افزایش اشتغال در پاییز ۱۴۰۰

میزان اشتغال در پاییز سال جاری به ۲۳میلیون و ۵۳۵هزار نفر رسیده که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۲۲هزار نفر افزایش داشته است.

کد خبر: ۹۸۸۵۷۸

شنبه - ۱۸ دی ۱۴۰۰ / January 08, 2022

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، آمار‌ها نشان می‌دهد میزان اشتغال در پاییز سال جاری به ۲۳میلیون و ۵۳۵هزار نفر رسیده که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۲۲هزار نفر افزایش داشته است. همچنین نرخ بیکاری نیز با کاهش ۵/ ۰واحد درصدی نسبت به فصل مشابه سال قبل به ۹/ ۸درصد رسیده است. اگرچه این دو روند در مجموع خبر خوبی برای اقتصاد ایران محسوب می‌شوند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد میزان اشتغال و مشارکت هنوز تا رسیدن به سطح قبل از کرونا فاصله قابل توجهی دارد.

مرکز آمار در گزارشی، نرخ مشارکت اقتصادی پاییز سال‌جاری را ۹/ ۴۰‌درصد و میزان جمعیت شاغل را ۲۳ میلیون و ۵۳۵‌هزار نفر اعلام کرد. مقایسه این آمار با پاییز ۱۳۹۸ و دوران قبل از شیوع کرونا نشان می‌دهد که همچنان آسیب کرونا بر بازار اشتغال ایران باقی مانده است. نرخ مشارکت پاییز ۹۸ حدود ۳/ ۴۴‌درصد و جمعیت شاغل حدود ۲۴ میلیون و ۵۰۰‌هزار نفر گزارش شده بود. رصد آمار مربوط به بیکاری و اشتغال نشان می‌دهد که از زمستان سال ۱۳۹۸ و همزمان با آغاز پاندمی کرونا در ایران، نرخ مشارکت اقتصادی و میزان جمعیت شاغل در کشور کاهش چشمگیری داشت.

کاهش چشمگیر جمعیت فعال در ماه‌های بعد نیز ادامه یافت و در فصل سوم سال‌جاری با وجود واکسیناسیون گسترده، میزان جمعیت شاغل و نرخ مشارکت همچنان در سطوح پایینی بوده است. نرخ مشارکت اقتصادی که قبل از آغاز کرونا، بیش از ۴۴‌درصد بود، پس از شروع پاندمی در تمام ماه‌های سال در سطح ۴۲‌درصد یا کمتر از آن گزارش شده است. جمعیت شاغل قبل از پاندمی کرونا یعنی در پاییز سال ۹۸ بیش از ۲۴ میلیون گزارش شده بود. با این حال از زمستان همان سال تا پاییز سال‌جاری جمعیت شاغل از سطح ۵/ ۲۳ میلیون نفر فراتر نرفته و در مقاطعی به ۲۲ میلیون نفر نیز رسیده است. این دو موضوع در کنار یکدیگر نشان می‌دهد، پاندمی کرونا به بازار اشتغال در ایران آسیب جدی وارد کرده که همچنان آثار آن در اقتصاد کشور ماندگار است.

آسیب پایدار کرونا

در تابستان و پاییز سال‌جاری، میزان واکسیناسیون در ایران در سطح قابل قبولی قرار گرفته، با وجود این، نرخ مشارکت و میزان اشتغال هنوز در سطح پایینی قرار دارد. نرخ مشارکت فصل پاییز ۹/ ۴۰‌درصد و جمعیت شاغل ۲۳ میلیون و ۵۳۵‌هزار نفر گزارش شده که در مقایسه با پاییز ۱۳۹۸ و قبل از شروع کرونا، میزان جمعیت شاغل یک‌میلیون نفر و نرخ مشارکت ۴/ ۳ واحد‌درصد کاهش داشته است. مقایسه این دو مولفه در کنار یکدیگر نشان می‌دهد که وضعیت بازار اشتغال پس از افت تب کرونا، هنوز نتوانسته خود را بازسازی کند. این در حالی است که در بسیاری از کشورها، بازار اشتغال پس از افزایش واکسیناسیون و بهبود وضعیت کرونا، بازسازی شده است. در ایران، از آغاز پاندمی کرونا تاکنون جمعیت شاغل در ایران از سطح ۵/ ۲۳ میلیون نفر فراتر نرفته است. این در حالی است که جمعیت شاغل در ایران قبل از آغاز پاندمی کرونا، همواره بالاتر از ۲۴ میلیون نفر گزارش شده بود. در زمینه نرخ مشارکت نیز، وضعیت هنوز نتوانسته به دوران قبل از آغاز کرونا نزدیک شود. نرخ مشارکت ایران در سال‌های اخیر قبل از آغاز کرونا، همواره بالاتر از ۴۴‌درصد گزارش شده بود. با وجود این، پس از شروع کرونا، نرخ مشارکت در زمستان ۹۸ به ۴۲‌درصد رسید و پس از آن در زیر ۴۲‌درصد قرار گرفت و این روند در پاییز سال‌جاری نیز ادامه داشت.

کاهش نرخ بیکاری و نرخ مشارکت

نتایج طرح آمارگیری نیروی کار پاییز ۱۴۰۰ منتشر شد. بررسی نرخ بیکاری افراد ١٥ساله و بیشتر نشان می‌دهد که ۹/ ۸‌درصد جمعیت فعال، بیکار بوده اند. منظور از جمعیت فعال، افراد جویای کار هستند و شامل افراد بیکار و صاحب شغل می‌شوند. بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری حاکی از آن است که این شاخص، نسبت به فصل مشابه در سال قبل، ۵/ ۰‌درصد کاهش یافته است. نرخ بیکاری نسبت به فصل قبل نیز ۷/ ۰‌درصد کاهش داشته است. در فصل قبل نرخ بیکاری ۶/ ۹‌درصد گزارش شده بود. با این حال، می‌توان یکی از دلایل کاهش بیکاری فصل پاییز نسبت به سال گذشته و ماه گذشته را ناشی از کاهش نرخ مشارکت اقتصادی در کشور دانست. در پاییز ۱۴۰۰، به میزان ۹/ ۴۰‌درصد جمعیت ١٥ساله و بیشتر از نظر اقتصادی فعال بوده اند؛ یعنی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار گرفته اند. بررسی تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی حاکی از آن است که این نرخ نسبت به فصل مشابه سال قبل ۵/ ۰‌درصد کاهش یافته است. جمعیت شاغلان ١٥ساله و بیشتر در این فصل ۲۳ میلیون و ۵۳۵‌هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۲۲‌هزار نفر افزایش داشته است. علاوه بر اینها، بررسی اشتغال در بخش‌های عمده اقتصادی نشان می‌دهد که در پاییز ۱۴۰۰، بخش خدمات با ۹/ ۴۹‌درصد بیشترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده است. در مراتب بعدی بخش‌های صنعت با ۷/ ۳۴‌درصد و کشاورزی با ۴/ ۱۵‌درصد قرار دارند.

بررسی نرخ بیکاری در بخش‌های مختلف

نرخ بیکاری جوانان ١٥ تا ٢٤ساله حاکی از آن است که ۶/ ۲۳‌درصد فعالان این گروه سنی در پاییز ١٤٠٠ بیکار بوده اند. بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان می‌دهد، این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل ۱/ ۰‌درصد کاهش یافته است. بررسی نرخ بیکاری گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله نیز نشان می‌دهد که در پاییز سال‌جاری، ۱/ ۱۶‌درصد جمعیت فعال این گروه سنی بیکار بوده اند. این در حالی است که تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان می‌دهد این نرخ نسبت به پاییز سال گذشته، به میزان ۴/ ۰‌درصد کاهش یافته است. بررسی سهم اشتغال ناقص جمعیت ١٥ساله و بیشتر نشان می‌دهد که در پاییز سال‌جاری، ۶/ ۱۰‌درصد جمعیت شاغل، به دلایل اقتصادی کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده و آماده انجام کار اضافی بوده اند. دلایل اقتصادی این امر می‌تواند شامل فصل غیرکاری، رکود کاری، پیدا نکردن کار با ساعت بیشتر یا مسائل دیگر باشد. این در حالی است که ۴/ ۳۷‌درصد شاغلان، بیش از ٤٩ساعت در هفته کار کرده اند.

افزایش کمیت شغلی

بررسی سهم شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر بر اساس ساعت کار معمول نشان می‌دهد، ۴/ ۳۷‌درصد شاغلان، به طور معمول، ۴۹ ساعت و بیشتر در هفته کار می‌کنند. این شاخص که یکی از نماگر‌های کار شایسته است، نشان می‌دهد در کشور سهم زیادی از شاغلان بیشتر از استاندارد کار می‌کنند. این شاخص نسبت به فصل مشابه سال قبل ۵/ ۰‌درصد افزایش داشته است. علاوه بر اینها، در پاییز ۱۴۰۰، سهم جمعیت بیکار فارغ‌التحصیل آموزش عالی از کل بیکاران ۳/ ۴۲‌درصد بوده است. این سهم در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان می‌دهد، نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱/ ۲‌درصد افزایش داشته است. در پاییز ۱۴۰۰ سهم جمعیت شاغل فارغ‌التحصیل آموزش عالی از کل شاغلان ۸/ ۲۵ درصد بوده است. این سهم در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان می‌دهد که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۸/ ۰ درصد افزایش داشته است.