هزاران میلیارد سودی که هیچ وقت پرداخت نمی‌شود/ چرا ناشران بورسی زیر بار سجام نمی‌روند؟

به جز ۳۸ شرکت که پذیرفته‌اند سود مجامع سالانه را از طریق سامانه سجام به حساب سهامداران واریز کنند سایر شرکت‌های بورسی در سایه‌ انفعال سازمان بورس و مجلس حاضر به انجام این کار نیستند.

کد خبر: ۸۸۲۶۱۵

سه‌شنبه - ۲۲ مهر ۱۳۹۹ / October 13, 2020

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، بازار سرمایه در یکسال اخیر مشتریان زیادی پیدا کرده است به طوری که با آزادسازی سهام عدالت، بازدهی ۳۰۰ درصدی بورس در ۵ ماه نخست سال و رشد عجیب تعداد کدهای بورسی که به ۵۰ میلیون کد بورسی صادر شده و بیش از ۱۲ میلیون کد بورسی فعال رسیده است می‌توان بورس را یک بازار فراگیر دانست. بازاری که تا پیش از یکسال پیش کمتر از ۴ میلیون دارنده کد بورسی داشت و از سال ۱۳۴۶ تا همین چند سال پیش به صورت حضوری در سازمان‌های بورسی و دفاتر کارگزاری‌ها امکان معامله درآن وجود داشت، اما اکنون هر فردی در هر نقطه‌ای از کشور با استفاده از معاملات برخط و از به صورت اینترنتی می‌تواند روزانه تعداد زیادی سهم را معامله کند.

اما از طرفی سهامدار چه پایتخت نشین باشد و چه در روستایی مرزی برای دریافت سود سهام خود مشکلات اساسی خواهد داشت و اینجا عموما خبری از انتفاع اینترنتی و مجازی و غیرحضوری نیست! به این صورت که اکثر شرکت‌های بورسی یا اصطلاحا ناشران بورسی تمایلی به استفاده از بستر سامانه سجام برای پرداخت سود سالانه مجامع به سهامداران ندارند و پرداخت سود در بخش عمده شرکت‌ها به شیوه سنتی انجام می‌شود.

به این ترتیب که ناشر یا شرکت بورسی بعد از برگزاری مجمع و مشخص شدن سود هر سهم برای پرداخت سود به سهامداران ۸ ماه فرصت دارد و البته به این دلیل که امروز بسیاری از سهامداران جدید با سرمایه‌های خرد و اندک به بازار سرمایه آمده اند سود سهام آن‌ها رقم‌های ناچیزی می‌شود و لذا ارزش این را ندارد که در شرایط کنونی و بی ارزش شدن پول و افزایش هزینه‌ها برای دریافت سودهای کم ارزش مثل ۲ هزار تومان و ۶ هزار تومان به بانک عامل شرکت مراجعه کنند. از طرفی هم عموما تازه واردان بورس عرضه اولیه می‌خرند و پرتفوی شلوغ و پراکنده‌ای دارند و برای فهمیدن چگونگی دریافت سود به شدت سردرگم می‌شوند.

همچنین دارندگان سهام عدالت که دائما به آن‌ها از سوی مسئولین توصیه می‌شود که نفروشند و البته اکنون دو ماه است که فروش سهام عدالت به دلیل نبودن خریدار و ریزش بازار عملا ممکن نیست هم برای دریافت سود ۳۶ سهم موجود در سبد سهام عدالت خود به زودی به مشکل خواهند خورد.

از سوی دیگر تشدید و تداوم بیماری کرونا و لزوم حذف ترددهای غیرضروری و جلوگیری از تجمع در مراکز مختلف اهمیت پرداخت سود سهام شرکت‌ها از طریق سامانه سجام را دوچندان می‌کند.

سالانه حدود بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان سود سهام، اوراق بهادار و اسناد خزانه بین سهامداران و ذینفعان توزیع می‌شود و دست کم ۲۰ هزار میلیارد تومان آن مربوط به سود سهام شرکت‌ها است و با توجه به مواردی که گفته شد بسیاری از سهامداران به دلیل ناآشنایی یا سردرگمی یا نمی‌دانند و یا بسیاری به دلیل نصرفیدن به دنبال دریافت سود خود نمی‌روند و در نتیجه صدها میلیارد سودی که حق هزاران سهامدار است در جیب شرکت‌ها باقی می‌ماند و تنها نارضایتی دست سهامداران را می‌گیرد!

یا از نگاه دیگر به جهت اینکه بسیاری از ناشران بورسی با بانک‌های خاصی کار می‌کنند، به سهامداران خود الزام می‌کنند نزد همان بانک حساب باز کنند به همین دلیل اگر هم برای عده‌ای اندک سود سهم رقم قابل توجهی باشد بعضی از سهامداران برای رسیدن به سود سهم مجبور شده اند تا به تعداد بانک‌های کشور حساب بانکی داشته باشند.

شرکت‌های بورسی سجامی را بشناسید
هفته گذشته با پیگیری خبرنگار بورس رادار اقتصاد از شرکت سپرده گذاری مرکزی مشخص شد که در سال جاری ۳۶ شرکت بورسی شامل شرکت‌های تامین سرمایه امید، سپه، پرداخت الکترونیک سامان کیش، قند نیشابور، ارتباطات سیار ایران، پتروشیمی خراسان، تندگویان، آهن و فولاد ارفع، بورس انرژی ایران، خدمات انفورماتیک، سیمان ارومیه، مجتمع تولید گوشت مرغ ماهان، تامین سرمایه بانک ملت، پتروشیمی مبین، پلیمر آریا ساسول، عطرین نخ قم، پتروشیمی نوری، فرابورس، معدنی و صنعتی گل گهر، بیمه کوثر، پتروشیمی قائد بصیر، شیشه رازی، پتروشیمی فناوران، نفت ایرانول، بیمه آسیا، غلتک سازان سپاهان، گروه مالی مهر آیندگان، فجر انرژی خلیج فارس، نوش مازندران، پتروشیمی پارس، امیر کبیر، صنایع بهشهر، بانک خاورمیانه، بیمه نوین، ملی صنایع مس ایران و سیمان بجنورد، امسال سود سهام خود را که جمعا ۱۴ هزار میلیارد ریال می‌باشد از طریق سمات پرداخت کردند.

شستا و فارس هم به جمع خوبان پیوستند
همچنین روز گذشته مدیران شرکت‌های فارس و شستا نیز اعلام کردند که به این ۳۶ شرکت پیوسته و از این پس سود سهام خود را از طریق سامانه سجام برای سهامداران واریز خواهند کرد.

چرا شرکت‌ها زیر بار سجام نمی‌روند؟
حسین سلاح ورزی؛ نایب رئیس اتاق بازرگان ایران و نماینده اتاق بازرگانی در شورای عالی بورس دهم خرداد ماه در صفحه توئیت خود نوشت: امروز در شرکت سپرده‌گذاری گزارش شد که زیرساخت مناسب برای واریز سود مجامع بورس از طریق سامانه #سجام فراهم شده است. از طریق شورای عالی بورس پیگیری خواهیم کرد که به زودی همه شرکت‌ها ملزم به واریز سود سهامداران از این مسیر بشوند.

سید محسن دهنوی؛ عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی نیز اواسط خرداد ماه در توئیتی نوشت: باید پای حق مردم ایستاد، دلیلی ندارد که برخی شرکت‌های بورسی، با بهانه نبود زیرساخت، مبالغ پایین سود سهامداران را پرداخت نکنند و با آن، ثروت‌های هنگفتی برای خود جمع کنند.

رحیم زارع؛ عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم در تاریخ ۲۵ مرداد در یک گفتگوی خبری گفته بود: به زودی موضوع عدم واریز سود مجامع بورس توسط سامانه سجام را در کمیسیون بودجه مطرح و پیگیری خواهیم کرد.

دستور رئیس جمهور هم به جایی نرسید!
حجت الاسلام حسن روحانی؛ رئیس جمهور در همین رابطه در جلسه شورای عالی فناوری اطلاعات که ۷ مرداد ماه برگزار شد گفت: باید با همکاری سازمان بورس و بانک مرکزی واریز الکترونیکی سود مجامع سهام به طور کامل اجرایی شود. از هیچ دستگاهی کم کاری و تعلل در الکترونیکی کردن خدمات را نمی‌پذیریم.

شائبه‌ی بی‌اساس ضعف فنی در سجام
شاهین چراغی؛ عضو شورای عالی بورس ۴ ماه قبل گفت: مهم‌ترین مشکل و مانع بر سر راه واریز سود سهام سهامداران از طریق سامانه سجام و شماره حساب شبای سهامداران این است که بین سامانه‌های پیش از معاملات یعنی همان سامانه جامع اطلاعات مشتریان (سجام) و سامانه هنگام معاملات یعنی سامانه شرکت مدیریت فناوری بورس تهران (TSETMC) و همچنین سامانه پس از معاملات یعنی سامانه موجود در شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه (سمات) ارتباط قوی و آنلاین وجود ندارد؛ بنابراین زیرساخت لازم برای انجام این کار فراهم نیست و آنقدر فناوری و تکنولوژی کامپیوتری سامانه معاملات بالاست که هر کشوری نمی‌تواند آن را ایجاد کند.

در همین رابطه به آقای چراغی و امثال ایشان که بی‌اطلاع هستند باید گفت که اولا ۷ برابر کردن سرعت هسته معاملات بورس در اواخر مردادماه توسط مهندسان جوان ایرانی کاملا خلاف این عرایض را نشان می‌دهد و ثانیا حسین فهیمی؛ مدیرعامل سپرده گذاری مرکزی نیز بارها اعلام کرده است که بستر لازم برای واریز سود شرکت‌ها به سهامداران موجود است و هر شرکتی که بخواهد این کار در کمتر از نیم روز قابل انجام است.

همچنین سید محمدجواد فرهانیان مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت سپرده‌گذاری مرکزی گفت: شرکت سپرده‌گذاری مرکزی در رابطه با فراهم کردن زیرساخت‌ها وظیفه دارد که به نحوه احسن انجام داده است. موضوع پرداخت سود تقسیمی تمام شرکت‌های فعالی بازار سرمایه از طریق سامانه سجام باید از سوی مجلس و شورای عالی بورس ابلاغ و الزامی شود.

بی‌تفاوتی سازمان بورس نسبت به تضییع حقوق سهامداران
با جمع بندی مطالب و اظهار نظرات به نظر می‌رسد اولا شرکت‌های بورسی یا همان ناشران برای اینکه سودهای چند ده یا چند صد میلیاردی در حسابشان باقی بماند و به سهامداران پرداخت نکنند حاضر به پرداخت سود سهام از طریق سجام نیستند.

مسئولان بورسی عموما همانند کارشناسان موافق پرداخت سود سهام از طریق سجام هستند، اما تنها به توصیه به سهامداران برای پیگیری به مجامع اکتفا می‌کنند در حالی که این مسئله می‌تواند جزء سیستم مدیریتی و حکمرانی بازار سرمایه ایران باشد و سهولت، عدالت و رضایت سهامداران را به همراه داشته باشند. بی تفاوتی در مسئولین وزارت اقتصاد، سازمان بورس و اعضای شورای عالی بورس که همیشه شعار صیانت از سرمایه های سهامداران را می دهند نسبت به این موضوع و انداختن توپ به زمین سهامداران قابل قبول نیست و هر چه زودتر باید این اجحاف حق مردم با بخشنامه یا مصوبه‌ای برطرف شود.

نمایندگان مجلس بجای وعده‌های پوچ پیگیری کنند
بی تفاوتی نمایندگان مجلس و شعار دادن و وعده‌های توخالی که پیگیری نمی‌شود مشکلی را حل نکرده و مردم را نسبت به امیدی که به آن‌ها برای رفع مشکلات اقتصادی بسته اند را هم کمرنگ می‌کند.
همه این‌ها در حالی است که حتی از دستور رئیس جمهور برای انجام این کار هم نتیجه‌ای ندارد و این شائبه را به وجود می‌آورد که یا بسیاری از مسئولان بورسی ذی نفع این وضعیت هستند و یا توانایی اعمال قدرت و حاکمیت به نفع حقوق حقه‌ی سهامداران در برابر مدیران شرکت‌های صاحب نفوذ عمدتا دولتی در بورس را ندارند.

منبع: رادار اقتصاد