فناوری‌های کنترل کارکرد مغز توسعه می‌یابند تا بیماران عصبی و حرکتی درمان شوند

یکی از موضوعات مهم در فیزیولوژی عصبی استفاده از تحریک مدالیته‌های حسی و حرکتی برای کنترل کارکرد مغز است.

کد خبر: ۹۷۷۳۸۷

دوشنبه - ۲۴ آبان ۱۴۰۰ / November 15, 2021

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، از کاربرد‌های این روش فناورانه می توان به کنترل دردهای مزمن، کنترل رعشه، کنترل بیماری پارکینسون، کنترل افسردگی و همچنین کنترل حیوانات از راه دور و جهت دهی آن‌ها در مسیر‌های مشخص اشاره کرد.

* شناسایی نقاط هدف با رفتار حیوان

در تمامی کاربردهای یادشده، شناسایی نقاط هدف برایتحریک مناسب در ناحیه مغز از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال، در مورد حیوانات، با تنظیم فعالیت‌های نورونی نواحی خاص می توان رفتار حیوانات را با سه رویکرد متفاوت ایجاد انگیزه حرکت بر مبنای پاداش مجازی، القای جهت حرکت بر مبنای حس مجازی و تحریک مستقیم نواحی حرکتی کنترل کرد.

تحقیقات در زمینه کنترل حیوانات، به ویژه جوندگان، با استفاده از روش‌های گوناگون در دنیا در حال انجام است. ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تمرکز ویژه‌ای بر این موضوع داشته است و تاکنون ضمن حمایت از چند پروژه در این فناوری، پژوهشگران مختلف را برای فعالیت در این حوزه ترغیب کرده است.

* جهت دهی به حیوان از طریق تحریک الکتریکی مغز

یکی از این طرح ها که در دانشگاه علم و صنعت ایران به صورت سلسله پروژه در حال انجام است، طرح جهت دهی به حیوان از طریق تحریک الکتریکی مغز است. با وجود شباهت‌هایی که میان این مجموعه طرح با دیگر کار‌ها در این زمینه مانند تحریک‌های راهنما یا پاداش وجود دارد، در کمتر مطالعه‌ای به طور جامع به بررسی اثرات تحریک و یافتن پارامتر‌های بهینه تحریک از جمله دامنه، پهنای پالس و فرکانس تحریک پرداخته شده است.

همچنین تاکنون در هیچ مطالعه‌ای به بررسی اثرات تحریک پاداش در بلندمدت و بررسی تطبیق پذیری حیوان پرداخته نشده است.

پروژه سوم این گروه تحقیقاتی در سال ۱۴۰۰ به اتمام می‌رسد و نتایج و دستاورد‌های این طرح فناورانه منتشر شود. این امیدواری وجود دارد که با توجه به نوپا بودن بحث تحریک مدالیته‌های حسی برای کنترل کارکرد مغز در ایران، علاوه بر طراحی سیستم جهت دهی مغز در حیوان، پژوهشگران به زودی به شناخت دقیق تری از کاربرد‌ها و قابلیت‌های تحریک مدالیته‌های حسی دست پیدا کنند و ابعاد جدیدی از این موضوع در کشور کشف و بررسی شود.

کارگروه توسعه فناوری‌ها و ابزار‌های نوین برای ارتباط دو سویه با مغز تلاش می‌کند تا با اعلام اولویت های خود در فراخوان های عمومی آتی ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، به طور ویژه از طرح‌هایی که در این زمینه دریافت می شوند، حمایت کرده تا رشد قابل قبولی در خصوص تحقیقات در این حوزه در کشور ایجاد شود.