یادداشت دانشجویی |

تامین حق‌آبه تالاب‌ها، حقی که پایمال شد

مدیریت نادرست منابع آبی کشور و عدم اختصاص حق‌آبه تالاب‌ها و دید غیر کارشناسانه مسئولان مهمترین عامل خشک شدن تالاب‌های کشور از جمله هورالعظیم و هامون است.

کد خبر: ۹۴۶۸۶۷

دوشنبه - ۱۴ تير ۱۴۰۰ / July 05, 2021

گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، ابوالفضل صفری؛* هامون منطقه نام آشنایی ست که همواره با تالاب زیبا و تنوع زیستی آن شناخته می‌شد، اما با مدیریت ضعیف در حوزه منابع آبی در منطقه سیستان و عدم توانایی در رایزنی وزارت امور خارجه ایران در دولت‌های مختلف برای دریافت حقابه این تالاب از رودخانه هیرمند افغانستان، اکنون به منطقه‌ای خشک تبدیل شده و علاوه بر آنکه تنوع زیستی خود را ازدست داده، زندگی و معیشت ساکنان منطقه را به لحاظ اقتصاد، بهداشت و سلامت دچار لطمه کرده است.

تالابی که قبلاً به عنوان منبع درآمدی از آن استفاده می‌شد الان تبدیل به بلای جان مردم منطقه شده، ریزگرد‌های حاصل از بستر خشکیده تالاب، سلامت مردم منطقه را تحت شعاع قرار داده است. برای نجات تالاب هامون راه علاجی تدبیر نشد و هامون در بی تدبیری مسئولین و جفای همسایه خشکید.

متاسفانه اکنون شاهد رخداد مشابهی در هورالعظیم خوزستان هستیم. تالابی که از دیرباز به عنوان یکی از زیستگاه‌های اصلی جانوران آبزی و پرندگان مهاجر بوده است و اگر از آثار محیط زیستی آن نگذریم این تالاب با توجه به وجود انواع گوناگون آبزیان و پرندگان و امکان پرورش گاومیش در اطراف آن، به عنوان یکی از منابع مهم اقتصادی مردم منطقه به شمار می‌رود. اما با سوءمدیریتی که طی چند سال اخیر در اداره منابع آبی که جزء وظایف وزارت نیرو است و همچنین عدم پیگیری مکفی مسئولان سازمان محیط‌زیست در احقاق حقوق این تالاب، شاهد عدم اختصاص حقابه این تالاب از شریان‌های داخلی آن هستیم و همچنین با دیپلماسی محیط زیستی ضعیف دولتی، حق آبه خارجی تالاب نیز از کشور عراق تامین نشده است.

البته اکتشافات نفتی نیز مزید بر علت شده که نفع برخی افراد و ارگان‌های دولتی در خشک شدن این تالاب باشد! هورالعظیم اکنون در معرض خطر بزرگ خشک شدن برای همیشه قرار دارد همان اتفاقی که برای برادر شرقی اش یعنی تالاب هامون اتفاق افتاد.

متاسفانه مسئولین وزارت نیرو طی اقدامی غیر محیط زیستی و غیر کارشناسانه که عمق عواقب آن را در آینده بیشتر نمایان خواهد شد با عدم محاسبه نیاز محیط زیستی و رهاسازی حق‌آبه تالاب، دریچه‌های سد کرخه را بستند تا با این کار حیات تالاب را از فرط تشنگی بمیرانند اتفاقی که از نظر مسئولان سازمان محیط‌زیست در استان خوزستان کاملا طبیعی و در مصاحبه با رسانه‌ها معمول جلوه داده شد!

باید دید این اقدامات با دید کوتاه مدت که بازی با محیط زیست، حیات تالاب و معیشت مردم است تا کجا ادامه خواهد یافت.

دوای لب تشنه هورالعظیم در دو مسئله نهفته است "حق آبه"و"تدبیر مسئولین".

ابوالفضل صفری، دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد محیط زیست دانشگاه تهران

انتشار یادداشت‌های دانشجویی به معنای تأیید تمامی محتوای آن توسط «خبرگزاری دانشجو» نیست و صرفاً منعکس کننده نظرات گروه‌ها و فعالین دانشجویی است.