تولیدکننده محصولات پتروشیمی واردکننده شد؛ علت چیست؟ / رشد نامتوازن گریبانگیر صنعت پتروشیمی

دبیر کمیته تخصصی پتروشیمی کارگروه تنظیم بازار گفته است بازار گروه‌های کالایی محصولات پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن ترفتالات (پت) با التهاب روبروست برای همین نیاز به واردات این دو محصول داریم.

کد خبر: ۸۹۳۵۶۲

يکشنبه - ۰۹ آذر ۱۳۹۹ / November 29, 2020

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، مرضیه طهماسبی دبیر کمیته تخصصی پتروشیمی کارگروه تنظیم بازار گفته است بازار گروه‌های کالایی محصولات پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن ترفتالات (پت) با التهاب روبروست و این محصولات با افزایش قیمت تا ۴۰ درصد در معاملات سال جاری مواجه شده است.

وی اضافه کرد: با وجود اینکه، تولیدکنندگان در گروه پلی‌پروپیلن بیش از ۹۰ درصد و در گروه PET، بیش از ظرفیت اسمی و تا حدود ۱۰۴درصد حجم تولید خود را برای فروش داخلی و در بورس کالا عرضه کرده‌اند، اما تقاضای کاذب همچنان قیمت این مواد را بالا نگه داشته است.

دبیر کمیته تخصصی پتروشیمی کارگروه تنظیم بازار گفت: به همین علت و در جلسه اخیر کمیته تخصصی و در راستای تنظیم بازار محصولات مذکور، با واردات محدود این محصولات از سوی تولیدکنندگان موافقت شد.

وی تصریح کرد: بر اساس ماده ۱۲ دستورالعمل تنظیم بازار محصولات پتروشیمی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی به عنوان نهاد حاکمیتی مکلف است تا نسبت به برنامه‌ریزی تأمین کسری نیاز داخلی در گرید‌هایی که مقادیر تولید و عرضه آن جوابگوی نیاز بازار داخل نیست، از طریق واردات از سوی مجتمع‌های پتروشیمی تولیدکننده آن گرید‌ها اقدام کند.

طهماسبی افزود: در راستای اجرای تبصره ذیل ماده ۱۲ دستورالعمل تنظیم بازار محصولات پتروشیمی و به منظور جلوگیری از دو نرخی شدن محصول عرضه شده، کمیته تخصصی پتروشیمی تعیین قیمت تلفیقی را متناسب با تناژ وارداتی مورد تأیید شرکت ملی صنایع پتروشیمی در بند ۷ صورتجلسه چهاردهمین نشست آن کمیته تصویب کرده است و بدین ترتیب که قیمت محصول تولید داخلی و قیمت محموله وارداتی متناسب با حجم عرضه شده در بورس در قالب قیمت تلفیقی به عنوان قیمت پایه اعلام می‌شود، که این امر سبب کاهش التهاب و رقابت غیر متعارف در معاملات می‌شود.

در همین حال طهماسبی اذعان کرد: التهاب بازار به دلیل وجود تقاضای کاذب در بازار بوجود آمده و انتظار می‌رود با اجرای طرح افق و اصلاح سامانه بهین یاب بتوان هرچه سریعتر عرضه و تقاضا را متعادل کرد.

خبر واردات محصولات پتروشیمی آنقدر جای تعجب داشت که خبرنگار ما با احمد مهدوی ابهر دبیرکل اتحادیه کارفرمایان پتروشیمی تماس گرفت تا مشخص شود علت واردات این دو محصول با توجه به اینکه ایران در تولید این دو محصول خودکفا است چیست؟

*علت واردات دو محصول پتروشیمی مشخص شد

مهدوی در همین رابطه گفت: دو مجتمع پتروشیمی ایران در حال اورهال هستند که این موضوع موجب شد تا در یک مقطع یک هفته تا ۱۰ روز با کمبود خوراک مورد نیاز برای تولید پت و پلی پروپیلن مواجه شویم که دوباره تاکید می‌کنم این موضوع مقطعی است و به زودی تولید این پالایشگاه‌ها به مدار باز خواهد گشت.

وی با اشاره به اینکه در جلسه‌ای که اخیرا برگزار شد اعلام کردیم این کمبود مقطعی و نهایتا در حد چند روز بیشتر نیست، اما مسئولان دولت تصمیم گرفتند که پت و پلی پروپیلن مورد نیاز را وارد کنند.

مهدوی با اشاره به اینکه مشخص نیست ارز مورد نیاز واردات این محصولات چگونه تامین خواهد شد ادامه داد: ستاد تنظیم بازار وظیفه اش این است که جلوی کمبود‌ها را بگیرد و ما اصلا در خصوص واردات محصولات دخالت نخواهیم کرد بلکه فقط می‌توانیم بگوییم قطعا این کمبود در کوتاه مدت رخ داده است.

دبیرکل اتحادیه کارفرمایان پتروشیمی با اشاره به اینکه وظیفه مجتمع‌های پتروشیمی تولید است و وظیفه وزارت صمت نیز کنترل تقاضا و بازار است گفت: سال‌های قبل نیز در تولید پت (پلی اتیلن ترفتالات) علی رغم اینکه تولید با شدت انجام می‌شد در بازار با کمبود مواجه شدیم که پس از بررسی‌ها مشخص شد عده‌ای تقاضای کاذب ایجاد کرده اند به طوریکه تولید کننده نیستند و فقط محصولات را انبار می‌کنند و با قیمت بالا در بازار عرضه می‌کنند.

مهدوی خاطرنشان کرد: وقتی خبر کمبود چند روزه پت مطرح شد دوباره عده‌ای سود جو اقدام به تقاضای کاذب کردند تا قیمت‌ها را بالا برند در صورتیکه اگر شرایط طبیعی بود به اندازه نیاز همین چند روز که این مجتمع‌های پتروشیمی به اورهال رفته اند محصولات پت وجود داشت.

وی خاطرنشان کرد: مشکل در پلی پروپیلن نیز همین گونه است به طوریکه پروپیلن به اندازه نیاز به دست مجتمع‌های پتروشمی در این چند روز نمی‌رسد برای همین در تولید پلی پروپیلن با مشکل مواجه شدیم که البته دوباره تاکید می‌کنم که این کمبود مقطعی است.

این مقام مسئول تصریح کرد: دولت وظیفه دارد جلوی تقاضای کاذب را بگیرد گفت: شرکت‌های پتروشیمی براساس وظیفه‌ای که دارند تولیدات خود را با بیشترین میزان ادامه خواهند داد.

*توسعه نامتوازن پتروشیمی مشکل ساز شد

در همین رابطه نیز محسن بابایی از کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس و کارشناس صنعت پتروشیمی با اشاره به نیاز صنعت پتروشیمی کشور به پروپیلن محور شدن گفت: سال‌ها است که در عرضه پلی‌پروپیلن با مشکل مواجه هستیم و این علی رغم تمام تلاش‌هایی است که شرکت ملی صنایع پتروشیمی سعی بر تنظیم برنامه تولیدی بر مبنای داده‌های موجود داشته است.

وی با اشاره به اینکه محصول PP (پلی پروپیلن) از محصولاتی است که زنجیره ارزش وسیعی دارد ادامه داد: از اواخر شهریور و اوایل مهرماه امسال بود که به یکباره عرضه محصولات پروپیلن با مشکل مواجه شد که علتش را نیز باید در تعمیرات پالایشگاه شازند اراک جستوجو کرد؛ که البته ناگفته نماند با بازگشت این پالایشگاه که در کنار مجتمع پتروشیمی اراک واقع شده است این مشکل برطرف خواهد شد.

وی با تاکید براینکه پروپیلن یکی از نیاز‌های اساسی کشور است خاطرنشان کرد: متاسفانه در گذشته کمتر به این موضوع پرداخته اند و سیاستگذاران صنعت پتروشیمی به سمت تولید متانول حرکت کرده اند، اما براساس تصمیماتی که اخیرا اتخاذ شده می‌توان امیدوار بود که تا چند سال آینده مشکل پروپیلن کشور مرتفع شود.

وی بااشاره به اینکه در گذشته که این میزان نیاز به PP (پلی پروپیلن) وجود نداشت تولید کننده چه کار می‌کرد گفت: در گذشته مواد اولیه مورد نیاز در گرید‌های مختلف وارد می‌شد، اما رشد صنعت ایران در سال‌های گذشته موجب شد تا مسئولان پتروشیمی به دنبال این باشند که بتوانند نیاز بازار را خودشان تامین کنند که خوشبختانه قدم‌های خوبی نیز در این زمینه برداشته شده است و کمبود ما فقط در چند گرید است که در سال‌های آتی این کمبود با تولید داخل برطرف خواهد شد.

بابایی با اشاره به اینکه براساس برنامه ریزی انجام شده قرارر است تا سال ۱۴۰۴ تولید متانول به ۲۴ میلیون تن افزایش یابد اظهار کرد واقعا به این میزان متانول نیازی نداریم. زیرا نیاز داخلی متانول سالانه ۲۴۰ هزار تن بوده، در حالی که ۵ میلیون تن ظرفیت تولید متانول در کشور وجود دارد و ایجاد ظرفیت ۱۹ میلیون تن نیز در دست ساخت است تا ظرفیت متانول کشور به ۲۴ میلیون تن ارتقا یابد.

این کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس ادامه داد: در تولید سایر محصولات پتروشیمی مانند اوره و آمونیاک نیز شرایط به همین شکل است، اما در نقطه مقابل ظرفیت اسمی تولید پروپیلن یک میلیون تن در سال است که این میزان اصلا جوابگوی صنایع داخل نیست.

وی با اشاره به اینکه صنعت پتروشیمی ایران به طور متوازن رشد نکرده است گفت: آنچه که در بالا گفته شد نشان می‌دهد در بخشی از تولید محصول که مورد نیاز نبود سرمایه گذاری گسترده‌ای انجام دادیم، اما در بخش دیگر که واقعا مورد نیاز است ورود نکرده ایم که این رویه باید فورا اصلاح شود.

منبع: رادار اقتصاد