با طراحی یک سامانه؛

محققان دانشگاه امیرکبیر روشی برای رهایش دارو در راستای کنترل التهاب چشم ارائه کردند

محققان در دانشگاه صنعتی امیرکبیر موفق شدند سامانه‌ای، هیبریدی هیدروژل فیبروئین ابریشم - نانوذرات کیتوسان را برای رهایش داروی دگزامتازون برای کنترل التهاب چشم طراحی کنند.

کد خبر: ۸۸۳۵۰۴

يکشنبه - ۲۷ مهر ۱۳۹۹ / October 18, 2020

به گزارش گروه فناوری خبرگزاری دانشجو، محمد اکرمی حسن کهل فارغ التحصیل دانشگاه صنعتی امیرکبیر و مجری طرح «ساخت و مشخصه یابی سامانه هیبریدی هیدروژل فیبروئین ابریشم - نانوذرات کیتوسان جهت رهایش داروی دگزامتازون برای کنترل التهاب چشم» گفت: دارورسانی به چشم یکی از موضوعات مورد توجه در مهندسی پزشکی است.

وی با تاکید بر اینکه به دلیل وجود محدودیت‌ها و ناکارآمدی‌های که روش‌های مرسوم دارورسانی برای درمان بیماری‌های چشم وجود دارد؛ اظهار کرد: همچنین قیمت بالای دارو‌هایی که باید به صورت مکرر مورد استفاده قرار گیرند، طراحی سیستم رهایش دارو جهت آزادسازی دارو در موضع آسیب برای کاهش دوز مورد استفاده، جلوگیری از عوارض دارو، تزریق مکرر و کاهش هزینه‌‏های درمان، طراحی سیستم رهایش دارو مناسب امری ضروری به نظر می‌رسد.

محقق دانشگاه صنعتی امیرکبیر ادامه داد: درهمین راستا، در این پژوهش سامانه هیبریدی زیست‌‏ سازگار جدیدی بر پایه‏‌ی هیدروژل فیبروئین ابریشم- نانوذرات کیتوسان حاوی داروی دگزامتازون به‌منظور کنترل و بهبودی بیماری‏‌های التهابی چشم ارائه‌ شد.

وی تاکید کرد: تا کنون پژوهش‏‌های متعددی درزمینه‌ی استفاده از فیبروئین ابریشم و نانوذرات کیتوسان به‌ صورت مجزا برای بافت‏های مختلف انجام‌شده است، اما تاکنون پژوهشی از اثر هم‏زمان این دو سامانه به‌صورت هیبریدی برای بافت چشم بررسی نشده است.

اکرمی خاطر نشان کرد: مهم‌ترین نوآوری این پژوهش ساخت سامانه رهایش پایدارتر و کنترل ‌شده‌تر است تا داروی دگزامتازون در مقدار مناسب و در مدت‌زمان طولانی‏تر در دسترس بیمار قرار بگیرد.

وی با اشاره به روش کار خود در این پژوهش افزود: در این پژوهش سامانه هیبریدی زیست فعال جدیدی بر پایه‏‌ی هیدروژل فیبروئین ابریشم – نانوذرات کیتوسان حاوی داروی دگزامتازون به‌منظور کنترل و بهبودی بیماری‌‏های التهابی چشم ارائه شد.

محقق دانشگاه امیرکبیر اظهارکرد: در ابتدا نانوذرات کیتوسان و نمونه بهینه انتخاب شد و سپس تحت آزمون‌‏های مشخصه‌‏یابی ازجمله طیف سنجی مادون قرمز، پراکنش نور دینامیک و پتانسیل زتا قرار گرفت و نانوذرات کیتوسان حاوی داروی دگزامتازون ساختیم تا نرخ و مدل رهایش داروی دگزامتازون را به دست بیاوریم.

وی بیان کرد:  پس از تخلیص فیبروئین ابریشم طی فرآیند صمغ‏زدایی، سامانه‌‏های هیدروژلی و هیبریدی نهایی آماده شد و آزمون‌‏های مشخصه‏‌یابی ازجمله طیف سنجی مادون قرمز، تخلخل‏سنجی، نرخ جذب آب، نرخ تورم، رهایش داوری دگزامتازون و نرخ تخریب برون‏تنی بر روی سامانه‏های ساخته ‌شده انجام شد.

اکرمی افزود: تصاویر میکروسکوپی الکترونی نشان از وجود تخلخل‏های باز با اتصالات درونی بود که آزمون‏‌های طیف سنجی مادون قرمز، نانوذره کیتوسان ساخته‌شده و فیبروئین ابریشم استخراج‌شده را تائید می‌‏کند.

وی با بیان اینکه به ‌منظور زیست‏‌سازگاز بودن سامانه‏‌ها، آن‌ها به مدت ۷ روز طی آزمون‌های مرتبط، مورد بررسی قرار گرفت، گفت: سامانه دارویی ساخته شده به طور خاص برای بیماران چشم طراحی شده است، از این رو، این سامانه در بیمارستان‏‌های چشم پزشکی کاربرد خواهد داشت.

اکرمی با اشاره به نتیج این پروژه گفت: با توجه به نتایج خوب به‏ دست ‏آمده در آزمون‏‌های برون‏تنی، در نظر داریم سامانه‏‌های طراحی شده جهت بررسی‌‏های درون‏تنی در بدن حیوان کاشته شود؛ همچنین از داروی «بواسیزوماب» که یک داروی کاربردی برای درمان بیماری AMD است، در سامانه‏‌ها استفاده خواهیم کرد تا میزان رهایش برای این داروی خاص را نیز اندازه بگیریم.

وی با اشاره به ویژگی‌های این طرح گفت: نتایج به دست آمده از آزمون زنده‏مانی سلولی نشان داد، که نانوذرات و سامانه‏‌های حاوی دارو تهیه شده، هیچ‏گونه سمیتی را ایجاد نکردند. بنابراین، با توجه به نتایج به دست آمده، به نظر می‌‏رسد که سامانه هیبریدی هیدروژل فیبروئین ابریشم- نانوذرات کیتوسان به عنوان بستری مناسب برای کنترل رهایش داروی دگزامتازون در درمان التهاب‏های چشمی می‌‏تواند پیشنهاد شود.  همچنین از مزایای این طرح می‏‌توان به کاهش بسیار زیاد هزینه‌ها و عوارض جانبی نسبت به نمونه‌‏های مشابه اشاره کرد.

وی با اشاره به دیگر کاربرد‌های نتایج این طرح گفت: علاوه بر کاربرد ذکر شده برای بافت چشم، از این سامانه با یکی سری اصلاحات کوچک برای دارورسانی در سایر بافت‏های بدن نیز کاربرد خواهد داشت.

گفتنی است؛ مهناز اسکندری و عاطفه سلوک اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اساتید راهنمای این طرح بودند.