قالیباف: مردم باید بودن کتابخانه‌های عمومی را حس کنند

رئیس مجلس با بیان اینکه مردم باید بودن کتابخانه‌های عمومی را حس کنند و در زندگی آن‌ها تأثیر داشته باشد، گفت: بسیاری از کتابخانه‌های ما برای آنکه به فضایی راحت، دلچسب و جذاب تبدیل شوند به بازطراحی‌های بومی نیاز دارند.

کد خبر: ۸۸۹۷۶۶

يکشنبه - ۲۵ آبان ۱۳۹۹ / November 15, 2020

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، آیین ملی بزرگداشت کتاب و کتابدار همزمان با ۲۴ آبان، روز کتاب و کتابخوانی، به میزبانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در سالن مرکزی پارک شهر برگزار شد.

در  این آیین  حجت‌الاسلام قاسمیان، رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی  پیام محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی را قرائت کرد.

متن پیام رئیس مجلس شورای اسلامی به مناسبت روز کتاب و کتابخوانی بدین شرح میباشد:

بسم الله الرحمن الرحیم

«قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ  إِنَّمَا یَتَذَکَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ

کتابخانه‌های عمومی در سراسر جهان، مردمی‌ترین مرکز ارائۀ خدمات فرهنگی‌اند. آنچه ما عموماً و به غلط از کتابخانه در ذهن داریم، فضایی نمور و تاریک است که در آن تعداد زیادی کتاب خاک خورده وجود دارد و تعداد معدودی آدم در گوشه‌ای از آن مشغول کتاب خواندن‌اند. این تصور، هیچ ارتباطی با نقشی که کتابخانه به عنوان حلقه‌ای مهم از فضای فرهنگی هر کشور دارد، همخوانی و همسویی ندارد. ما باید تلاش کنیم و همت خود را به کار ببندیم تا با استفاده از ایده‌های خلاقانه و ارائه خدمات نوین، کتابخانه‌ها را به مراکز تبادل اندیشه و مراکز مهم جامعه‌پذیری به خصوص برای نسل‌های آینده تبدیل کنیم.

کتابخانه‌ها در جهان به هیچ عنوان از روند پیشرفت تکنولوژی و تغییرات جنس نیاز مخاطبان عقب نیفتاده‌اند و با قدرت توان تأثیرگذاری فرهنگی خود را حفظ کرده‌اند. کتابخانه دیگر فقط محل نگهداری کتاب نیست؛ بلکه مجموعه‌ای است هدفمند و کارا و پویا که نیاز‌های فرهنگی گروه‌های اجتماعی مختلف را پاسخ می‌دهد و برای آن‌ها فضایی گیرا و جذاب برای مطالعه، بحث و گفتگو فراهم می‌کند. هیچ ظلمی به کتابخانه‌ها بزرگ‌تر از این نیست که همچنان آن را فضایی برای مبادله یک طرفه کتاب بدانیم؛ کتابخانه در جهان امروز، فضایی برای ارتباطات متقابل فرهنگی و لذت بردن از درگیر شدن با موضوعات مرتبط با فرهنگ و هنر است. اگر وظایف کتابخانه را تبادلات دو سویۀ فرهنگی تعریف کنیم و کتابداران را رهبران راهبردی تبادلات فرهنگی در سراسر کشور بدانیم، آنگاه می‌توانیم جهان جدیدی بسازیم و ظرفیت‌های موجود کتابخانه‌ای کشور را در راستای جلب مشارکت مردم استفاده کنیم.

کتابخانه‌ای که مرکز تبادلات فرهنگی محله یا شهر است، در زمان بحران کرونا، نه تنها فعالیت‌های خود را پایان یافته تلقی نمی‌کند که بالعکس با افزایش تنش‌های روانی در نتیجۀ کم شدن مراودات فرهنگی و اجتماعی مردم، تلاش خواهد کرد تا در فضای مجازی، مردم یک محله یا شهر را با مدیریت و راهبری و خلاقیت کتابداران با فضای فرهنگی در ارتباط نگاه دارد و اتفاقاً در کاهش تنش‌ها، راحتی، سلامت روان و نشاط مردم در این شرایط سخت همراهی کند.

مردم باید بودن کتابخانه‌های عمومی را حس کنند و در زندگی آن‌ها تأثیر داشته باشد. کتابخانه فضایی راحت‌تر برای مطالعه، کار و حتی تفریحات فرهنگی است. بسیاری از کتابخانه‌های ما برای آنکه به فضایی راحت، دلچسب و جذاب تبدیل شوند به بازطراحی‌های بومی نیاز دارند. فضای فیزیکی کتابخانه‌ها ظرفیت بسیار بزرگی است که باید به بهترین شکل مورد استفاده قرار گیرد. ارتباط کتابخانه با نهاد‌های محلی، در تأثیرگذاری آن بسیار موثر خواهد بود. اگر کتابخانه‌های ما با مدارس و مساجد مرتبط شوند و این ارتباط به شکلی هدفمند و در راستای اهداف تربیتی مدرسه و مسجد قرار گیرد، می‌تواند در سراسر کشور نقشی بی‌بدیل در شاکلۀ نظام تربیتی کشور داشته باشد.

مدرسه، کتابخانه و منزل و مسجد، هر چهار نهاد وظیفه‌ای مهم دارند و آن هم «اجتماع سازی» با اهداف فرهنگی است. وقتی ما هیچ شبکه‌ای برای متصل کردن مردم در فضا‌های محله‌ای و مرتبط کردن آن‌ها با اولویت‌های فرهنگی بومی نداشته باشیم، مشخص است که با ایجاد ارتباطات یک‌سویه و خشک، به هیچ عنوان توان جلب مشارکت آن‌ها را نخواهیم داشت؛ ما باید با شبکه‌سازی‌های فرهنگی، مردم را با یکدیگر و با این نهاد‌ها همیشه متصل نگاه داریم. کتابخانه راهبر اصلی این وظیفۀ ملی در سطح کشور است. ما با تقویت پیوند‌های محله‌ای موظفیم فرزندانمان را به شبکۀ فرهنگی کشور متصل کنیم و آن‌ها را در فضا‌های فرهنگی غیربومی، تنها رها نکنیم. نوجوان ما در محله‌ها باید کتابخانه را فضایی جذاب و دارای ایده‌های نو، خلاقانه و بدیع برای گذران وقت خود بداند.

مطمئن باشیم که دوران کتابخانه‌های قدیمی که فقط برای عده‌ای بسیار خاص از کتابخوانان حرفه‌ای ساخته می‌شد گذشته است و حالا کتابخانه‌ای که بتواند مشارکت فرهنگی کودکان و مادران و نوجوانان و جوانان را جذب کند و برای همۀ آن‌ها برنامه داشته باشد، می‌تواند به حیات خود ادامه دهد. دسترسی به منابع دادۀ تحقیقاتی برای پژوهشگران باید در کتابخانه‌ها هم فراهم باشد، بسیاری از ضعف‌های محدودیت تعداد

کتاب‌های فیزیکی در نقطه نقطه کشور در صورت دسترسی رایگان به منبع دادۀ کتاب‌ها و قابلیت مطالعه آن‌ها و همچنین دسترسی به منبع دادۀ مقالات علمی و کتاب‌های علمی قابل جبران است.

علاوه بر این لازم است از فعالیت درخشان و مؤثر کتابداران عزیز سراسر کشور قدردانی شایسته‌ای صورت گیرد و به مسائل شغلی این عزیزان که حقیقتاً «سفیران فرهنگ و هنر» در سراسر کشور از شهر‌های بزرگ تا دورترین روستا‌ها هستند، به طور ویژه توجه شود. ما باید از ظرفیت فرهنگی و فکری کتابداران در سراسر کشور بیشتر استفاده کنیم. سال‌ها مؤانست این فرهیختگان ارجمند با کتاب و کتابخوانی، این ظرفیت بالقوه را ایجاد کرده است تا از آن‌ها برای ترویج کتابخوانی و تشویق مردم به مصارف فرهنگی هدفمند به خصوص در فضای مجازی استفاده شود. ما باید کتابداران را به مردم معرفی کنیم و از آن‌ها برای ترویج فرهنگی کتابخوانی کمک بگیریم.

اقدامات بسیار خوبی در سال‌های اخیر در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور برای هماهنگ‌سازی کتابخانه‌ها با نیاز‌های روز به انجام رسیده است؛ این نهاد در این مدت با خوش‌فکری، درایت و آینده‌نگری در تلاش بوده است تا از تمام ظرفیت‌های کتابخانه‌ها استفاده کند و گزارش‌های ارائه شده در این خصوص، بسیار امیدبخش و خوشحال‌کننده است و جای تبریک دارد.   این روند باید با هماهنگی تمامی دستگاه‌های مربوط گسترش پیدا کند، ولی از جهت ساختاری تا رسیدن به نقطه قابل قبول فاصله زیادی داریم که در یک فرصت دیگر باید به آن پرداخت یکی از دو اولویت تأکیدی مقام معظم رهبری در پیام ایشان در افتتاحیه مجلس شورای اسلامی در حوزۀ فرهنگ کشور است. مجلس با تمام توان از اقدامات پیشرو و اثربخش در حوزۀ فرهنگ حمایت می‌کند و حمایت از کتابخانه‌های عمومی و رفع مشکلات شغلی کتابداران را یکی از وظایف اصلی خود در حوزۀ فعالیت‌های فرهنگی می‌دانیم و ممطئنیم حمایت از این فعالیت‌ها تأثیری مستقیم و کم‌نظیر در ارتقای فرهنگ عمومی کشور خواهد داشت.