اقسام عبادات و واكنش‏هاى مردم

پروردگار جهان براى تخليه‏ى قلب از محبت بت‏ها و تحليه و مزين كردن آن به علاقه‏ى تام به محبوب و معشوق واقعى و پيوند به حق و گسستن از باطل و ناحق، عبادات مختلف را تشريع فرمود؛ و آن را به سه بخش تقسيم نموده است.

کد خبر: ۹۴۶۲۷

يکشنبه - ۲۵ مهر ۱۳۸۹ / October 17, 2010

گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ بشر در غرائز طبيعى و علائق فطرى به امورى مانند مال، اولاد و جان علاقمند است، و اين سه از لوازم زندگى و تا اندازه‏اى معقول، نزد شارع مطلوب است.

و يك علاقه‏ى بالاتر هم به خالق و سرپرست حقيقى خود پروردگار جهانيان دارد، كه آن سلطان محبت‏ها است و گاهى به واسطه‏ى علاقه‏هاى مادى اين محبّت تحت الشعاع و در حاشيه قرار مى‏گيرد.

از اين رو پروردگار جهان براى تخليه‏ى قلب از محبت بت‏ها (علاقه‏هاى مادّى مذكور)؛ و تحليه و مزين كردن آن به علاقه‏ى تام به محبوب و معشوق واقعى و پيوند به حق و گسستن از باطل و ناحق، عبادات مختلف را تشريع فرمود؛ و آن را به سه بخش تقسيم نموده است:

بخش اوّل: عبادات بدنى؛ همچون نماز و روزه و تلاوت قرآن و اذان و نيايش ودعا و ذكر و ...، به وسيله‏ى اين نوع عبادات، فرد تن آسا و تن پرست، از خدا پرست جدا مى‏گردد.

بخش دوّم: عبادات مالى؛ مثل انفاق، صدقه، كفّاره و پرداخت خمس و زكات و ...، كه به وسيله‏ى اين قسم، افراد مال پرست، از حق پرست ممتاز مى‏گردند.

بخش سوّم: عبادات جانى؛ مانند جان فشانى در راه حق و جهاد فى سبيل اللَّه.

بعضى افراد، به تن و آسايش بدن به نحو افراط علاقه دارند، و در عبادات بدنى مثل نماز و روزه و ... مسامحه و كوتاهى مى‏نمايند.

در حالى كه ممكن است اين افراد از بذل مال در راه خدا مضايقه نكنند؛ و اين دسته تن‏پرستى آنها زيادتر از خداپرستى آنها است.

دسته‏ى ديگر، نقطه‏ى مقابل مى‏باشند، از عبادات بدنى كوتاهى ندارند و در نماز و حضور در جماعات و نوافل و مستحبات و نيايش و دعا و تضرع و گريه، كوتاهى نمى‏كنند ولى در عبادات مالى و بخشش مال در راه خدا، به هيچ وجه حاضر نمى‏شوند و مصداق كلام نبوى (ص): «كلّ درهم عندهم صنم» اين دسته مال پرستند و بلكه پول پرست، گاو پرست، گوسفند پرست و مِلك پرستند.

دسته‏ى ديگر كه شايد اكثريت را شامل شود، از عبادات بدنى و مالى مضايقه ندارند اما اگر پاى جان در ميان آمد، كُميت ايمان آنها لنگ است، و حاضر به بذل جان در راه خدا نيستند.

دسته‏ى چهارم: كه مثل كبريت احمر نادر مى‏باشند، كسانى هستند كه رضاى حق را طالب و به هر قسم باشد خريدارند، اگر چه به بذل مال يا اولاد يا جان باشد.

همچون قهرمان توحيد، حضرت ابراهيم خليل، كه همه‏ى علائق و محبت‏ها را در حب خدا فانى نمود، نه از بذل جان، نه از بذل مال در راه محبوب، و نه از قربانى يگانه فرزند عزيز در راه رضاى حق و براى وصال معشوق مضايقه نكرد.

امام حسين (ع) كه وارث ابراهيم خليل است، يگانه قهرمان وادى محبت، همه چيز خود را فدا و در راه خدا فانى نمود.

در روز وصال هر چه به فنا نزديك‏تر مى‏شد، بهجت و نشاط او بيشتر و در زير خنجر تبسّم كنان به وصال معشوق روان شد، و به زبان حال چنين مترنّم بود:

نيست اى دوست به دل جز تو تمنّاى دگر

سر شوريده ندارد سر و سوداى دگر/انتهاي پيام/