اندیشکده اقتصاد مقاومتی:

۷ میلیون نفر مشمول مصوبه برق رایگان می‌شوند نه ۳۰ میلیون

اندیشکده اقتصاد مقاومتی در نامه‌ای به معاون اول رئیس جمهور درباره مصوبه دولت برای برق رایگان اعلام کرد: تنها ۷ میلیون نفر مشمول این مصوبه خواهند شد که با ۳۰ میلیون نفر اعلامی رئیس جمهور تفاوت قابل توجهی دارد.

کد خبر: ۸۷۳۵۹۴

شنبه - ۱۵ شهريور ۱۳۹۹ / September 05, 2020

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، اندیشکده اقتصاد مقاومتی با ارسال نامه‌ای به اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور نسبت به مصوبه برق رایگان دولت واکنش نشان داد و اعلام کرد: بر اساس این نامه که محاسبات کارشناسی آن در ۳ پیوست ارائه شده، تنها ۷ میلیون نفر مشمول برق رایگان می‌شوند که با ۳۰ میلیون نفر اعلامی رئیس جمهور تفاوت قابل توجهی دارد.

در این نامه بیان شده است که یک خانوار عادی با یک یخچال، یک تلویزیون و ۳ لامپ کم مصرف در ماه بیش از ۸۰ کیلووات ساعت الگوی مصرفی اعلام شده، مصرف دارند.

متن نامه اندیشکده اقتصاد مقاومتی به شرح زیر است:

پیرو ابلاغ مصوبه‌ی اخیر هیات دولت طی نامه شماره ۶۲۴۲۴ مورخ ۰۴/۰۶/۹۹ توسط جنابعالی با موضوع «اعمال تخفیف صد در صدی بر تعرفه برق مشترکین کم مصرف خانگی» مطابق الگوی تعیین شده، اندیشکده اقتصاد مقاومتی (شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی سابق) این مصوبه را از لحاظ کارشناسی مورد بررسی قرار داده که نتایج آن به استحضار می‌رسد:

یک) بر اساس بررسی‌های انجام شده، حتی برای اقشار بسیار ضعیف جامعه نیز، انطباق میزان مصرف با الگو‌های تعیین شده امکانپذیر نخواهد بود. به عنوان مثال یک مشترک در ایام غیرگرم مناطق عادی و مناطق گرمسیر، تنها با استفاده از یک یخچال معمولی، یک تلویزیون و سه عدد لامپ کم مصرف، مصرفی بیش از ۱۰۰ کیلووات ساعت خواهد داشت که این عدد بیش از الگوی تعیین شده در این مناطق یعنی ۸۰ کیلووات ساعت است. (پیوست ۱)

دو) به نظر می‌رسد برخلاف اظهارات وزیر محترم نیرو، وزارت نیرو به اشتباه تمامی قبوض خانگی (اعم از منازل مورد استفاده و خانه‌های خالی و سکونتگاه‌های غیر دائم و ...) را برای تعیین الگوی کم مصرفی در نظر گرفته است که این نوع محاسبه، سبب کاهش غیرطبیعی الگو به ۸۰ کیلووات ساعت شده است. حال آنکه برای دستیابی به الگوی صحیح، ابتدا بایستی قبوض مربوط به خانه‌های خالی، باغ ویلا‌ها و به طور کلی سکونتگاه‌های غیر دائم شناسایی شده و از محاسبات حذف شوند، سپس الگوی کم مصرفی لحاظ گردد. (پیوست ۲)

سه) مطابق با بررسی‌های انجام شده، محاسبات مربوط به میزان مشمولین برق رایگان یعنی ۳۰ میلیون نفر که توسط رئیس محترم جمهور مطرح شد نیز دارای اشکال است. بررسی‌ها حاکی از آن است که در خوشبینانه‌ترین حالت حدود ۷ میلیون نفر از این طرح منتفع می‌شوند. (پیوست ۳)

بر این اساس، با توجه به ابعاد اجتماعی این وعده دولت که محاسبات کارشناسی آن به درستی انجام نشده و باعث می‌شود به جای مشترکین کم مصرف، صاحبان خانه‌های خالی، باغ ویلا‌ها و سکونتگاه‌های غیردائم از آن منتفع شوند، بازنگری فوری در مصوبه فوق ضروری است.

اصلی‌ترین چالش در تعرفه گذاری برق (و به طور کلی تعرفه حامل‌های انرژی) نبود یک سازو کار پویا، دارای منطق مشخص و در عین حال ثابت در تعرفه گذاری است؛ لذا اقدام کلیدی در این زمینه، «اصلاح ساختار تعرفه ها» و افزایش پایه نرخ برق مشترکین پرمصرف مطابق با آن است. با این اقدام، نه تنها خانوار‌های کم مصرف به طور قطعی از برق رایگان بهره‌مند خواهند شد، بلکه با واقعی شدن قیمت برق در پله‌های بالای مصرف، یارانه پنهان کاهش یافته و درآمد دولت از این محل افزایش خواهد یافت. اندیشکده اقتصاد مقاومتی آماده است در این زمینه، الگوی پیشنهادی خود که پیش از این در اختیار مقامات دولتی قرار گرفته بود را مجددا ارائه نماید.

* پیوست ۱ نامه

پیوست ۱ نامه اندیشکده اقتصاد مقاومتی به شرح زیر است:

به منظور ارائه تصویری روشن از «امکان مصرف» مطابق با الگو‌های کم مصرفیِ تعیین شده توسط وزارت نیرو، مثال‌های زیر می‌تواند راهگشا باشد. به عنوان مثال برای ماه‌های غیرگرم مناطق عادی و گرمسیر، اگر فرض کنیم یک مشترک تنها از یک یخچال معمولی، یک تلویزیون معمولی و تنها سه لامپ کم مصرف معمولی استفاده می‌کند، میزان مصرف انرژی ماهانه این مشترک مطابق جدول ذیل خواهد بود:

برای ماه‌های گرم در مناطق عادی و برخی از نواحی گرمسیر که از کولر آبی برای سرمایش استفاده می‌شود نیز جدول فوق به شکل زیر اصلاح می‌شود:

البته در این مثال ها، اغماض فراوانی صورت گرفته است؛ در واقع زندگی عادی بسیاری از مشترکین قطعا مصارف بالاتری را شامل می‌شود. علاوه بر این، اقشار کم درآمد جامعه عموما از تجهیزاتی استفاده می‌کنند که به دلیل قیمت نازل و فرسودگی و ... مصرف بالاتری دارند؛ بنابراین دست یابی به این سطح از مصرف در عمل برای غالب مشترکین ممکن نخواهد بود.

* پیوست ۲ نامه

پیوست ۲ نامه اندیشکده اقتصاد مقاومتی به شرح زیر است:

با توجه به گزارشات وزارت نیرو، در سال ۹۸ و در ایام غیرگرم مناطق عادی و مناطق گرمسیر، مجموعا بیش از ۱۵۸ میلیون قبض در هر دوره صادر شده است. از این تعداد حدود ۴۵ میلیون قبض (معادل ۲۹ درصد کل قبوض صادر شده) مربوط به پله‌های مصرفی زیر ۱۰۰ کیلووات ساعت (پله‌های ۰ تا ۵۰ و ۵۱ تا ۱۰۰) است. از طرفی متوسط مصرف پله ۰ تا ۵۰ در یک ماه حدود ۱۲ کیلووات ساعت و متوسط مصرف پله ۵۱ تا ۱۰۰ در یک ماه حدود ۷۹ کیلووات ساعت است.

با توجه به تعیین عدد ۸۰ کیلووات ساعت به عنوان الگوی کم مصرفی برای ایام غیر گرم مناطق عادی و مناطق گرمسیر، در این محاسبات این قبوض به عنوان شاخصی برای نحوه مصرف مشترکین عادی در نظر گرفته شده اند؛ بنابراین با توجه به اینکه متوسط مصرف ۱۲ کیلووات ساعت در ماه برای یک منزل مسکونی به منزله‌ی خالی بودن آن می‌باشد و نزدیک به ۱۶ درصد از قبوض چنین وضعیتی دارند، می‌توان دریافت که خانه‌های خالی و سکونتگاه‌های غیر دائم در محاسبات لحاظ شده اند.

*پیوست ۳ نامه

پیوست ۳ نامه اندیشکده اقتصاد مقاومتی به شرح زیر است:

با توجه به محاسبات وزارت نیرو، بیش از ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار مشترک در زمره مشترکین کم مصرف قرار دارند؛ لذا با ضرب این عدد در مقدار استاندارد بعد خانوار یعنی ۵/۳ نتیجه گرفته شده است که هزینه‌ی برق برای نزدیک به ۳۰ میلیون ایرانی رایگان خواهد شد. این درحالیست که بر اساس آمار وزارت نیرو تا پایان خردادماه سال جاری، بیش از ۲۹ میلیون مشترک خانگی وجود دارد. اگر این عدد را در بعد خانوار ضرب کنیم، باید این نتیجه حاصل شود که جمعیت کشور ۱۰۱ میلیون نفر است که صحیح نمی‌باشد. علت این مسئله آن است که تعدادی از اشتراک‌ها مربوط به خانه‌های خالی یا سکونتگاه‌های غیر دائم بوده (بیش از ۴ میلیون اشتراک خانگی) و لذا این منطق محاسبه بدون حذف این مشترکین از محاسبات، دارای اشکال اساسی است.

با توجه به پیوست ۲ از میان ۸ میلیون ۴۰۰ هزار انشعاب با مصرف کمتر از الگو‌های تعیین شده، بیش از ۴ میلیون و ۶۰۰ مشترک (۱۶ درصد از کل قبوض صادره) متوسط مصرف ۱۲ کیلووات ساعت دارند که به معنی منزل مسکونی خالی از سکنه می‌باشد. در خصوص ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار انشعاب باقی مانده که متوسط مصرف ۷۹ کیلووات ساعت دارند نیز با توجه به پیوست ۱ و ۲ بخشی قابل توجهی از آن‌ها مربوط به باغ ویلا‌ها و سکونتگاه‌های غیر دائم است؛ بنابراین در بهترین حالت، اگر فرض کنیم نیمی از این تعداد مربوط به سکونتگاه‌های غیر دائم است، تنها ۱ میلیون ۹۰۰ هزار مشترک باقی می‌ماند که احتمالا از طرح مذکور منتفع خواهند شد (با توجه به پیوست ۱ این مشترکین از حداقلی‌ترین تجهیزات زندگی بی بهره هستند). با ضرب این عدد در بعد خانوار (۳.۵) این نتیجه حاصل می‌شود که طرح دولت در خوشبینانه‌ترین حالت تنها برق حدود ۷ میلیون نفر را رایگان خواهد کرد.