حجت الاسلام قمي:

فلسفه برای نزدیك‌تر شدن به خداست

كار فلسفه تبیین هستی یا همان موجود بما هو موجود است و در این میان دفع شبهات یك امر فرعی به حساب می‌آید. اگرچه یكی از كمك‌هایی كه فلسفه به ما می‌كند، در همین موضوع است. نگاه كاربردی داشتن به فلسفه یعنی فلسفه را از ماهیت اصلی خود منسلخ و جدا كردن.

کد خبر: ۹۶۲۱۷

دوشنبه - ۰۳ آبان ۱۳۸۹ / October 25, 2010

به گزارش گروه اندشه «شبكه خبر دانشجو»، حجت‌الإسلام و المسلمین محسن قمی از نویسندگاه نامه معروف سال 1381 به رهبر معظم انقلاب پیرامون نهضت‌آزاداندیشی و جنبش‌نرم‌افزاری است. این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در حاشیه بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه دستاوردهای حوزه علمیه قم به پرسش‌های Khamenei.ir پاسخ گفته است.

- اگر ممكن است درباره روند تشكیل «مجمع حكمت اسلامی» و نقشی كه آیت‌الله خامنه‌ای در آن داشتند توضیح بفرمایید.

پیش از زمستان 1382 رهبر معظم انقلاب تأكیداتی مبنی بر جدی گرفتن علوم عقلی یعنی فلسفه و كلام در حوزه‌های علمیه داشتند. از این رو عده‌ای از اساتید علوم عقلی حوزه علمیه قم در دیداری كه با ایشان داشتند، تصمیم گرفتند مجمع حكمت اسلامی را تأسیس كنند. این عده سپس در دیدار با سه تن از اساتید عالی این رشته یعنی حضرات آیات جوادی آملی، جعفر سبحانی و مصباح یزدی، مشورت‌هایی را در این زمینه گرفتند و در نهایت اساس‌نامه‌ای را تصویب كرده و به محضر رهبر معظم انقلاب رساندند. ایشان هم آن را تأیید كردند و بعد از آن مجمع عالی حكمت اسلامی تأسیس شد. البته براساس همان اساسنامه این مجمع زیر نظر آیات جوادی آملی، سبحانی و مصباح یزدی اداره می‌شود و این بزرگواران ناظران عالی فعالیت‌های مجمع هستند.

عمده فعالیت‌های مجمع، چند چیز است:

یكی سازماندهی و ساماندهی دروس فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم كه امسال بیش از بیست و دو درس از جانب مجمع عالی در حوزه علمیه قم برقرار می‌شود. محور دیگر جلسات تخصصی در پنج كمیته كلام، فلسفه، فلسفه‌های مضاف، معرفت‌شناسی و عرفان است كه هر دو هفته یك‌بار برگزار می‌شود. در این میان ما بسیاری از مباحث را به صورت تطبیقی كار می‌كنیم. به عنوان مثال در معرفت‌شناسی، مباحث را ناظر به دو موضوع معرفت‌شناسی اسلامی و غربی پیگیری می‌كنیم. در بحث عرفان نیز مباحث را پیرامون عرفان اسلامی و عرفان‌های كاذب پیگیری می‌كنیم.

بحمدالله این‌جا به مجمعی برای مباحث فلسفی در حوزه علمیه قم تبدیل شده و یكی از فعالیت‌هایش برای روزِ جهانی فلسفه است كه در آن صد و ده مقاله از استادان و دانش‌آموختگان فلسفه حوزه علمیه قم جمع‌آوری شده است.

- دیدگاه رهبر معظم انقلاب پیرامون فلسفه چیست؟ آیا ایشان نگاهی كاربردی به فلسفه داشته و آن را فقط برای دفع شبهات مفید می‌دانند؟

به نظر من چنین استنادی به رهبر معظم انقلاب اشتباه است. چراكه كار فلسفه تبیین هستی یا همان موجود بما هو موجود است و در این میان دفع شبهات یك امر فرعی به حساب می‌آید. اگرچه یكی از كمك‌هایی كه فلسفه به ما می‌كند، در همین موضوع است. نگاه كاربردی داشتن به فلسفه یعنی فلسفه را از ماهیت اصلی خود منسلخ و جدا كردن. در حالی كه حضرت آقا بارها تاكید كرده‌اند كه اگر معارف دین درست تبیین شود، مردم از آن تبعیت می‌كنند و این سخن برگرفته از همان روایتی است كه می‌فرماید: «لو علم الناس محاسن كلامنا لاتّبعونا» لذا نگاه ایشان به فلسفه، نگاه تبیین و تعمیق اندیشه دینی است. به این صورت كه هدف از فلسفه به صورت كلان مهندسی تمدن اسلامی است. لذا كار اصلی فلسفه یك كار ایجابی است، نه سلبی و این‌كه منحصر به پاسخگویی به شبهات باشد. از این رو ایشان در مواردی برای فلسفه نقش كاشفیت و تقرب نیز بیان كرده‌ و در همان دیدار كه به تأسیس مجمع عالی حكمت اسلامی انجامید، فرمودند: «هدف از فلسفه نزدیك كردن انسان به خدا و تعمیق اندیشه‌هاست.» این سخن به خوبی نشان می‌دهد كه ایشان چه جایگاهی برای فلسفه قائل هستند. ایشان همچنین تأكید كردند كه قم نباید از مركزیت و مرجعیت فلسفه بیافتد و باید همچنان قطب اصلی فلسفه اسلامی باقی بماند./انتهاي پيام/