ساز ناکوک کرونا |۱۱

مسافری به نام کرونا در مترو / موج سوم کووید۱۹ با حمل‌ونقل عمومی جابه‌جا می‌شود

با اینکه فصل پاییز با موج سوم کرونا آغاز شد و مشکلات بسیاری در حوزه حمل ونقل وجود دارد این مسائل مطرح شده و تراکم بی اندازه در مترو میتواند مارا با موج چهارم و پنجم و... در ماه‌های اینده روبرو کند.

کد خبر: ۸۸۱۰۶۱

جمعه - ۱۸ مهر ۱۳۹۹ / October 09, 2020

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو، شهربانو نوری نیا-مترو تهران؛ اولین تصویری که با شنیدن نامش تصور می‌شود ازدحام و مسافرینی است که در هم فشرده شده اند. مطابق گفته مدیرعامل شرکت بهره برداری مترو در آبان ماه سال ۱۳۹۸ بالاترین میزان جابه جایی توسط خطوط هفت گانه مترو تهران رقم یک میلیون و هشتصد و دوازده هزار و بیست و یک نفر بوده است یعنی اندکی کمتر از دو میلیون نفر، سفر در روز. این روز‌ها و با شیوع روز افزون بیماری کرونا از یک سو و بازگشایی تدریجی مشاغل از سوی دیگر، اولین نگرانی مختص به مترو است. برای درک بهتر این نگرانی بهتر است به بررسی خطوط مترو بپردازیم.

خط یک؛ خط کارمندان

بخشی از ادارات و ساختمان‌های دولتی پایتخت در حوالی خیابان بهشتی و مصلی یا محدوده عباس آباد قرار گرفته است پس تصور ترکیب مسافران خط یک چندان دشوار نیست. کافی است بین ساعات ۷ تا ۱۰ صبح مسافر ایستگاه دروازه دولت باشید و سوار یکی از قطار‌ها بشوید تا جمعیت زیادی شما را دربر بگیرد، البته این جمعیت به تدریج و حدفاصل ایستگاه‌های طالقانی، هفت تیر، شهید مفتح، شهید بهشتی و مصلای امام (ره) تخلیه می‌شود. معکوس این اتفاق بعد از ظهر رخ خواهد داد با این تفاوت که از تجریش به کهریزک و پس از رسیدن قطار به ایستگاه میرداماد جمعیت جهش قابل ملاحظه‌ای پیدا می‌کند و در حدفاصل ایستگاه شهید بهشتی تا دروازه دولت به اصطلاح جای سوزن انداختن نخواهد بود. این خط اگرچه سرفاصله‌ای متعادل دارد، اما به دلیل بافت منطقه‌ای ایستگاه‌ها که شامل ادارات و بازار است مسافرین زیادی را جابه جا می‌کند. خط یک البته فقط مختص کارمندان نیست، این خط از سمت جنوب به کهریزک وصل می‌شود و در فاصله ایستگاه امام خمینی (ره) تا شهرری مسافرین زیادی را جابه جا می‌کند ضمن آنکه از محدوده بازار نیز عبور می‌کند؛ بنابراین دور از ذهن نیست که ایستگاه‌هایی همچون دروازه دولت، شهدای هفتم تیر، شهید بهشتی، میدان امام خمینی (ره)، خیام و میرداماد بیشترین ریسک را برای مسافران و همچنین مامورین سکو داشته باشند.

خط پنج؛ کارکنانی که از کرج می‌آیند

با افزایش جمعیت تهران بخشی از جمعیت این شهر به سمت کرج سرازیر شد. خط پنج که تا اواسط دهه هشتاد تنها دو یا سه ایستگاه فعال داشت امروزه از گلشهر تا صادقیه را پوشش می‌دهد؛ اگرچه پیشتر خط هشتگرد نیز به آن وصل شد، اما به دلیل فعالیت آزمایشی در این گزارش مد نظر قرار نگرفته است. هر روزه مسافران زیادی با قطار‌های سریع السیر و عادی از کرج به تهران می‌آیند تا از طریق خط شماره دو در ایستگاه‌های مرکزی شهر پخش شوند. امری که البته ازدحام زیادی را در ایستگاه‌های میدان امام خمینی (ره) (تقاطع با خط کهریزک- تجریش) و ایستگاه دروازه شمیران و البته شادمان ایجاد می‌کند.

خط سه؛ ازدحام از راه آهن تا شهید بهشتی

مسیر سوم مترو تهران از ایستگاه قائم به سمت آزادگان است، این مسیر در روز‌های عادی و حد فاصل ایستگاه راه آهن تا شهید بهشتی دارای ازدحامی زیاد است. برخی از مسافران در فاصله ایستگاه بهشتی و تئاتر شهر جابه جا می‌شوند و عمده آن‌ها تا ایستگاه راه آهن پیاده می‌شوند. شناخت این خط در آناتومی ازدحام از این نظر حائز اهمیت است که پس از خط شش و هفت بالاترین سرفاصله را دارد و این امر سبب ایجاد ازدحامی سنگین در زمان اوج سفر خواهد شد؛ بنابراین حدفاصل ایستگاه شهید بهشتی تا تئاترشهر می‌تواند در صورت شلوغی مسافران را دچار ریسک کند.

خط چهار و خط دو؛ خطوط موازی و پر تراکم

هر دو خط چهار و دو، پهنه مرکزی غرب تهران را به پهنه مرکزی شرق وصل می‌کنند. بخشی از ازدحام خط دو (صادقیه، فرهنگسرا) صبح زود و همچنین بعد از ظهر و حدفاصل ایستگاه امام خمینی (ره) تا صادقیه رقم می‌خورد و بخشی دیگر نیز حدفاصل دروازه شمیران تا تهرانپارس. موازی همین مدل برای فاصله دروازه دولت تا میدان آزادی در خط چهار (ارم سبز، کلاهدوز) وجود دارد و از سوی دیگر نیز شامل دروازه دولت تا پیروزی است. ایستگاه‌هایی همچون میدان آزادی، شادمان، دروازه شمیران، دروازه دولت، تئاتر شهر، نواب و میدان امام خمینی (ره) از جمله ایستگاه‌ها شلوغ این دو خط موازی هستند.

خط شش و هفت

از خط شش می‌توان به دلیل نوپا بودن و غیر فعال بودن بسیاری از ایستگاه ها، صرف نظر کرد و خط هفت نیز اگر چه در ایستگاه نواب با خط دو تلاقی دارد، اما در حال حاضر و حتی در روز‌های عادی چندان شلوغ نیست. سرفاصله‌های طولانی و همچنین غیر فعال بودن ایستگاه‌هایی همچون توحید، باقرخان، بوتان گفتگو و برج میلاد سبب شده است این خط از نقطه غربی در دوره کرونایی ریسک کمتری داشته باشد اگرچه بخش مرکزی این خط از منطقه مولوی عبور می‌کند و همچنین در ایستگاه میدان محمدیه با خط دو تلاقی دارد و در همین نقطه تا ایستگاه نواب ممکن است کمی دچار ریسک شلوغی شود.

اما در هر واگن چه تعداد مسافر حضور دارد؟ بیایید یک واگن مترو را تصور کنیم. هر واگن دارای دو ردیف طولی صندلی است که شامل سه جفت صندلی شش عددی، یک جفت سه عددی و یک جفت دو عددی است و هر قطار نیز هفت واگن دارد یعنی حدود ۲۲۵ تعداد صندلی در هر قطار و ۳۲ صندلی در هر واگن. بیشتر جمعیت را، اما نفرات ایستاده تشکیل می‌دهد که در هرفضای میان صندلی و در‌ها حدود ۱۵ تا ۲۰ نفر می‌شوند و مطابق تابلو‌ها ظرفیت در برخی واگن‌ها بیش از ۱۰۰ نفر در هر واگن ایستاده اند. اگر جمعیت نشسته و ایستاده در هر واگن را به طور میانگین ۱۲۰ نفر در نظر بگیریم و ضرب در هفت واگن یک قطار کنیم دست کم برابر با ۸۰۰ مسافر در زمان شلوغی مترو خواهد شد.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری مترو تهران در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر شلوغ‌ترین خط مترو کدام خط است؟ گفت: خط یک به دلیل قرار گرفتن در مسیر مراکز اداری، مالیاتی، بازار و دادگاه‌ها شلوغ‌ترین خط محسوب می‌شود و بعد از آن به ترتیب خطوط ۲، ۴ و ۳ شلوغ‌ترین خطوط مترو هستند. نوبخت بیان داشت: خلوت‌ترین خط مترو خط ۶ است و پیش‌بینی می‌کنیم با تکمیل شدن این خط آمار مسافران آن بیشتر شود. وی گفت: طی هفته گذشته حدود ۵ میلیون مسافر با مترو تهران جابه‌جا شده‌اند که البته این آمار نسبت به قبل از شیوع کرونا که روزانه میانگین یک میلیون و ۸۵۰ هزار مسافر بود کاهش یافته است. مدیرعامل شرکت بهره‌برداری مترو تهران به فعالیت دستفروشان در مترو پایتخت اشاره کرد و گفت:‌از شهروندان و مسافران مترو درخواست داریم از دستفروشان خرید نکنند چرا که این مسأله سبب استمرار حضور دستفروشان در مترو خواهد شد و با موضوع رعایت فاصله اجتماعی منافات دارد. نوبخت گفت:‌حضور دستفروشان در مترو توانایی ما را جهت مقابله با کرونا کاهش می‌دهد بنابر این از شهروندان درخواست داریم از دستفروشان خرید نکنند.

عدم رعایت فاصله گذاری‌های تعیین شده از سمت ناوگان مترو توسط مردم؛ بی توجهی عده‌ای از مردم و حتی دستفروشان به استفاده از ماسک با شیوه‌ی درست؛ نبود تهویه مناسب هوا، نبود امکانات استریل کردن سطوح، دست‌ها و...همگی مواردی هستند که رعایت نشدن و به وفور در روز‌ها و ماه‌های گذشته دیده میشود.

عمل نکردن درست به وظیفه و تذکر ندادن مامورین سکو‌ها به افرادی که پروتکل‌های بهداشتی را نقض میکنند هم خود جای بحث دارد.