دانشگاه تربیت مدرس:

مثلث ارتقای دانش راهکار دستیابی به پویایی فکری است

عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس با بيان اينكه دستيابي به پويايي فكري در كشور از طريق اجراي مثلث ارتقاي دانش امكان پذير مي شود، گفت: با فراهم شدن سه بستر اجتماعي – فرهنگي، بستر فني – زيرساختي و بستر قانوني – مقرراتي به عنوان مثلث ارتقاي دانش زمينه براي رشد و پيشرفت علمي فراهم مي شود.

کد خبر: ۸۷۲۹۲

دوشنبه - ۱۵ شهريور ۱۳۸۹ / September 06, 2010

دكتر محمد حسن زاده در گفت و گو با خبرنگار علمي «شبكه خبر دانشجو»، با اشاره به سخنان مقام معظم رهبري در ديدار با اعضاي هيئت علمي دانشگاه ها در خصوص انحصارگرايي علمي توسط كشورهاي پيشرفته گفت: انحصارگرايي در علم يكي از پديده هاي مذموم است كه ريشه در بُخل علمي دارد؛ زيرا علم تنها در صورتي به باروري مي رسد كه در بين علما و عموم مردم منتشر شود و موجب تعاطي افكار علمي بين جامعه علمي باشد، در غير اين صورت، به منزله ابزاري در دست خودخواهان است كه از آن براي دستيابي به مقاصد خود استفاده مي كنند.

وي در ادامه علم را موتور محركه توسعه همه جانبه و پايدار كشورها دانست و گفت: علم به عنوان يك سرمايه ماندگار و تاثيرگذار براي هر شخص، سازمان، كشور و ملت است و به همين دليل در طول تاريخ صاحبان علم مورد احترام بوده اند و اشاعه و نشر علم نيز در دين مبين اسلام و به كرات در كلام قرآن و معصومين مورد تاكيد قرار داشته است به طوريكه نشر علم در دين ما به منزله زكات عنوان شده است.

حسن زاده ادامه داد: هر چند رعايت حق مالكيت معنوي در حوزه علم و فناوري بسيار مهم است ولي اين مقوله ارتباطي با انحصارگرايي ندارد و انحصارگرايي در هر شكل آن به ويژه در حوزه علم موجب عقب افتادگي جامعه و تاخير در دستيابي انسان ها به زندگي سعادتمندانه مي شود.

عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس با بيان اينكه در تاريخ نمونه هاي بسياري ازانحصارگرايي علمي يافت مي شود، اظهار داشت: البته انحصارگرايي علمي در بين دانشمندان به ندرت اتفاق مي افتد، بلكه اين نظام هاي سياسي هستند كه به دليل مطامع سياسي و افكار استبدادي معطوف به آن به در دست گرفتن ابزار علم براي تسلط بر ديگران گرايش دارند.

وي مبارزه جامعه علمي با تمام توان با پديده انحصارگرايي علمي را ضروري دانست و افزود: جامعه علمي كشور بايد جريان آزاد اطلاعات علمي را دنبال كنند؛ زيرا در غير اين صورت، علاوه بر اينكه رشد و توسعه علمي و دانش بنيان شكل نمي گيرد، بلكه در نتيجه استفاده ابزاري از علم، زمينه براي علم گريزي، علم ستيزي و علم انكاري در كشور نيز فراهم مي شود.

حسن زاده افزود: با وجود افراد مستعد، فراهم شدن سه بستر اجتماعي – فرهنگي، بستر فني – زيرساختي و بستر قانوني – مقرراتي به عنوان مثلث ارتقاي دانشي زمينه براي رشد و پيشرفت علمي فراهم مي شود.

مدير گروه ترويج علم مركز تحقيقات سياست علمي كشور در ادامه با اشاره به تاكيد مقام معظم رهبري بر ضرورت پيشرفت علمي در كشور و رفع موانع پيشرفت گفت: وجود قشر فرهيخته، كنجكاو و مستعد از نخستين عوامل پيشرفت علمي كشور است كه در صورت فراهم شدن پشتيباني مادي و معنوي و تدوين قوانين و مقررات حمايتگر حاصل مي شود.

وي نبود مثلث ارتقاي دانش را مانعي پيش روي پيشرفت و توسعه علمي كشور دانست و اظهار داشت: در نبود زيرساخت اجتماعي فرهنگي، علم و علم اندوزي به عنوان يك ارزش محسوب نمي شود همان طور كه در نبود زيرساخت فني – زيرساختي، امكان تبادل اطلاعات علمي بين دانشمندان فراهم نخواهد شد و در نبود زيرساخت قانوني - مقرراتي حق و حقوق دانشمندان رعايت نمي شود و در نتيجه ميل به باروري علمي در جامعه علمي كشور فروكش مي كند.

حسن زاده گفت: در مورد زيرساخت فني – زيرساختي و زيرساخت قانوني - مقرراتي در كشور ما ضعف هايي وجود دارد كه بايد به صورت جدي مورد توجه قرار گيرد.

عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس با بيان اينكه دستيابي به پويايي فكري در كشور از طريق اجراي مثلث ارتقاي دانش امكان پذير مي شود، گفت: مقام معظم رهبري در سخنان خود در ديدار با اعضاي هيئت علمي دانشگاه ها توليد فكر در جامعه را از توليد علم دشوار تر دانستند؛ زيرا تفكر و انديشه است كه زمينه ساز توليد علم مي شود.

وي افزود: تا زماني كه انسان فكر نكند نمي تواند معرفت حاصل كند و دستيابي به معرفت در زمينه رفتار پديده ها و كنكاش در تبيين آنها نيز همان چيزي است كه امروزه از آن به توليد علم تعبير مي شود.

حسن زاده اظهار داشت: تا زماني كه تفكر و انديشه شكوفا نشود، توليد علم واقعي اتفاق نمي افتد.

عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس تاكيد كرد: بالندگي انديشه سبب شكل گيري تفكر انتقادي و تلاش ذهني براي حل مسائل و گشودن افق هاي نوين مي شود و موفقيت در مرحله كنكاش ذهني نسبت به توليد علم هم نياز به خلاقيت و توانمندي بيشتري دارد.

وي يادآور شد: در جامعه علمي، دانشگاهي و مراكز تحقيقاتي كشور بايد نسبت به موضوع خلاقيت ذهني و فراخي انديشه تاكيد بيشتري شود؛ زيرا ممكن است در يك مركز تحقيقاتي با ترجمه آثار به زبان هاي ديگر، علمي توليد و منتشر شود و در ارزيابي هاي علمي نيز به عنوان يك شاخص مورد توجه قرار گيرد اما حقيقت اين است كه در اين وضعيت، توليد فكر يا به عبارت ديگر توليد علم حقيقي اتفاق نيفتاده است.

حسن زاده گفت: دستيابي به پويايي فكري نيازمند بسترسازي هاي زيادي است تا در نتيجه آن دانشمندان و پژوهشگران به صورت عمقي به تحقيق و تفحص بپردازند، ايده هاي خود را بروز دهند و در تعامل با ساير اعضاي جامعه علمي به توسعه حقيقي علمي كه به توسعه همه جانبه مي انجامد دست يابند كه اين مسئله از طريق فراهم شدن سه ضلع مثلث ارتقاي دانشي تحقق مي يابد./انتهاي پيام/