حداد عادل: تحول علوم انسانی پروژه قطعی و دفعی نیست

رئیس شورای تحول در علوم انسانی گفت: تحول علوم انسانی یک کار قطعی دفعی و یک پروژه نیست؛ یک پروسه و یک فرآیند است، یعنی باید استمرار داشته باشد.

کد خبر: ۹۸۴۴۸۴

يکشنبه - ۲۸ آذر ۱۴۰۰ / December 19, 2021

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از مجمع عالی علوم انسانی اسلامی، غلامعلی حداد عادل رییس شورای تحول در علوم انسانی در مراسم افتتاحیه ششمین کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی ضمن تشکر از برگزارکنندگان این جلسه گفت: این اقدامات را نشانه اهمیت علوم انسانی و وجود حساسیت نسبت به علوم انسانی در انقلاب اسلامی و کشور ایران می‌دانم.

وی ادامه داد: ۱۲ سال است که مسئولیت شورای تحول علوم انسانی و ارتقای علوم انسانی با تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی را دارم. مناسب دیدم که در این جا به ارایه گزارشی کلی از آنچه که تاکنون صورت گرفته است را بیان و به بعضی از لوازم کار و بایسته‌های تحول تاکید کنم.

رییس شورای تحول خاطر نشان کرد: نوشتن مقاله، سخنرانی کردن، برگزاری همایش، تالیف کتاب مهم هستند، اما برای تحقق تحول در علوم انسانی کافی نیست؛ آنچه مهم است رسیدن از نظر به عمل و پر کردن فاصله میان نظر تا عمل است و این موضوع احتیاج به مدیریت دارد.

وی ادامه داد: شورای تحول علوم انسانی در نیمه دوم سال ۸۸ به تصویب رسید و در اواخر همان سال با ترکیبی که شورای عالی انقلاب فرهنگی معین کرده بود و با اختیارات خوب کار خود را آغاز کرد. شورا در این ۱۲ سال تاکنون ۲۰۵ جلسه داشته است و هر دو هفته یکبار یک جلسه برگزار کرده است.

وی افزود: ما در آغاز به این نتیجه رسیدیم که تحول درعلوم انسانی را باید به دست استادان دانشگاه‌ها که به علوم انسانی اسلامی اعتقاد دارند، بسپاریم یعنی یک شورای حداکثر ۲۰ نفری قادر نخواهد بود برای علوم اسلامی انسانی با این تنوع تصمیم بگیرد. این بود که در میان رشته‌های علوم انسانی به ۱۶ رشته اولویت دادیم و برای هر کدام یک کارگروه اختصاص دادیم و تک تک اعضای این گروه‌ها را با تصویب شورای تحول علوم انسانی که منتخب شورای عالی انقلاب فرهنگی بود انتخاب کردیم. پ

حدادعادل ادامه داد: در هر یک از کار گروه‌ها بین ۷ تا ۱۵ نفر عضویت دارند. یعنی بیش از ۲۰۰ تا ۲۵۰ نفر از استادان دانشگاه و حوزویان آشنا با این رشته عضویت دارند. این کارگروه‌ها هر کدام به نوبه خود گروه‌های فرعی دارند که اگر مجموعه آن افراد شاغل در گروه‌های فنی را نیز به حساب بیاوریم، بیش از ۴۰۰ نفر برای کار تحول در علوم انسانی مرتبط با شورا، مشغول به فعالیت هستند.

رییس شورای تحول در علوم انسانی یادآور شد: شانزده رشته‌ای که ما به آن‌ها اولویت داده‌ایم حقوق، علوم اجتماعی، روانشناسی و علوم تربیتی، اقتصاد، تاریخ، مدیریت، ارتباطات، زبان‌های خارجه، مطالعات زنان، فلسفه، کلام جدید، مشاوره و راهنمایی، هنر و معماری است.

حداد عادل خاطر نشان کرد: ما برای تحول و ارتقای علوم انسانی، چهار موضوع را به عنوان چهار ستون اصلی تحول مهم دانسته ایم که شامل محتوای به روز، استاد، دانشگاه و چهارم پایان نامه‌ها و مجلات پژوهشی است. در ۱۲ سال گذشته کار ما عمدتا متمرکز بر موضوع اول یعنی محتوای دروس بوده وگروه‌های ما بر تاسیس رشته، تدوین برنامه، تصویب برنامه و تالیف کتاب از دل برنامه بوده اند.

وی ادامه داد: ما تا کنون ۱۰۴ برنامه درسی را در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به تصویب رساندیم که بسیاری از آن‌ها تاسیسی و بعضی دیگر نیز اصلاحات اساسی در برنامه‌های موجود بوده است. به عنوان یک مثال مشخص ۴ سال تمام سال تمام، گروهی از حوزویان آشنا با اقتصاد دانشگاهی و اقتصاد اسلامی با استادان دانشگاه در رشته اقتصاد کار کرده‌اند تا برنامه کارشناسی اقتصاد را در دانشگاه‌ها از نو بنویسند. در این برنامه ریزی جدید ۴وجه نظر برای ما اساسی بوده است که اول اسلامی شدن، دوم بومی سازی، سوم روزآمدی و کارآمدی است.

رییس شورای تحول در علوم انسانی اضافه کرد: طی سی سال قبل برنامه‌های تحول در علوم انسانی تغییر نکرده است. ما ده‌ها برنامه دیگر را علاوه بر ۱۰۴ برنامه دیگراصلاح کردیم و جلسات نقد و بررسی هم برای هر برنامه با استاد‌های مختلف به آن رشته برگزار می‌کنیم ضمن اینکه برنامه را قبل از اینکه به شورا بیاوریم به استادان می‌دهیم که نقد و اصلاح شود.

رییس شورای تحول در علوم انسانی یادآور شد: بهترین مصداق همکاری دانشگاه و حوزه در چهل سال بعد از انقلاب اسلامی در شورای تحول اتفاق افتاده است؛ به این معنا که ما در دبیرخانه شورا معاونتی به عنوان معاونت ارتباط با حوزه داریم و این معاونت دفتری در قم دارد و یک شورای حوزوی پشتیبان ما است. در حوزه علمیه به نسبت سال ۵۹ و سال ۶۰ که آغاز انقلاب فرهنگی بود تحول زیادی اتفاق افتاده است. یکی از تحولاتی که کاملاً به ما کمک می‌کند حضور روحانیونی است که هم درس دانشگاهی خوانده‌اند و هم درس حوزوی و می‌توانند گفتگوی سازنده و زبان مشترکی با دانشگاهیان داشته باشد.

وی ادامه داد: بر خلاف آنچه که در بیرون عنوان می‌کنند هیچ مجادله‌ای و ستیزه جویی بین گروه دانشگاه و حوزه مشاهده نکرده‌ایم. اظهار نظر، اختلاف سلیقه و اختلاف نظر وجود داشته، اما نهایتاً شورا تصمیمی گرفته و گفتگو‌ها سازنده بوده است. ما سعی کردیم از دل برنامه‌ها کتاب بیرون بیاوریم چرا که برنامه به خودی خود کافی نیست. استاد کتاب لازم دارد و بیشتر از استاد، دانشجو به کتاب نیاز دارد.

حداد عادل در ادامه به مشکلات و لوازم فعالیت در حوزه تحول در علوم انسانی اشاره کرد و گفت: تحول علوم انسانی یک کار قطعی دفعی و یک پروژه نیست؛ یک پروسه و یک فرآیند است، یعنی باید استمرار داشته باشد.

وی تاکید کرد: ما حدود ۹ سال پیش به این نتیجه رسیدیم که حقیقتاً تحول و ارتقای علوم انسانی محتاج یک پژوهشگاه مطالعات راهبردی در علوم انسانی است و برنامه‌هایی که ما تصویب می‌کنیم باید مورد مطالعه وارزیابی قرار بگیرد و بازتاب آن گرفته و سنجیده شود. کتاب‌ها و رشته‌های نو باید مورد بررسی قرار بگیرد و مطالعات تطبیقی در مورد رشته‌ها صورت بگیرد.

حداد عادل اضافه کرد: آنچه که در درجه اول اهمیت قرار دارد همکاری وزارت علوم با شورای عالی انقلاب فرهنگی است. اکنون با حضور خود مسئولان وزارت علوم برنامه‌هایی تدوین و تصویب و به دانشگاه‌ها ابلاغ شده است. وزارت علوم در بخشنامه به دانشگاه‌ها اعلام می‌کند که شما می‌توانید برنامه خود را ارائه کنید. ما می‌گوییم دانشگاه‌ها می‌توانند برنامه خود را ارائه کنند، اما قبل از آن اجازه بدهید شورای تحول نظر خود را اعلام کند.