به بهانه روز کاهش اثرات بلاياي طبيعي

چقدر براي وقوع بلاياي طبيعي آماده‌ايم؟

ميزان آشنايي ما با بلاياي طبيعي چقدر است؟ براي مقابله با اين بلايا چقدر آموزش ديده‌ايم؟ در زمان وقوع اين بلايا چه بايد بکنيم؟ ساختمان‌هايمان را به چه ميزان براي کاهش آسيب‌هاي ناشي از بلايا طبيعي مقاوم کرده‌ايم؟

کد خبر: ۹۳۸۸۰

چهارشنبه - ۲۱ مهر ۱۳۸۹ / October 13, 2010

گروه علمي - شبکه خبر دانشجو؛ بلاياي طبيعي اصولاً ماهيتي پيچيده دارند و در شرايط كنوني بسياري از آنها خارج از كنترل انسان به نظر مي رسند، در حالي که اين بلايا اگر چه در نگاه اول چيزي جز ويراني و خسارت و كشتن انسان‌ها ندارند، اما در همان حال مي‌توانند دستاورد‌ها و عبرت‌هايي نيز داشته باشند كه با بهره‌گيري از آنها مي توان براي كاهش خسارات جاني و مالي آثار سوانح طبيعي که در آينده بي‌شك روي مي‌دهد، چاره‌انديشي كرد؛ زيرا ميزان آسيب پذيري نتيجه عملكرد عوامل انساني است و همان طور كه واقفيم پيشگيري از حادثه بهتر از واكنش در مقابله با حادثه است، لذا ارتقاي دانش و آگاهي هاي عمومي خود عامل مهمي در كاهش اثرات بلاياي طبيعي محسوب مي شود.

پروفسور پرويز كردواني، عضو هيئت علمي دانشكده جغرافياي دانشگاه تهران وقوع بلاياي طبيعي را براي پايداري كره زمين ضروري مي داند و مي گويد: بلاياي طبيعي آسيب چنداني براي كره زمين ندارند، بلكه انسان ها هستند كه سبب افزايش آسيب هاي ناشي از اين بلايا مي شوند.

وي با اشاره به اينكه بلاياي طبيعي مثل برخي بيماري ها كه براي بدن انسان مفيد است، در پايداري كره زمين موثر هستند، مي افزايد: كره زمين زنده است و روزي از بين مي رود، ولي براي دوام عمر آن وقوع بلايايي مثل زلزله، آتشفشان، سيل و طوفان ضروري است.

كردواني مي گويد: زمين 700 سال پيش سرد شده و در حال نابودي بود كه فوران آتشفشان ها سبب گرمي و عمر دوباره كره زمين شد.

عضو هيئت علمي دانشكده جغرافياي دانشگاه تهران عنوان مي کند: وقوع زلزله نيز سبب به وجود آمدن بسياري از چشمه هاي آب مي شود.

كردواني معتقد است كه بشر نبايد نگران وقوع بلاياي طبيعي باشد، بلكه بايد در ساخت و سازها و انتخاب محل زندگي دقت كند تا از اين بلايا آسيبي نبيند.

در همين رابطه حسين عبيري گلپايگاني، کارشناس محيط زيست نيز علم را مهمترين راهکار براي کاهش آسيب‌هاي ناشي از بلاياي طبيعي مي داند و مي گويد: وقوع بلاياي طبيعي خارج از اختيارات و قدرت و توان بشري است، ولي مي‌توان به کمک علم از آسيب‌هاي احتمالي کاست.

وي با اشاره به اينكه ارتقاي علم از آسيب‌هاي ناشي از بلاياي طبيعي مي‌کاهد، اظهار مي دارد: بشر مي تواند براي جلوگيري از آسيب هاي ناشي از زلزله يا بلاياي طبيعي ديگر، از طريق پيشرفت علم و تکنولوژي اقدام کند.

حوادثي مثل سيل و زلزله در سطح كشور از احتمال وقوع بالاتري برخوردارند، ولي ميزان آسيب هاي ناشي از اين بلايا از طريق ساخت سدها، سيل بندها و بندهاي انحرافي و آبخيزداري مناطق كوهستاني و شيبدار و نيز با ساخت منازل مسكوني مقاوم در سطح قابل ملاحظه اي كاهش مي يابد.

مهدي چمران، رئيس شوراي شهر تهران با اشاره به ضرورت افزايش آگاهي مردم براي مقابله با بلاياي طبيعي مي گويد: وقوع زلزله قابل پيش بيني نيست، ولي خطرات ناشي از آن را مي توان پيشگيري كرد.

همچنين حمزه شكيب، رئيس كميسيون توسعه و عمران شوراي شهر تهران در رابطه با راهكارهاي مقابله با خطرات زلزله عنوان مي کند: توجه ويژه به نحوه ساخت و ساز و بخصوص رعايت مقررات ملي ساختمان مي تواند يكي از عناصر كاهنده خسارت ناشي از وقوع زلزله باشد.

وي مي افزايد: مردم تهران نبايد با وقوع بلاياي طبيعي در هر نقطه اي احساس نگراني كنند، بلكه بايد به جاي نگراني، هوشيار باشند و سريعتر براي نوسازي بافت هاي فرسوده اقدام كنند.

دکتر کامبد اميني حسيني، معاون برنامه ريزي و پشتيباني پژوهشگاه زلزله شناسي نيز مي گويد: مسئولان بايد براي پيشگيري از خسارات ناشي از بلاياي طبيعي مثل زلزله مطالعات کامل کارشناسانه در مورد وضعيت ساخت و ساز و بافت شهري انجام داده و سپس ميزان آسيب پذيري شهرها را بررسي کرده و بر اساس آن برنامه ريزي کنند.

وي اظهار مي دارد: در صورت انجام مطالعات بر روي بافت هاي شهري، نهادهاي مرتبط مي توانند براي ايمن سازي ساخت و ساز و مقاوم سازي بافت هاي فرسوده اقدام کنند تا در برابر زلزله خسارات کمتري داشته باشيم.

دكتر وحيد چگيني، رئيس موسسه ملي اقيانوس شناسي نيز با اشاره به ضرورت ايجاد مركز هشدار مخاطرات دريايي براي کاهش آسيب هاي ناشي از بلاياي طبيعي در دريا مي گويد: دولت بايد با اختصاص بودجه مناسب براي راه اندازي مركز هشدار اقدام كند.

وي با اشاره به وجود گسل مكران در سواحل درياي عمان و احتمال بروز سونامي در آن منطقه گفت: کشور ما با انواع بلاياي طبيعي در حوزه دريا روبروست که وقوع سونامي نيز يکي از اين وقايع دريايي غيرمترقبه است، ولي ايجاد سامانه هشدار مخاطرات دريايي، امكان اطلاع رساني به مردم ساحل نشين را در مواقع بروز حادثه فراهم مي كند.

با وجود اينکه وقوع بلاياي طبيعي امري قطعي و به گفته کارشناسان براي ادامه حيات زمين ضروري است، فراگرفتن آموزش هاي مقابله با اين بلايا، بخصوص آموزش هاي امداد و نجات در کاهش آسيب هاي ناشي از اين بلايا بسيار تاثيرگذار است.

غلامرضا پورحيدري، رئيس موسسه آموزش عالي جمعيت هلال احمر مي گويد: آموزش همگاني و ارتقاي اطلاعات در سطح مردم و مديران، بهترين راهکار براي کاهش آسيب هاي ناشي از بلاياي طبيعي است.

وي مي افزايد: با توجه به اينکه افزايش دانش با تغيير رفتار و نگرش همراه است، به طور قطع آموزش همگاني در کاهش آسيب هاي ناشي از بلاياي طبيعي بسيار تاثيرگذار مي باشد.

پورحيدري عنوان مي کند: البته توجه مديران به امر آموزش همگاني بايد بيشتر باشد؛ زيرا اگر مديران بحث مقابله با بلاياي طبيعي را در برنامه ريزي هاي خود قرار ندهند، هيچ نتيجه اي حاصل نمي شود.

حسيني، معاون برنامه ريزي و پشتيباني پژوهشگاه زلزله شناسي نيز در ادامه آمادگي مسئولان و مردم را در پيشگيري از بحران موثر مي داند و مي گويد: با توجه به اينکه مردم بايد براي مقابله با زلزله آماده باشند، پژوهشگاه زلزله شناسي دوره هاي آموزش همگاني را ويژه عموم در نظر مي گيرد.

وي عنوان مي کند: البته نقش رسانه ها نيز در حساس کردن مردم به اين آموزش ها بسيار مهم است.

حسيني مي افزايد: اين پژوهشگاه همچنين آموزش هاي تخصصي براي کارمندان نهادهاي مختلف را هم به طور مداوم برگزار مي کند.

البته فراگيري برخي آموزش هاي اوليه مي تواند ضامن سلامت هم‌ميهنان ايراني در برابر بلاياي طبيعي باشد که مي توانيم فراگيري اين آموزش ها را از امروز آغاز کنيم.

- مکان هاي امن و مستحکم خانه را شناسايي کرده و به تمام افراد خانواده نشان دهيد.

- به کودکان آموزش هاي لازم را بدهيد.

- توجه داشته باشيد که هميشه ساکي حاوي مقداري کنسرو، بطري آب و لوازم پزشکي و دارويي در دسترس داشته باشيد و در هنگام وقوع زلزله آن را به همراه خود ببريد.

- مکان شير فلکه اصلي آب، برق و گاز را شناسايي کنيد و در هنگام وقوع زلزله سريعاً آنها را ببنديد.

- طرز استفاده از لوازم پزشکي و کمک هاي اوليه را پيش از وقوع زلزله ياد بگيريد.

- نزديکترين درمانگاه، آتش نشاني و مرکز پليس را شناسايي کنيد.

- در هنگام وقوع بلاياي طبيعي مثل زلزله نيز اگر خانه شما تا حدودي قديمي است در چارچوب درب ها پناه بگيريد، ولي در مورد خانه هاي نوساز بايد گفت كه چون مقاومت چارچوب ها هيچ تفاوتي با بقيه جاهاي خانه ندارد، بهترين راه اين است که در زير يک ميز يا صندلي محکم پناه بگيريد.

- کپسول آتش نشاني را در مکاني مناسب و قابل دسترسي قرار دهيد.

- مقداري لوازم پزشکي و دارو براي درمان جراحت هاي احتمالي خود و خانواده تان در دسترس داشته باشيد.

- اگر در داخل ساختمان هستيد همان جا بمانيد، به زير ميز برويد و يا در راهرو هاي منزلتان پناه بگيريد و از قرار گرفتن در زير پنجره ها، بخاري ديواري و يا کمدهاي سنگين اجتناب کنيد.

- از آشپزخانه بيرون بياييد؛ زيرا احتمال سقوط اشيا وجود دارد.

- اگر در آپارتمان سکونت داريد به سمت راه پله ها هجوم نياوريد.

در صورت فراگيري آموزش ها و عمل به توصيه هاي کارشناسان وقوع بلاياي طبيعي نگراني چنداني ندارد./انتهاي پيام/