مرکز پژوهش‌های مجلس بررسی کرد

آیا بورس بر تورم اقتصاد اثرگذار بوده است؟

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی تاکید کرد نگرانی درباره ایجاد تورم بخاطر رشد شاخص‌های بورس، از حیث علمی اثبات نشده است.

کد خبر: ۸۸۲۳۳۴

دوشنبه - ۲۱ مهر ۱۳۹۹ / October 12, 2020

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی درباره تحولات پولی و بی ثباتی در قیمت کالاها، خدمات و دارایی‌ها در سال جاری، به بررسی رابطه رشد بازار بورس و افزایش تورم پرداخت.

در گزارش بازوی کارشناسی مجلس با اشاره به اینکه پس از رشد شاخص‌های مربوط به بازار سرمایه در ماه‌های اخیر، یک نگرانی ایجاد شده است مبنی بر اینکه رشد شاخص‌های بازار سرمایه در نهایت منجر به ایجاد تورم و افزایش شاخص قیمت مصرف کننده خواهد شد، آمده است: «اثبات این ادعا و نگرانی نیازمند استفاده از مدل‌های اقتصادسنجی برای تعیین جهت علیت و تفکیک سهم عوامل مختلف (عرضه رشد پول و...) مؤثر بر سطح عمومی قیمت‌هاست، در این خصوص باید توجه داشت چنین مطالعاتی تاکنون صورت نگرفته و نگرانی‌های یاد شده از حیث علمی اثبات نشده است.

گذشته از این، سازوکار قابل قبولی برای تبیین این رابطه علی (تأثیر رشد شاخص‌های بازار سرمایه بر تورم) قابل تصور نیست و ادبیات و نظریات اقتصادی نیز (براساس جستجو‌های صورت گرفته) وجود چنین رابطه علی را تبیین نکرده‌اند. اتفاقا توجه به این مطلب که بازار سرمایه یک بازی جمع - صفر است و در نهایت تأثیری بر متغیر‌های بنیادین موجد تورم (پول و شبه پول) ندارد، می‌تواند نفی کننده چنین رابطه علّی باشد.

به عبارت روشن‌تر، اگر قیمت یک سهم رشد ۲۰۰ درصدی را در یک روز تجربه کند با خرید این سهم، معادل قیمت سهام از سپرده خریدار کسر و به سپرده فروشنده آن افزوده خواهد شد و حجم پول و نقدینگی در اقتصاد تغییری نخواهد کرد. در صورتی که فروشنده سهام مبلغ دریافتی از خریدار را از بازار سهام خارج کرده و صرف خرید کالا یا خدمات نماید باز هم تقاضای کل بازار کالا‌ها و خدمات تغییری نخواهد کرد، زیرا قدرت خرید خریدار سهام در بازار کالا‌ها و خدمات کم شده است. در صورتی که فروشنده سهام مجددأ سهام دیگری خریداری نماید و خروج پول از بازار سهام اتفاق نیفتد که اساسا موضوع سرایت قدرت خرید به بازار کالا و خدمات منتفی است.

ذکر این نکته ضروری است که عدم اثرگذاری رشد بازار سرمایه بر تورم به این معنا نیست که تغییر و تحولات ورود یا خروج نقدینگی به بازار سرمایه که منبعث از رشد با رکود بازار سرمایه است، بر بی‌ثباتی قیمت‌ها و هجوم به بازار دارایی‌ها (طلا، خودرو، مسکن، ارز و...) و ایجاد التهاب‌های کوتاه مدت در این بازار‌ها بی‌تاثیر است».