رئیس دانشگاه کردستان:

رشد و توسعه درمان، بهداشت و پزشکی کشور با وجود خیل عظیم استعدادها، متناسب نیست

رئیس دانشگاه کردستان ضمن تاکید بر ضرورت هم‌افزایی و همکاری دپارتمان‌ها، گروه‌ها و دانشکده‌های مختلف در انجام فعالیت‌های علمی و پژوهشی گفت: فعالیت‌های مشترک و هم‌افزا بی‌شک اثربخشی بیشتر و بهتری در پی خواهد داشت.

کد خبر: ۹۸۲۸۷۳

شنبه - ۲۰ آذر ۱۴۰۰ / December 11, 2021

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، رحمت صادقی رئیس دانشگاه کردستان، در جشنواره تجلیل از پژوهشگران و فناوران برتر استان کردستان که در روز ۱۷ آذر ماه و در تالار مولوی دانشگاه کردستان برگزار شد، ضمن تبریک هفته پژوهش، اظهار کرد: همه کشورها و بویژه کشورهای پیشرفته راه رسیدن به توسعه پایدار سازگار با محیط زیست خود را از مسیر علم، فناوری و نوآوری طراحی و دنبال می کنند.

وی افزود: بدون داشتن برنامه‌ریزی و سیاستگذاری مناسب و منسجم در حوزه علم، پژوهش، فناوری و نوآوری هیچ کشوری نمی‌تواند به توسعه پایدار دست یابد.

رئیس دانشگاه کردستان عنوان کرد: کشورها به منظور اطلاع از عملیاتی شدن سیاست‌ها و برنامه‌های خود و میزان پیشرفت، بطور پیوسته خود را در این حوزه‌ها پایش و ارزیابی می‌کنند و معمولاً نهاد متولی واحدی را هم برای این کار تعیین می‌کنند.
وی با اشاره به اینکه در کشور ما هم به این حوزه اهمیت زیادی داده شده تصریح کرد: در کشور ما متاسفانه نهادهای متعددی در برنامه‌ریزی پژوهشی، فناوری و نوآوری دخیل هستند که این تعدد، مشکلاتی را در پی داشته است.

صادقی تعدد برنامه‌ریزی، تعدد ارزیابی و پایش را از جمله مشکلات موجود اعلام کرد و گفت: اگر چه اسناد بالادستی موجود کشور از جمله سند چشم انداز ایران ۱۴۰۴، نقشه جامع علمی کشور و برنامه‌های توسعه کشور، سیاست‌های کلان حوزه علم، فناوری و نوآوری را ترسیم کردهاند، اما تعدد نهادهای متولی اجرایی به همراه تعدد نهادهای نظارتی و پایشی باعث دوباره‌کاری و تاحدودی آشفتگی شده است. در کشور ما علاوه بر وزارتخانه های عتف و بهداشت و هچنین معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری که کار اصلی آنها فعالیت‌های علمی و فناوری است، بخش‌های مختلف دیگر کشور هم در این حوزه ورود دارند، بطوریکه حدود ربع بودجه پژوهشی کشور در دانشگاه‌ها هزینه می شود. این در حالی است که بیش از ۷۵ درصد پژوهشگران کشور در دانشگاه‌ها هستند و البته این موضوع یکی از چالش‌های مهم این حوزه است.

صادقی در ادامه اظهار داشت: یکی دیگر از چالش‌های مهم کشور ما در حوزه علمی و فناوری، تعدد نظام‌های نظارتی و ارزیابی در این حوزه است.

از جمله برنامه‌ها و نهادهای نظارتی که در سال‌های گذشته در این حوزه فعالیت داشته اند می توان به هیات نظارت و ارزیابی شورای عالی انقلاب فرهنگی، طرح تحول راهبردی علم و فناوری کشور در وزارت عتف، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی وزارت عتف، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و در نهایت کمیته مشترک معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت علوم اشاره کرد که در سال ۹۵ تحت عنوان "کمیته نظام پایش و ارزیابی علم، فناوری و نوآوری" تشکیل شد. مورد اخیر منسجم‌ترین برنامه است که در قالب ۱۱ شاخص، وضعیت علمی، فناوری و نوآوری کشور را پایش کرده است.

رئیس دانشگاه کردستان دو شاخص مهم در حوزه علمی و پژوهشی را نیروی انسانی و منابع مالی دانست و افزود: ما در کشور از نظر سرمایه انسانی مشکلی نداریم و در این زمینه کشوری غنی و بسیار ثروتمند هستیم بطوریکه هر جا به جوانان و متخصصان کشور اعتماد کردیم و برنامه‌ریزی و سیاستگذاری درستی داشتیم موفق بودیم و افتخار آفرینی برایمان داشته اند. اما به لحاظ سرمایه‌گذاری در پژوهش علاوه بر اینکه کمتر از میزان مورد نیاز سرمایه‌گذاری کردیم، بلکه این مقدار بودجه اندک را هم در بخش‌ها و دستگاه‌های مختلف توزیع کردیم که موجب اتلاف سرمایه و عدم دستیابی به نتیجه مطلوب شده است.

وی اعلام کرد: تا پایان برنامه پنجم توسعه باید ۳ درصد تولید ناخالص ملی را به پژوهش اختصاص می‌دادیم و این عدد باید در پایان برنامه ششم به ۴ درصد می رسید در حالیکه بر اساس آمارهای متعددی که در این زمینه ارائه شده حداکثر نیم درصد، تحقق پیدا کرده است و این بسیار پایین تر از شاخص‌هایی است که در کشورهای توسعه یافته اختصاص یافته است.

صادقی با اشاره به اینکه بیش از ۲۶۰۰ دانشگاه در کشور وجود دارد، خاطر نشان کرد: تعداد دانشگاه‌های ایران حتی بیش از روسیه, چین، کانادا, آلمان, استرالیا و.... است و مضاف بر این، تنوع دانشگاه‌های کشور و جدا کردن آنها در قالب دانشگاه‌های علوم پزشکی, جامع, صنعتی, هنر و… باعث دوباره کاری، اتلاف منابع و کاهش اثرگذاری شده است.

وی یادآور شد: اگر دانشگاه کردستان و سایر دانشگاه‌های موجود در شهر سنندج به صورت یک مجتمع فعالیت داشتند، با امکانات و منابع مالی کمتر می توانستیم نتیجه بهتری بگیریم و اثر‌گذاری بیشتری داشته باشیم. به عنوان مثال یکبار خوابگاه، سلف سرویس، ورزشگاه، کتابخانه و … را می ساختیم و بنابراین بسیار در هزینه‌ها صرفه‌جویی می شد و بعلاوه با به اشتراک گذاشتن امکانات و بویژه همکاری متخصصین مختلف باعث ارتقای هر چه بیشتر فعالیت‌ها می شدیم.

وی گفت: اگر امکانات و نیروی انسانی تجمیع شود، علاوه بر جلوگیری از اتلاف هزینه و زمان و صرفه جویی در منابع، افزایش اثربخشی را هم در پی خواهد داشت.

رئیس دانشگاه کردستان تصریح کرد: جدا و مستقل از هم بودن دانشگاه‌های علوم پزشکی و جامع که در تمامی مراکز استانی کشور بطور مستقل و مجزا وجود دارند از جمله مشکلات دیگر کشور ما در حوزه آموزش عالی است که اخیراً وزیر محترم علوم هم این موضوع مهم را مورد مداقه قرار داده‌اند. تقریباً در کل دنیا دانشگاه‌های علوم پزشکی در درون دانشگاه جامع و در قالب دانشکده‌های مختلف فعالیت دارند. در کشور ما اگر چه پزشکی رشد بسیار خوبی داشته است، اما با توجه به اینکه اکثریت رتبه‌های برتر کنکور و نخبگان کشور با توجه به آینده شغلی وارد دانشگاه‌های علوم‌پزشکی می‌شوند، رشد و توسعه درمان، بهداشت و پزشکی کشور با این خیل عظیم استعدادها متناسب نیست که احتمالاً ناشی از ایزوله بودن رشته‌های پزشکی از سایر رشته‌های علوم پایه، کشاورزی، مهندسی و علوم انسانی است.

رئیس دانشگاه کردستان گفت: بدون شک همکاری داروسازان با شیمیدان‌ها و استفاده از آزمایشگاه‌های شیمی، انجام پژوهش‌های مشترک بین روانپزشکان و روانشناسان، اساتید مشاوره، علوم اجتماعی و علوم تربیتی، همکاری اساتید بهداشت محیط با اساتید محیط زیست، صنایع غذایی، کشاورزی و بیوتنکولوژی، همکاری متخصصین علوم آزمایشگاهی با اساتید رشته شیمی، همکاری اساتید پزشکی با متخصصین علوم پایه از جمله زیست شناسی، آمار، شیمی، ژنتیک، بیوشیمی و … باعث ارتقای کمی و کیفی بروندادهای پژوهشی می شود. از آنجایی که پایه بسیاری از ابزارهای تشخیص پزشکی بر علوم کوانتومی و الکترونیکی استوار است، لذا همکاری بین رادیولوژیست ها با اساتید فیزیک، شیمی، مهندسی پزشکی و الکترونیک باعث اثر گذاری بیشتر فعالیت‌های علمی آنها میشود.

امروزه مرز بین علوم مختلف بسیار کمرنگ شده و همگرایی زیادی بین علوم مختلف در حال وقوع است و لذا وجود امکانات مادی و انسانی علوم مختلف در کنار هم و تحت یک مدیریت واحد باعث کیفی شدن هرچه بیشتر فعالیت های علمی و فناوری می‌شود. در حال حاضر کامپیوتر و فناوری اطلاعات در بسیاری از علوم نفوذ کرده اند و فناوری‌های پیشرفته کاربردی در حوزه پزشکی با همکاری و هم‌افزایی رشته‌های پزشکی با این دو حوزه علمی بوجود آمده اند. دانشگاه‌های علوم پزشکی برای آموزش برخی از دروس خود نیازمند استخدام اساتید معارف اسلامی، آمار، زبان انگلیسی و… هستند که در صورت تجمیع، این اساتید از سایر دانشکده‌ها تامین خواهند شد و بعلاوه تجهیزات پیشرفته و با تکنولوژی بالا که بسیار گران‌قیمت هستند دوباره و چندباره برای یک شهر خریداری نمیشوند و این باعث صرفه جویی در امکانات میشود. اگر امکانات دانشگاه ها را در کنار هم بگذاریم و تجمیع کنیم اثر گذاری بیشتری خواهند داشت.

صادقی با اشاره به اینکه امروزه مرز بین علوم مختلف کمرنگ شده اظهار داشت: علوم مختلف به هم نزدیک شده، علوم بین رشته‌ای ایجاد شده و همگرایی بین علوم به شدت در حال افزایش است و ما به راحتی می‌توانیم رشته‌های مختلف را در قالب دانشکده‌های مختلف از هم جدا کرده تا تحت مدیریت واحد بتوانند با هم همکاری و هم‌افزایی داشته باشند و کار پژوهشی مشترک انجام دهند که بی شک اثربخشی بیشتری در پی خواهد داشت.