عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران مطرح کرد

دارو‌های سمی خطر آفرین برای محیط زیست و کادر درمان

جهانگرد با اشاره به لزوم ایجاد و توسعه فضای استاندارد برای نگهداری و آماده سازی دارو‌های شیمی درمانی گفت:کاربران فعال در بخش نگهداری و آماده سازی دارو‌های شیمی درمانی در صورت عدم رعایت استاندارد‌های کار سلامتشان به خطر است.

کد خبر: ۹۴۰۲۵۴

سه‌شنبه - ۱۸ خرداد ۱۴۰۰ / June 08, 2021

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، کلینیک انکولوژی آرام دکتر زهرا جهانگرد رفسنجانی متخصص داروسازی بالینی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره موضوع دارو‌های شیمی درمانی اظهار داشت: اکثر این دارو‌ها برای محیط زیست و کسانی که به عنوان کاربر محسوب می‌شوند و در محیط تهیه این دارو‌ها هستند می‌تواند عوارضی را به همراه داشته باشد؛ بنابراین توجه به موضوع استاندارد سازی فضا و ایجاد اتاق تمیز در مراکز درمانی و بیمارستان‌ها جهت جلوگیری از خطرات بالقوه ناشی از این دارو‌ها در مرحله انبارش و آماده سازی، بسیار حائز اهمیت است.
وی با اشاره به اینکه دارو‌های شیمی درمانی در زمره دارو‌های سمی و خطرناک محسوب می‌شوند، گفت: باید همه استاندارد‌ها در کلیه مراحل کار با این دارو‌ها از زمان تهیه و انبارش دارو تا آماده سازی و تجویز به بیمار رعایت شود تا آلودگی ناشی از آن‌ها به حداقل برسد.
وی بیان داشت: منظور از فضای استاندارد یک مکان ویژه یا اتاق تمیز است که جهت آماده سازی این دارو‌ها با تمهیدات مهندسی شده میزان ورود آلودگی به این فضارا کاهش داده و ایمنی فراورده به حداکثر می‌رسد. همچنین با استفاده از کابین‌های ایمن بیولوژیک در این فضا جهت آماده سازی دارو‌ها و با استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و رعایت استاندارد‌های ساخت میزان آلودگی برای کاربر به حداقل می‌رسد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اینکه شیمی درمانی یکی از روش‌های اصلی درمان سرطان محسوب می‌شود، گفت: در بسیاری از سرطان‌ها از جمله سرطان‌های خون شیمی درمانی درمان اصلی می‌باشد، اما در مورد درمان سرطان‌های سالید تومور نیز شیمی درمانی در کنار جراحی نقش بسزایی دارد.
دکتر جهانگرد رفسنجانی با اشاره به اینکه دارو‌های شیمی درمانی عوارض زیادی برای بیماران نیز می‌تواند به همراه داشته باشد، گفت: دارو‌های شیمی درمانی باعث مهار تکثیر سلول‌های سرطانی می‌شوند و به موازات آن بر روی سلول‌های طبیعی بدن به ویژه سلول‌هایی که تکثیر آن‌ها با سرعت است مانند سلول‌های مغز استخوان، پوست و سلول‌های مخاطی دستگاه گوارش نیز می‌توانند تاثیرگذارند و منجر به عوارض مختلف گردند. در نتیجه افرادی هم که بیمار نیستند، ولی با این دارو‌ها در محیط‌های شغلی در ارتباط هستند در معرض بروز عوارض جدی ناشی از این دارو‌ها هستند و مطالعات زیادی ایجاد این عوارض را در پرسنل کادر درمان بررسی کرده اند و حتی موارد متعددی از سقط جنین در خانم‌هایی که با این دارو‌ها کار می‌کرده اند گزارش شده است.

وی به لزوم اجرای استاندارد‌های لازم در زمان کار با این دارو‌ها اشاره کرد و گفت: از سال ۱۹۸۰ تاکنون استاندارد‌های معتبری جهت کار با این دارو‌ها در دنیا نوشته شده است و در بسیاری از کشور‌های جهان این استاندارد‌ها در حال اجرا است که هدف نهایی اجرای آن‌ها حفظ ایمنی فراورده دارویی، بیمار، پرسنل کادر درمان و حفظ محیط زیست می‌باشد.
این متخصص دارو سازی بالینی گفت: در حال حاضر در کشور ما نیز استاندارد‌هایی در این مورد توسط دست اندرکاران وزارت بهداشت تدوین و ابلاغ گردیده است، اما رعایت این استاندارد‌ها در کل کشور مستلزم بسترسازی، آموزش و نظارت مستمر می‌باشد و مراکز محدودی در کشور وجود دارند که این استاندارد‌ها را رعایت می‌کنند.