سلامت عادلانه ۲ | پرونده ویژه کمبود پزشک

ماجرای جذب نیروی کادر درمان و راه‌اندازی بیمارستان صحرایی/بزرگترین مشکل جامعه پرستاری در حال حاضر چیست؟

کمبود نیرو باعث می شود که پرستاران برای جبران، اضافه کاری کنند. در این شرایط، نیروی پرستار که باید ساعت مشخصی را بر اساس قانون بهره وری کار کند، مجبور است بیش از دو تا سه برابر ظرفیت معمولی فعال باشد.

کد خبر: ۸۸۷۳۴۷

چهارشنبه - ۱۴ آبان ۱۳۹۹ / November 04, 2020

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو، زهرا نوری- این روز‌ها را میتوان جزوِ تلخ‌ترین روز‌ها درکارنامه روزهایِ کرونایی کشور ثبت کرد، رقمی که پیش‌تر متعلق به روز‌های ۲۸ اسفندماه و ۴ فروردین ماه بود.

آمار مذکور نشان می‌دهد پاییز سخت کرونایی زودتر از انتظار‌ها در ایران سررسیده است. پاییزی که البته از نیمه دوم آخرین ماه تابستان، ایرانی‌ها را با افزایش مرگ‌و‌میر‌های کرونایی غافلگیر کرد.

حالا مقامات وزارت بهداشت همزمان با موج سوم کرونا در کشور نگران ابتلای همزمان مردم به آنفلوآنزا و کرونا در یک ماه آتی هستند. براساس آنچه در رفتار ویروس‌های دیگر می‌بینیم احتمالا نگرانی زیادی برای شیوع گسترده‌تر بیماری طی ماه‌های آینده وجود دارد.

شیوع ویروس کرونا در جهان همچنان رو به شتاب است و ما در مرحله حساس بیماری به ویژه در نیم کره شمالی زمین قرار داریم. شمار مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به مرز ۴۴ میلیون نفر نزدیک شده و بیش از یک میلیون و ۱۶۵ هزار نفر در دنیا، جان‌شان را در اثر ابتلا به این بیماری از دست داده‌اند..

در حال حاضر نمودار موارد ابتلا و بستری روزانه تقریبا در تمامی استان‌های کشور صعودی است و به دنبال این روند افزایشی، متاسفانه شاهد بالا رفتن بی سابقه موارد مرگ و میر ناشی از بیماری کووید-۱۹ در کشور هستیم.

تعداد مبتلایان بستری کرونا در بیمارستان‌های ایران روز به روز رو به افزایش بوده و کاهش این آمار نگران‌کننده، نیازمند همکاری آحاد مختلف جامعه با مدافعان سلامت بوده است.

پرستاران یکی از ارکان مهم نظام سلامت هستند که در کنار پزشکان به بیماران خدمت رسانی می‌کنند، اما از مشکلات مختلفی مانند نظام پرداخت، شیفت‌های متعدد و کمبود نیرو رنج می‌برند؛ و مخصوصا در این روز‌ها نیز شاهد کمبود نیرو در بیمارستان‌ها هستیم که وزارت بهداشت اقداماتی را در این راستا در حال انجام است که در ادامه گزارش خواهیم خواند.

۷۰۰۰ کادر درمان جذب می‌شوند/ کمبود نیروی انسانی داریم

در این رابطه سیما سادات لاری در گفتگو با ما گفت که وزارت بهداشت و درمان و جامعه پرستاری با کمبود نیروی انسانی که برای جبران این کمبود از سال گذشته اقدامات خوبی انجام دادند و خوشبختانه تعداد ۷۷۸۶ نیروی پرستار جدید جذب شده است که از این رقم تعدادی به شکل قراردادی و تعدادی هم از آزمون های قبلی جذب شدند و مجوز استخدام ۷۰۰۰ نیروی جدید را نیز اخذ کردیم و منتظر تأمین اعتبار لازم هستیم تا مراحل جذب را انجام دهیم.

وی ادامه داد: در آبان ۹۸ تعداد چهار هزار نیرو استخدام شده و ۲۴۰۰ نفر نیز ماه گذشته آزمون داده اند. برای هر تخت نیازمند ۱.۵ تا ۱.۲ پرستار هستیم. ولی وقتی بیمار به آی سی یو می رود به سه پرستار نیاز دارد.

لاری همچنان تاکید کرد: همچنان کمبود نیروی انسانی داریم. همچنین مطابق فرمایشات حضرت آقا قرار است هفت هزار نیروی دیگر جذب شود و تامین اعتبار برای این کار انجام شده است. هنوز آزمون برای این نیرو ها برگزار نشده است.

وی اظهار کرد: تاکنون ۶۹۴ بیمارستان در کشور درگیر ویروس کرونا شده اند. تخت عادی اختصاص یافته به این بیماران، ۲۶ هزار و ۹۶۹ تخت و تخت ویژه اختصاص یافته، ۵۹۰۰ و تخت ایزوله نیز ۱۸۶۸ مورد بوده است. در مجموع تعداد تخت های بیماران کرونایی به کل تخت های کشور، ۳۱.۷۸ درصد است.

راه اندازی بیمارستان ها ی صحرایی در تهران

معاون برنامه ریزی و نظارت ستاد فرماندهی مقابله با کرونا در تهران با بیان اینکه اگر روند ابتلا در پیک سوم کووید- 19 به همین روال ادامه داشته باشد، قطعا تهران با مشکل جدی در زمینه بستری بیماران جدید کرونایی متاسفانه همچنان ورودی بیمارستان ها به مراتب بیشتر از ترخیصی هاست و هرروز نیز بر »: مواجه می شود، گفت:« تعداد مبتلایان و مراجعین به مراکز درمانی و بیمارستان ها و به تبع آن افراد نیازمند بستری افزوده می شود او با بیان اینکه طبیعتا ظرفیت تخت های عادی و ویژه در نظر گرفته شده برای بیماران کرونایی در بیمارستان های از هفته گذشته اکثر بیمارستان ها با ترخیص بیماران الکتیو، »: تهران از چند وقت پیش تکمیل شده است، گفت ظرفیت های جدیدی را برای بستری بیماران کرونایی ایجاد کردند که این ظرفیت نیز محدود بوده و حداکثر طی چند« روز آینده پر می شود به گفته ماهر اگر روند به همین روال ادامه داشته باشد، حتما تهران با مشکل جدی در بستری بیماران جدید کرونایی مواجه می شود.

البته استفاده از ظرفیت بیمارستان های صحرایی هنوز در دستور کار ستاد »: اودرباره این شرایط هم توضیح داد قرار نگرفته ولی این امکان وجود دارد که در صورت نیاز و بحرانی شدن شرایط از ظرفیت این بیمارستان ها نیز استفاده شود در این  ماهر اما تامین نیروی انسانی را بزرگ ترین مشکل پیش روی راه اندازی بیمارستان های صحرایی عنوان کرد رابطه نیز در حال برنامه ریزی هستیم و به زودی در زمینه راه اندازی این بیمارستان ها در نقاط مختلف تهران تصمیم گیری می شود.

معاون برنامه ریزی و نظارت ستاد فرماندهی مقابله با کرونای تهران با بیان اینکه امکانات و تجهیزات لازم برای ارایه اولویت اول ما ایجاد تخت های سیار ویژه در این »: خدمات درمانی در بیمارستان های صحرایی فراهم می شود، گفت  بیمارستان هاست.

استخدام قراردا د ۸۹ روزه نیروی پرستاری

در شرایط خیلی ضروری و اضطراری می توان از طریق غیردولتی نیرو جذب کرد که در این خصوص هم همه صاحب نظران معتقدند دانشگاه ها اشتباه می کنند نیروهای خود را از طریق شرکت ها می گیرند؛ زیرا هزینه هایشان افزایش می یابد؛ در حالی که کارایی و بهره وری آنها کاهش می یابد و بهتر است اگر مجبور به جذب نیروی غیر دولتی می شوند خودشان قرارداد ببندند، اما در هر صورت قرارداد کمتر از یکسال در حوزه پرستاری نباید داشته باشیم.میرزابیگی ادامه داد: در بحران کرونا برخی دانشگاه ها به اشتباه اقدام به جذب نیروی ۸۹ روزه پرستاری کردند که این قراردادها باید تبدیل به قرارداد یکساله شود. پرستارانی که در قم و استان های شمالی که همزمان با شیوع کرونا به کار گرفته شدند، بهترین نیروهایی هستند که برای تغییر وضعیت استخدامی در اولویت قرار دارند. قرارداد ۸۹ روزه با پرستاران در هر دانشگاه علوم پزشکی که باشد خلاف است.

آیاسا ل ۹۹ طرح افزایش ظرفیت پذیرش رشته علوم پزشکی وجود دارد؟

برای سال ۹۹ در حوزه ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی برنامه ای برای افزایش ظرفیت وجود ندارد، مگر این که نیازهای منطقه ای در دانشگاههای خاص اعلام شود و نیاز باشد که ظرفیت پذیرش در بعضی از رشته ها طبق این نیازها افزایش یابد.

بزرگترین مشکل جامعه پرستاری در حال حاضر چیست؟

پایه و اساس مشکلات پرستاری در حال حاضر، کمبود نیروی پرستار است. کمبود نیروی پرستاری می تواند منجر به پایین آمدن کیفیت خدمات به بیماران شود زیرا پرستار فرصت مناسب برای رسیدگی لازم و برآورده کردن انتظارات بیماران را ندارد. در این شرایط هم وجدان پرستار ناراحت شده و هم بیماران راضی نخواهند بود.

کمبود نیرو باعث می شود که پرستاران برای جبران، اضافه کاری کنند. در این شرایط، نیروی پرستار که باید ساعت مشخصی را بر اساس قانون بهره وری کار کند، مجبور است بیش از دو تا سه برابر ظرفیت معمولی فعال باشد. این موضوع بدون شک بر کیفیت ارائه خدمات پرستاران تاثیر می گذارد و از آن طرف منجر به نارضایتی در دریافت خدمت می شود زیرا پرستار خسته و بی رمق شده و آثار آن متوجه مردم می شود.

مشکل کمبود پرستاری باید با استخدام نیروهای جدید حل شود. چرا این اتفاق نیفتاده است؟

میرزابیگی رییس سازمان نظام پرستاری عنوان کرد درباره کمبود پرستار گفت: در طول برنامه چهارم و پنجم توسعه با همکاری مجلس شورای اسلامی و وزارت بهداشت، به ازای تعداد بازنشستگان، پرستار استخدام می شد. در آن زمان حدود سالی ۳ تا ۴ هزار پرستار به ازای بازنشستگان استخدام شده و سالی ۶ هزار پرستار برای توسعه بخش های بیمارستانی استخدام می شد. یعنی در طول برنامه چهارم و پنجم توسعه، سالانه حدود ۹ هزار پرستار استخدام می شدند.

حدود سه سال متوالی است که با وجود بازنشسته شدن تعداد زیادی از پرستاران و توسعه بسیار زیاد تخت های بیمارستانی و بخش ها، استخدام پرستار متناسب با نیاز کشور انجام نمی شود. اگر سالانه بین ۹ تا ۱۰ هزار پرستار استخدام شوند، شیرازه پرستاری برای مناطق محروم و بیمارستان های کم درآمد حفظ خواهد شد.

اصولا استاندارد تعداد پرستار به ازای تخت چند است؟

میرزابیگی همچنین بیان کرد: در سال ۱۳۹۲ که شورای عالی نظام پرستاری با مقام معظم رهبری دیدار داشتند، گزارشی از نسبت پرستار به جمعیت ارائه کردم و ایشان فرمودند که برای کشور خودمان و با مشخص خودمان، استانداردهای نیروی پرستاری را تعریف کنیم. این کار با همکاری معاونت پرستاری، سازمان نظام پرستاری، بورد پرستاری و انجمن های پرستاری انجام و استانداردی انجام شد.

بر این اساس، ۲.۵ نیروی پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی در ۲۴ ساعت باید وجود داشته باشد که ۱.۸ آن نیروهای دانشگاهی و ۰.۷ آن شامل نیروهای گروه پرستاری مثل اتاق عمل و هوش بری و کمک پرستار خواهد بود. این استاندارد ویژه ایران تعریف شد و از کف استانداردهای موجود جهانی، حتی یک نفر کمتر است. حداقل استاندارد جهانی ۳ تا ۳.۵ پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی در ۲۴ است و البته ۶ نفر نیز در برخی کشورها وجود دارد.

در حال حاضر استاندارد نیروی پرستاری به ازای هر تخت در ۲۴ ساعت حدود ۰.۷ تا ۰.۸ است و فاصله زیادی با ۲.۵ نفر وجود دارد. در نتیجه پرستار با این همه بیمار مواجه است و رسیدگی ها در برخی موارد ممکن است رضایت بخش نباشد.

میرزابیگی ادامه داد: در این زمینه مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۳ در دیدار عمومی با پرستاران فرمودند پرستارِ از کار مانده، پرستارِ چند نوبتِ کاریِ پشت سر هم کار کرده از روی ناچاری، دیگر نمی تواند این نقش را ایفا کند. پرستاری که با دلزدگی و بی حوصلگی و خستگی بخواهد کار کند و راضی از کار خود نباشد، دیگر نمی تواند این نقش را ایفا کند. پرستار باید با نشاط، سرحال، آماده و شائق به خدمت، آشنای با معلوماتی که او را کمک می کند به خدمت، باشد و امکانات و مقدمات این مسائل را بایستی مسئولان فراهم کنند سختی کار پرستار سختی جسمی نیست؛ کلنگ زدن و در فضای  حتی رهبری در آن دیدار با پرستاران فرمودند این «. سختِ فرض بفرمایید معدن یا امثال آن رفتن نیست؛ اما از لحاظ فشار روحی و عصبی از آن سخت تر است» تفسیر کاملا درستی است. وقتی تعداد بیمار زیاد باشد و آن هم در بدترین شرایط خود به بیمارستان مراجعه می کند، این پرستار است که باید شرایط دشوار بیمار را درک کند. زیرا کسی که به بیمارستان می رود، در حادترین شرایط زندگی قرار دارد. حالا فرض کنید این بیمار با پرستاری که چند شیفت پشت سر هم کار کرده و با تعداد زیادی بیمار کار کرده، مواجه شود. در این شرایط احتمال بروز خشونت علیه پرستاران افزایش پیدا می کند.

جامعه نیازمند تقویت وفاق و همدلی ملی

ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت وفاق و همدلی ملی هستیم. تلاش و همکاری همه جانبه و جدی تر کلیه دستگاه ها و بخش های حاکمیتی کشور با مجموعه وزارت بهداشت در این ایام بسیار مهم بوده و امیدواریم با افزایش و تقویت عزم و اراده مردم در عمل به توصیه های بهداشتی، شاهد توقف شیوع گسترده و انتقال بیماری در کشور باشیم.