تجارت خارجی ایران سال آینده ۸.۸ درصد رشد می‌کند / ایران می‌تواند به کانون تجارت خاورمیانه تبدیل شود

موسسه تحقیقاتی فیچ در گزارش خود از بخش حمل و نقل بار و کشتیرانی ایران پیش‌بینی می‌کند که در سال ۲۰۲۱ تجارت خارجی کشور ۸.۸ درصد رشد می‌کند.

کد خبر: ۸۷۳۹۴۶

دوشنبه - ۱۷ شهريور ۱۳۹۹ / September 07, 2020

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، موسسه تحقیقاتی فیچ پیش بینی می‌کند که در سال ۲۰۲۱ اقتصاد ایران به ثبات برسد و در پی این تحول مثبت، تجارت خارجی کشور نیز در این سال ۸.۸ درصد افزایش می‌یابد.

موسسه تحقیقاتی فیچ سولوشنز (Fitch solutions) این پیش بینی را در جدیدترین گزارش خود از بخش حمل و نقل بار و کشتیرانی ایران و دورنمای آن در چهار سال آینده که در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۰ منتشر شده مطرح کرده است.

رادار اقتصاد این گزارش که چشم انداز صنعت حمل و نقل بار و کشتیرانی ایران طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ را بررسی می‌کند در چند قسمت منتشر خواهد کرد.

در قسمت اول این گزارش تحلیل موسسه فیچ از آینده تجارت ایران با دنیای خارج در سه بازه کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مطرح شده است.

در این قسمت آمده است که اگر تحریم‌های آمریکا برداشته شوند، تقاضای انباشت شده، جمعیت جوان، نیروی کار ماهر، منابع غنی نفت و گاز و بزرگ بودن جمعیت مصرف‌کننده از جمله عواملی هستند که می‌توانند ایران را به یکی از کانون‌های بزرگ رشد و توسعه تجارت در خاورمیانه تبدیل کنند.

مشروح قسمت اول گزارش به شرح زیر است:

تجارت و حمل و نقل رابطه تنگاتنگی با هم دارند. به همین دلیل پیش از پرداخـتن به بخش حمل و نقل ایران، مروری بر چشم انداز تجارت خارجی این کشور خواهیم انداخت.

کوتاه مدت: تجارت خارجی ایران در سال ۲۰۲۰ تحت فشار عواملی از جمله تحریم‌های آمریکا، شیوع کرونا، کاهش صادرات نفت و افت قیمت نفت قرار گرفته است. ما رشد منفی ۹ درصد را برای تجارت ایران در سال ۲۰۲۰ پیش بینی کرده ایم. رشد صادرات منفی ۹.۸ درصد و رشد واردات منفی ۷.۱ درصد خواهد شد. در این سال فعالیت‌های تجاری کاهش می‌یابد و خانوار‌ها پول کمتری دارند تا صرف خرید کالا کنند. کاهش درآمد‌های نفتی نیز هزینه کرد دولت را کاهش می‌دهد. پیش بینی می‌شود درآمد‌های نفتی دولت در سال جاری ایرانی ۲۵ درصد نسبت به سال قبل از آن کاهش یابد. همه این عوامل منجر به کاهش حجم تجارت خارجی کشور می‌شوند.

در حالی که رشد منفی ۴.۱ درصدی را برای اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۰ پیش بینی کرده ایم، انتظار داریم در سال ۲۰۲۱ اقتصاد ایران به ثبات برسد و رشد ۲.۵ درصدی را تجربه کند. در پی بازگشت اقتصاد ایران به رشد، تجارت خارجی کشور نیز در این سال ۸.۸ درصد افزایش می‌یابد.

میان مدت: چشم انداز تجارت خارجی ایران در میان مدت به ازسرگیری مذاکرات با آمریکا بستگی دارد. ما با این فرض پیش بینی کرده ایم تجارت خارجی کشور طی دوره ۵ ساله ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ رشد سالانه ۹ درصدی را تجربه کند.

البته سناریو‌های دیگری نیز در این زمینه قابل تصور است. اگر توافق هسته‌ای به طور کامل از هم بپاشد و ایران مقصر آن تلقی شود، شرکت‌های چینی تحت فشار زیادی برای قطع مراودات خود با ایران قرار می‌گیرند و در بدترین حالت می‌توان پیش بینی کرد که موقعیت اقتصاد و پول ملی ایران بیش از پیش ضعیف شده و واردات کاهش شدید پیدا کند.

حتی اگر تحریم‌ها علیه ایران نهایتا برداشته شود، رشد سریع تجارت خارجی ایران به بهره برداری کامل از ثروت نفت و گاز خود و حل مشکلات در صحنه عملیاتی بستگی خواهد داشت. ایران پتانسیل بسیاری در همه بخش‌ها دارد و اگرچه بخش نفت و گاز بیشتر از همه مورد توجه است، اما به نظر ما صنایع مصرفی مثل خودرو و مواد غذایی نیز حائز اهمیت هستند. اگر تحریم‌های آمریکا برداشته شوند، تقاضای انباشت شده، جمعیت جوان، نیروی کار ماهر، منابع غنی نفت و گاز و جامعه مصرفی از جمله عواملی هستند که می‌توانند ایران را به یکی از کانون‌های بزرگ رشد و توسعه تجارت در خاورمیانه تبدیل کنند.

به هر ترتیب احیای پایدار اقتصاد ایران به ازسرگیری مذاکرات و حصول توافق جدید بستگی دارد که امید‌هایی برای تحقق این هدف در سال آینده دیده می‌شود، به ویژه اگر رئیس جمهوری معتدل تری در قبال ایران در آمریکا روی کار بیاید. در شرایط پرتنش کنونی، ازسرگیری مذاکرات بین دو کشور چندان محتمل نیست و ما معتقدیم هرچه تحریم ایران طولانی‌تر شود، احتمال این که اقتصاد این کشور با مشکلات عمیق‌تر اقتصادی مثل ابرتورم مواجه شود بیشتر می‌شود.

بلندمدت: به نظر ما چشم انداز رشد اقتصادی و تجارت ایران در بلندمدت یعنی تا سال ۲۰۲۹ مثبت است. البته رشد اقتصاد و تجارت ایران در این دوره به دلیل عدم بهره برداری از ظرفیت کامل بخش نفت و گاز، محدود خواهد بود. ریسک‌هایی هم این رشد را تهدید می‌کنند حتی اگر تحریم‌های آمریکا نهایتا برداشته شوند. نارضایتی در بخشی از جامعه به دلیل عملکرد دستگاه اجرایی کشور مشهود است. در صورت عدم بهبود روابط ایران و آمریکا، ما انتظار داریم تجارت خارجی ایران همچنان بر محور چین و به طور بالقوه روسیه بچرخد.

منبع: رادار اقتصاد