پيشنهادهاي مرکز پژوهش‌ها براي مشارکت دادن خانواده ها در روند خصوصي سازي

مرکز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي با بررسي موانع توسعه بازار سرمايه در ايران، پيشنهادهايي براي مشارکت دادن خانوارها در روند خصوصي‌سازي ارائه داد.

کد خبر: ۸۷۸۴

يکشنبه - ۱۰ شهريور ۱۳۸۷ / August 31, 2008

به گزارش «شبکه خبر دانشجو»به نقل از دفتر اطلاع‌رساني مرکز پژوهش ها، دفتر مطالعات اقتصادي اين مرکز ضمن بررسي الزامات خصوصي‌سازي از منظر خانوارهاي ايراني، خاطرنشان ساخت: خريداران سهام را در مجموع مي‌توان در دو گروه شرکت‌ها و خانوارها طبقه‌بندي کرد و با توجه به ساختار دولتي اقتصاد ايران و قدرت اقتصادي شرکت‌هاي دولتي و وابسته به دولت و همچنين ساختار عرضه گسترده و پرحجم سهام شرکت‌هاي بزرگ که اندازه هر يک برابر با ده‌ها شرکت کوچک کنوني ثبت شده در بازار سرمايه است، انتظار مي‌رود که شرکت‌هاي بزرگي که منابع مالي در اختيار داشته و خطرپذيري آنها پايين است به عنوان پيشگامان خصوصي‌سازي مطرح شوند و اين انتظار از آن روي قطعيت بيشتري مي‌يابد که بررسي ويژگي‌هاي درآمدي خانوارهاي ايراني، شاخص‌هاي اقتصادي، ويژگي‌هاي خطرپذيري سرمايه‌گذاري در بورس و سطح آموزش و فرهنگ سهام‌داري در ايران نشان داده که انتظار داشتن از خريداران فردي براي حضور در برنامه گسترده خصوصي‌سازي، توقعي غيرمنطقي است.

به بيان ديگر بايد پذيرفت که سال‌ها حضور و دخالت دولت در اقتصاد، کوچک بودن بازار سرمايه و فقدان فرهنگ سهامداري در کشور، توان بخش خصوصي و گروه‌هاي متوسط جامعه را براي حضور در عرصه‌هاي اقتصادي مرتبط با بازار کاهش و در مقابل توقعات مردم را از دولت و ابعاد دخالت دولت در اقتصاد افزايش داده است، به علاوه عملا زمينه‌هاي آموزشي مناسبي براي سرمايه‌گذاري‌هاي پر ريسک و آشنايي با آن در مدارس و دانشگاه‌هاي کشور وجود نداشته است و در حال حاضر نيز وسايل ارتباط جمعي برنامه مشخص و قابل پسندي را براي عموم در اين حوزه ندارند.

بنا بر اين، اولين گام دولت براي اجراي صحيح برنامه‌هاي خصوصي‌سازي با هدف مشارکت دادن مردم در اقتصاد کشور و توزيع ثروت بايد ايجاد اين تفکر باشد که مردم مالک ثروت ملي خود هستند که اين ثروت تاکنون در دست دولت بوده و اکنون بنا شده طي برنامه‌اي 10 ساله‌ اين ثروت به آنها باز گردد و به همين دليل مردم بايد براي مديريت ثروت خود آماده شوند.

مرکز پژوهش ها سپس پيشنهاد کرد: برنامه جامع فرهنگي توسعه بازار سرمايه تدوين و در اين چارچوب برنامه‌هاي جذاب تلويزيوني و راديويي براي آگاهي مردم از ساختار ثروت در کشور تهيه و مردم با واقعيت‌هاي اقتصادي و اجتماعي خصوصي‌سازي آشنا شوند.

از سوي ديگر پيشنهاد شده که سمينارها و جلسات بحث و گفت وگوي شفاف پيرامون اين موضوع بين مسئولان و قشرهاي مختلف مردم خصوصا دانش‌آموزان و دانشجويان در مراکز آموزشي برگزار شود تا بحث خصوصي‌سازي و خريد سهام از اين طريق عموميت يابد.

همچنين بايد نحوه ارتباط دولت و مردم از طريق رسانه‌هاي عمومي تسهيل و اصول اقتصاد به شکلي ساده به عموم مردم آموزش داده شود.

اقدام بعدي ايجاد برنامه‌هاي آموزشي و پژوهشي گسترده براي بررسي امکانات حضور مردم در بازارهاي پر ريسک مانند بازار سهام است که بدين منظور بايد ضمن مطالعه تجارب ديگر کشورها، ويژگي‌هاي خاص رفتاري، فرهنگي و آموزشي شهروندان ايراني مدنظر قرار گيرند.

مرکز پژوهش ها در ادامه خواستار ارائه کوپن‌هاي خريد سهام در سطح وسيع به گروه‌هاي خاص تاثيرگذار مانند دانشجويان و دانش‌آموزان شد و افزود: اضافه کردن دروس مربوط به بازار سرمايه در کتب درسي در برخي پايه‌ها از مدرسه تا دانشگاه و در رشته‌هاي مختلف نيز يکي از روش‌هاي توسعه فرهنگي و اجتماعي بازار سرمايه است و اين الزام در شرايطي است که در حال حاضر عملا به جز چند رشته محدود در ديگر رشته‌هاي تحصيلي هيچ نشاني از بازار سرمايه توسعه يافته به چشم نمي‌خورد.

مرکز پژوهش ها همچنين استفاده از تجارب ديگر کشورها که برنامه‌هاي مشخصي را براي آشنايي مردم با مقوله بازار سرمايه داشته‌اند و تهيه مقالات و پژوهش در اين زمينه را ضروري دانست و تصريح کرد: بايد به اين نکته توجه داشت که انتظار از خانوارهاي با درآمد متوسط و حتي بالا براي حضور در بازار سرمايه در شرايطي که اين بازار از سود قابل ملاحظه‌اي در مقابل ريسک بالا برخوردار نيست انتظاري مضاعف است.

در همين حال به کارگيري ابزارهاي مشتقه در بازار سرمايه ايران که ريسک بالايي دارد بسيار ضروري است و بايد هر چه سريع‌تر براي استفاده از چنين ابزارهايي تدابير مناسبي انديشيده شود.

آخرين نکته اين که اطلاعات مربوط به نحوه توزيع درآمد، ضريب جيني، هرم سني جمعيت، اطلاعات سهام داري، بودجه خانوار و امثال اينها ... بايد به طور منظم و منسجم توسط مرکز آمار ايران و سازمان بورس اوراق بهادار تهيه و تدوين شده و در اختيار مراکز علمي کشور قرار گيرد./انتهاي پيام/