زندگي در پرتو اخلاق

غيبت، حربه خطرناك ناجوانمردان

«غيبت» عبارت است از ذكر نقاط ضعف و معايب پنهانى ديگران كه اگر بشنوند ناراحت شوند، خواه اين نقاط مربوط به جنبه‏هاى دينى، اخلاقى، روحى و اجتماعى باشد؛ يا مربوط به جهات جسمى يا مربوط به متعلقان انسان اعم از زن و فرزند و يا لباس و خانه او و امثال آن.

کد خبر: ۹۱۶۷۵

جمعه - ۰۹ مهر ۱۳۸۹ / October 01, 2010

گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ يكى از بزرگترين و خطرناكترين و در عين حال شايعترين انحرافات زبان، «غيبت» است.

«غيبت» عبارت است از ذكر نقاط ضعف و معايب پنهانى ديگران كه اگر بشنوند ناراحت شوند، خواه اين نقاط مربوط به جنبه‏هاى دينى، اخلاقى، روحى و اجتماعى باشد؛ يا مربوط به جهات جسمى، اعم از قيافه و اعضاى بدن و نيروهاى جسمى و طرز حركات و رفتار، يا مربوط به متعلقان انسان اعم از زن و فرزند و يا لباس و خانه او و امثال آن.

مهمترين انگيزه‏هاى غيبت چند چيز است:

1- كينه‏توزى و انتقام

زيرا براى خاموش كردن شعله‏هاى كينه و انتقام كه در درون سينه بعضى از افراد زبانه مى‏كشد راهى آسانتر و ساده‏تر از غيبت و تضييع آبرو و حيثيت شخص مورد نظر يافت نمى‏شود.

2- حسد

شخص حسود چون هميشه طالب زوال نعمت محسود است، هنگامى كه دسترسى به مقصود خود پيدا نمى‏كند براى جبران آن سعى مى‏كند، بوسيله غيبت و ذكر نقاط ضعف محسود، از حيثيت و اعتبار او بكاهد و آتش حسد خود را از اين راه تسكين بخشد.

3- تبرئه كردن خود از گناهى كه مرتكب شده است

يعنى از طريق ذكر معايب ديگران مى‏خواهد عمل خود را ساده و يا موجه جلوه دهد.

4- استهزاء و سخريه

البته استهزاء و سخريه ديگران خود انگيزه‏هاى گوناگونى دارد كه پس از ريشه دواندن عوامل آن در وجود انسان يكى از طرق تحقق بخشيدن به اين هدف را همان غيبت مى‏بيند.

5- تفريح و سرگرمى

بسيارى هستند كه بدون اينكه هيچ يك از انگيزه‏هاى بالا را داشته باشند، صرفاً به منظور سرگرمى و تفريح، يا گرم كردن مجالس و محافل، به ذكر نقاط ضعف و عيوب ديگران مى‏پردازند زيرا كمتر گناهى در نظر مردم به شيرينى غيبت مى‏باشد. اين را هم بايد توجه داشت كه مردم نه‏تنها از سرگرمى و تفريح لذت مى‏برند بلكه از خنداندن و وادار ساختن ديگران به تفريح نيز لذت مى‏برند.

6- تحريك غريزه كنجكاوى

اين غريزه كه يكى از نيرومندترين غرايز انسان است، او را دعوت مى‏كند كه ديگران را- با اصرار- وادار به غيبت و فاش ساختن نقاط ضعف افراد مختلف بنمايد و شايد شيرينى غيبت در ذائقه عده‏اى از مردم نيز از اشباع غلط همين غريزه سرچشمه مى‏گيرد؛ اين عده از اطلاع بر اسرار و عيوب ديگران و تجسس و كنجكاوى درباره آنها لذت مى‏برند و لذا با ولع و حرص هرچه تمامتر ديگران را وادار به غيبت مى‏كنند.

البته توجه به اين عوامل مى‏تواند در راه درمان غيبت و شناسايى مصاديق آن به ما كمك مؤثرى كند.

اين را نيز بايد حتماً توجه داشت كه در بسيارى از موارد اين عوامل بصورت ساده و طبيعى در وجود انسان خودنمايى نمى‏كند زيرا وجدان و شخصيت ذهنى او اجازه خودنمايى به آنها نمى‏دهد، لذا قيافه آن را دگرگون ساخته و در لباس دلسوزى يا نهى از منكر و يا درس عبرت به ديگران دادن، مرتكب غيبت مردم مى‏شود و پيش خود چنين مى‏پندارد كه عمل مقدسى انجام داده در حالى كه انگيزه اصلى يكى از همان عوامل بالاست كه روح انسان براى فريب وجدان و فرار از فشار و عذاب آن، قيافه اصلى آن را تغيير داده و بعكس نشان داده است اين نوع آلودگى به غيبت، از ساير انواع آن خطرناكتر و درمان آن نيز مشكلتر است./انتهاي پيام/