دانشجويان بخوانند

چگونگي ارتباط دختر و پسر در روابط علمى

هرگونه ارتباط و معاشرت علمى با رعايت موازين شرعي جايز است؛ اما گاهى ديده مى‏شود در دل برخى مردان و زنان شيطان چنان رسوخ مى‏كند كه به مراوده و معاشرت با نامحرم گرايش دارند و در حالى كه مى‏توانند مطلبى را از همجنس خود و يا محرم بپرسند، اصرار دارند از غير همجنس نامحرم سوال كنند.

کد خبر: ۸۹۲۳۱

شنبه - ۲۷ شهريور ۱۳۸۹ / September 18, 2010

گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ يكى از انواع ارتباط و معاشرت زنان و مردان، ارتباط علمى است، به گونه‏اى كه مرد و زن (دختر و پسر) براى مباحث علمى با يكديگر ارتباط برقرار مى‏كنند كه در صورت توجه به مسائل زير هرگونه ارتباط بين دختر و پسر از جمله ارتباطات علمى كه در چهارچوب ضوابط و به دور از شهوترانى باشد، اشكال ندارد.

در رابطه علمى صورت‏هاى زير قابل تصور است:

1. ارتباط كلامى؛

2. ارتباط نگاهى؛

3. ارتباط فيزيكى.

اول: ارتباط كلامى‏

قرآن مجيد به زنان مؤمن دستور مى‏دهد: در كلام فروتنانه سخن مگوييد «فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِى فِى قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلَا مَعْرُوفاً؛ « احزاب، 32»

پس به نرمى (و ناز) سخن مگوييد، تا كسى كه در دلش (نوعى) بيمارى است، طمع ورزد، و سخنى پسنديده بگوييد.»

آيه درصدد بيان دو مطلب است:

الف- فضيلت زنان پيامبر بر ديگر زنان، اگر تقوا داشته باشند.

ب- كيفيت و اسباب تقوا كه برخى از آن‏ها عبارت است؛ از جمله اين كه:

1. زن نبايد هنگام صحبت كردن فروتنانه صحبت كند.

2. زينت آرايى و خودنمايى نكردن در جامعه اسلامى.

در نتيجه صحبت كردن زن و مرد اگر با قصد لذت و شهوت‏رانى باشد، هم شنيدن صداى زن براى مرد و هم رسانيدن صدا به گوش مرد براى زن حرام است، و در غير اين صورت، شنيدن صداى جنس مخالف يا رسانيدن صدا به گوش او جايز است.

تذكرات:

1. مردها مى‏توانند با نامحرم صحبت كنند با شرايط زير:

الف- به قصد لذت و ريبه نباشد.

ب- با صحبت كردن به گناه آلوده نشوند. « العروه الوثقى، ج 2، ص 804»

2. براى زنان حرام است صداى خود را به گوش نامحرم برسانند. «همان»

صحبت كردن با نامحرم در امور غيرضرورى مكروه است، به ويژه اگر مخاطب جوان باشد. « تحرير الوسيله، مسئله 29»

3. اگر مردى بداند در صورتى كه با نامحرم صحبت كند، به گناه خواهد افتاد، نبايد با او صحبت كند، خواه زن به گونه‏اى سخن گويد كه مرد را به گناه بيندازد يا درباره مطلبى صحبت كند كه مرد به گناه بيفتد. «همان»

4. اگر مردى به قصد به حرام انداختن نامحرمى با او صحبت كند، حرام است. «همان»

5. خانم‏ها نبايد در هنگام صحبت كردن با نامحرم صداى خود را رقيق و نازك كنند، به گونه‏اى كه اگر در دل مخاطب مرضى باشد، او را به خود جلب كند، هرچند در باره مطالب عادى (و علمى) صحبت كنند.

دوم: ارتباط نگاهى‏

تمام سخنانى كه در ارتباط با سخن گفتن بيان كرديم در مورد نگاه كردن نيز مطرح است در اين‏جا به چند مساله اشاره مى‏شود.

نگاه كردن مرد به بدن زن نامحرم چه با قصد لذت و چه بدون آن حرام است و نگاه كردن به صورت و دست‏ها اگر به قصد لذت باشد، حرام است، ولى اگر بدون قصد لذت باشد، مانعى ندارد.

نگاه كردن زن به بدن مرد نامحرم حرام است و نگاه كردن به صورت، بدن و موى دختر نابالغ اگر به قصد لذت نباشد و بواسطه نگاه كردن هم انسان نترسد كه به حرام بيفتد، اشكال ندارد، ولى بنابر احتياط بايد جاهايى را كه مثل ران و شكم معمولًا مى‏پوشانند نگاه نكند. زن بايد بدن و موى خود را از مرد نامحرم بپوشاند. «. توضيح المسايل مراجع، انتشارات جامعه مدرسين، ج 2، مسئله 2433، ص 415»

سوم. ارتباط فيزيكى‏

سماعه بن مهران مى‏گويد: از دست دادن مرد با زن پرسيدم، امام صادق (ع) فرمود: حلال نيست مرد با زن مصافحه كند مگر زنى كه ازدواج كردن با او حرام است كه عبارتند از: خواهر، دختر، عمه، خاله، دختر خواهر، دختر برادر و مادر زن مصافحه تنها از روى لباس بايد باشد و نبايد دست زن را فشار دهد. « وسايل الشيعه، ج 14، باب 15، ح 2»

ظاهراً اين حكم به دست دادن اختصاص ندارد، بلكه هر تماسى را شامل مى‏شود؛ زيرا ويژگى خاصى در مصافحه وجود ندارد و علت اين كه در روايات از آن ياد شده، اين است كه مورد ابتلا است. همچنين روايت وارد شده درباره بيعت زنان با پيامبر اكرم (ص) به وسيله فرو كردن دست درون ظرف آب، بيانگر جايز نبودن مصافحه است.

افزون بر اين، وقتى نگاه حرام باشد، به يقين لمس كردن حرام است و اين مقتضى اولويت قطعى است كه از عرف فهميده مى‏شود.

گفتنى است بين جواز نگاه و جواز لمس، ملازمه‏اى وجود ندارد؛ يعنى اگر بگوييم نگاه كردن به صورت و دست‏هاى بيگانه جايز است، لمس آن جايز نيست، مگر از روى لباس، و به طور كلى در تماس فيزيكى، قصد لذت ملاك نيست، بلكه صرف اين عمل اگر از روى عمد انجام پذيرد، از نظر شرع جايز نيست. « ر. ك: معاشرت زنان و مردان، حسن صادقى»

نتيجه:

هرگونه ارتباط و معاشرت علمى با رعايت موارد ياد شده جايز است؛ اما گاهى ديده مى‏شود در دل برخى مردان و زنان شيطان چنان رسوخ مى‏كند كه به مراوده و معاشرت با نامحرم گرايش دارند و در حالى كه مى‏توانند مطلبى را از همجنس خود و يا محرم بپرسند، اصرار دارند از غير همجنس نامحرم سئوال كنند كه از اين جهت نيز بايد اجتناب و دورى كرد؛ زيرا اين گونه مراوده‏ها معمولًا با قصد لذت همراه است و شرعاً حرام مى‏باشد و در برخى زمينه‏ها به عنوان مقدمه ترك حرام واجب مى‏شود كه هرچند اين معاشرت خالى از اشكال باشد، اين معاشرت (سخن گفتن، نگاه كردن) را انجام ندهد.

علاوه بر اين‏كه واقع شدن در جايگاه گناه نيز حرام است.

مساله ديگر خلوت است كه صرف خلوت (خالى از نگاه، صحبت و يا تماس) موضوعيت دارد و بر منع آن و پيشگيرى از آن اصرار شده است.

بودن زن و مرد نامحرم در جاى خلوت جايز نيست يا خلاف احتياط است «. رساله مراجع مسئله، 889» در ذيل اين مساله علماء و مراجع بزرگ تقليد توضيحاتى داده‏اند.

/انتهاي پيام/