بازار کار در حال حرکت به سمت قبل از شیوع کرونا

تحریم‌ها و شیوع همه‌گیری ویروس کرونا و رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی بسیاری از مشاغل، کسب وکار‌ها و صنوف خدماتی را دچار آسیب کرد با این حال شاهد رونق اشتغال در زورآزمایی با کرونا بودیم.

کد خبر: ۹۵۶۸۳۶

سه‌شنبه - ۲۶ مرداد ۱۴۰۰ / August 17, 2021

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، با وجودی که ویروس کرونا بسیاری از کسب و کار‌ها را به حالت تعطیل یا نیمه تعطیل در آورد و هزینه‌های سنگینی به اقتصاد دنیا و ایران وارد و بازار کار را با بحران روبرو کرد، اما ارائه راهکار‌ها و تسهیلات، حمایت از کسب و کار‌های آسیب دیده و رونق فعالیت‌های اینترنتی و مجازی گویای حرکت به سمت رونق اشتغال است.

بر اساس آمار‌های مرکز آمار ایران، شاهد رونق بازار کسب و کار هستیم، این درحالی است که برای رسیدن به وضعیت اشتغال قبل از شرایط کرونا مدت زمان مشخصی نیاز است؛ بررسی نتایج طرح آمارگیری نیروی کار در بهار ١٤٠٠ گویای آن است که بازار کار ایران در حال حرکت به سمت قبل از شیوع کرونا است.

بر اساس طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار ایران، بررسی نرخ مشارکت اقتصادی (نرخ فعالیت) جمعیت ١٥ ساله و بیش‌تر در بهار ١٤٠٠ نشان می‌دهد که ٤١.٤ درصد جمعیت در سن کار (١٥ ساله و بیش‌تر) از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند؛ یعنی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار گرفته‌اند.

همچنین این نتایج نشان می‌دهد که نرخ مشارکت اقتصادی در بین مردان و زنان به ترتیب برابر ٦٩.١ درصد و ١٣.٧ درصد است. بررسی روند تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی کل کشور نشان می‌دهد که این شاخص، نسبت به فصل مشابه در سال قبل (بهار١٣٩٩)، ٠.٤ درصد افزایش داشته است که خود نشان دهنده بازگشت بخشی از نیروی کار به بازار کار است، اما هنوز با نرخ مشارکت اقتصادی در بهار ١٣٩٨ (قبل از شیوع بیماری) که ٤٤.٧ درصد بوده است فاصله مشهودی دارد.

بر اساس این آمار، وقتی به لحاظ جمعیتی تغییرات این شاخص مورد بررسی قرار می‌گیرد مشاهده می‌شود که در فصل بهار امسال نسبت به فصل مشابه سال قبل حدود ٥٠٠ هزار نفر به بازار کار وارد شده‌اند، اما قابل تامل است که جمعیت فعال در بهار ١٤٠٠ نسبت به بهار ١٣٩٨ هنوز حدود یک میلیون و پانصد هزار نفر کمتر است.

بررسی نسبت اشتغال جمعیت ١٥ ساله و بیش‌تر در بهار ١٤٠٠، بیانگر آن است که ٣٧.٧ درصد از جمعیت در سن کار (١٥ ساله و بیش‌تر) شاغل بوده‌اند.

ارزیابی این شاخص گویای آن است که هر چند در بهار ١٤٠٠ نسبت به بهار ١٣٩٩، بازار اشتغال از رونق بیشتری برخوردار بوده، اما هنوز به پویایی بهار ١٣٩٨ بازنگشته است بدین نحو که در بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته بیش از ٧٠٠ هزار نفر به جمعیت شاغل افزوده شده و نسبت اشتغال به میزان ٠.٨ درصد افزایش یافته است، اما نسبت اشتغال در بهار ١٤٠٠ به میزان ٢.١ درصد نسبت به بهار ١٣٩٨ کمتر است.

نتایج پژوهش مرکز آمار نشان می‌دهد ارزیابی جمعیت شاغل به تفکیک گروه‌های عمده فعالیت بیانگر آن است که بخش خدمات با ٤٨.٨ درصد بیش‌ترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده و بخش‌های صنعت با ٣٣.٢ و کشاورزی با ١٧.٩ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

براساس این پژوهش‌ها، بررسی نرخ بیکاری جمعیت ١٥ ساله و بیش‌تر نشان می‌دهد که ٨.٨ درصد از جمعیت فعال، بیکار بوده‌اند. بر اساس این نتایج، نرخ بیکاری در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیش‌تر بوده است. بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری کل کشور نشان می‌دهد که این شاخص، نسبت به فصل مشابه در سال قبل (بهار ١٣٩٩)، ٠.١ درصد کاهش داشته است.

برنامه اشتغال دوره گذار از کرونا و دوره پساکرونا، بسته سیاستی توسعه کارآفرینی و همچنین چارچوب برنامه صیانت از اشتغال در کشور از جمله موضوعاتی بود که در یکی از جلسه‌های شورای عالی اشتغال برای توسعه اشتغال مولد با توجه به تحقق شعار سال در پشتیبانی و مانع‌زدایی از تولید، مطرح و مورد بررسی قرار گرفت

شورای عالی اشتغال بالاترین مرجع سیاستگذاری برنامه‌های بازار کار است که با هدف بررسی عرضه و تقاضای بازار کار و چگونگی ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا و ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های تصمیم گیر و موثر بر عرضه و تقاضای بازار کار، اشتغال و بیکاری و همچنین نظارت و پیگیری بر چگونگی تحقق اهداف کمی و کیفی اشتغال در برنامه‌های مصوب فعال است.

دولت در سال‌های اخیر با محوریت وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی، رویکرد‌های جدیدی را برای توسعه کسب و کار و اشتغال دنبال کرد و این وزارت با همکاری و مشارکت دستگاه‌های اجرایی و نهاد‌های حمایتی، با اجرای برنامه‌های متعدد و متنوع از جمله حمایت از توسعه کسب و کار‌های اشتغال‌زا در بخش‌های مختلف اقتصادی در مناطق شهری و روستایی، اجرای برنامه‌های فعال بازار کار برای جذب نیروی کار جدید و اشتغال پذیری افراد بیکار به ویژه جوانان و فارغ التحصیلان دانشگاهی (مانند معافیت حق بیمه سهم کارفرما و پرداخت یارانه دستمزد، حمایت از مشاغل خرد اقشار خاص و آسیب‌پذیر) و... زمینه ایجاد بیش از ۵۰۰ هزار نفر فرصت جدید شغلی را در سال ۹۹ فراهم کرده است.

اوج پیامد‌های و تاثیرات کرونا بر اقتصاد و کسب و کار در سال ۱۳۹۹ باعث شد که دولت در کنار حمایت‌های حقوقی و بیمه‌ای و مالیاتی، به فکر ارائه تسهیلات نیز باشد که در همین راستا دولت بالغ بر ۲۳.۵ هزار میلیارد تومان منابع تسهیلاتی با نرخ سود ۱۲ درصد برای کسب و کار‌های به شدت آسیب دیده پیش‌بینی کرده بود که بیش از ۵۱۳ هزار فقره ثبت نام برای دریافت تسهیلات ۱۳.۷ هزار میلیارد تومان برای حفظ و صیانت از اشتغال ۹۵۴ هزار نفر در این واحد‌ها اقدام شد.

از دیگر اقدامات در حوزه اشتغال، عملکرد ایجاد اشتغال رسته‌های اشتغال‌زا موضوع تبصره ۱۸ قانون بودجه و فرصت ایجاد اشتغال برای ۲۴ هزار و ۶۶۷ نفر در شرکت‌های دانش بنیان مربوط به اعتبارات تبصره ۴ قانون بودجه بود.

رونق اشتغال در زورآزمایی با کرونا

بازگشت ۵۵۰ هزار شاغل به چرخه کار

«حاتم شاکرمی» معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: در ۲ سال گذشته بیش از ۸۰۰ هزار شغل در کشور از دست رفت، اما با تداوم همکاری کارفرمایان و کارآفرینان، در کمتر از سه ماه امسال ۵۵۰ هزار شاغل به چرخه کار بازگشتند.

بر اساس اعلام «عیسی منصوری» معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اکنون ۲۵ میلیون نفر اطلاعات شغلی خود را در سامانه ملی اشتغال و کسب‌وکار ثبت کرده‌اند که از این تعداد برای ۹ میلیون کد شغلی صادر شد.

همچنین اطلاعات ۴.۵ میلیون بنگاه در سامانه ملی اشتغال و کسب و کار ثبت شده است که این بنگاه‌ها در حوزه‌های مختلف شغلی هستند.

«اصغر نورالله زاده» مدیرعامل صندوق کارآفرینی امید طی هشت سال گذشته ۸۵۳ هزار فقره تسهیلات با اعتبار ۱۱ هزار میلیارد تومان پرداخت شده که در مجموع ۵۴۰ هزار فرصت شغلی جدید ایجاد شده است.

به گفته این مقام مسول، صندوق کارآفرینی امید در این مدت یک میلیون و ۷۰ هزار فقره تسهیلات با اعتبار بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومان پرداخت کرده که بخشی مربوط به ایجاد اشتغال و بخشی تثبیت اشتغال بوده و تنها چهار درصد ضریب خطا داشته است.

همچنین آمار سازمان برنامه و بودجه نشان می‌دهد که تا پایان مهرماه سال گذشته، حدود ۳۵ هزار میلیارد تومان نیز برای حمایت از افراد آسیب‌پذیر، شامل خانوار‌ها و بنگاه‌های آسیب‌دیده از بحران کرونا، پرداخت شده است.

اقدامات دولت‌ها در کنار حمایت‌های حقوقی و بیمه‌ای و مالیاتی، ارائه تسهیلات باعث شده است تا انگیزه مردم به سمت بازار‌های کار افزایش یابد و با شیوع ویروس کرونایی گرایش از مشاغل سنتی به سمت مشاغل نوین و فناوری در بستر فضای مجازی و کسب و کار‌های اینترنتی افزایش یابد و این امر را در رشد آمار اشتغال می‌بینیم.