رشته‌های علوم انسانی در پیچ و خم بومی شدن

گروه علمی «شبکه خبر دانشجو»؛ «علوم انسانی مبتنی بر اعتقادات و مبانی دین اسلام» زمانی رنگ و بوی خاصی به خود گرفت که رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار خود با استادان و دانشجویان بر بومی سازی علوم انسانی در کشور تاکید کردند و خواستار بازنگری علوم انسانی بر مبنای دین اسلام شدند. 

 

علوم انساني دانشي است كه «انسان» در آن از لحاظ حيات دروني و روابط با ديگران بررسي مي‌شود و به عبارت دقيقتر علوم انساني شاخه‌اي از علوم است كه مطالعات و تاملات انسان را درباره خودش از زواياي گوناگون در بر مي‌گيرد كه البته در زمينه‌هاي متنوعي نيز رشد يافته است. 

 

با توجه به حساس بودن دروس علوم انسانی، به دلیل قرار گرفتن در زوایای زندگی انسان، وزارت علوم نیز پس از مطالبه های مقام معظم رهبری در خصوص بومی سازی علوم انسانی بر مبنای دین اسلام، برنامه هایی در خصوص بازنگری در این علوم در کشور انجام داد. 

 

چندی پیش برخی از مسئولان وزارت علوم از بازنگری 12درس علوم انسانی خبر دادند و اعلام کردند که پذیرش مجدد دانشجو در رشته های حقوق، مطالعات زنان، حقوق بشر، مدیریت، مدیریت فرهنگی و هنری، جامعه شناسی، علوم اجتماعی، فلسفه، روانشناسی، علوم تربیتی و علوم سیاسی منوط به بازنگری، بومی سازی و بروز کردن است. 

 

این در حالی است که دکتر حسین نادری منش، معاون آموزشی وزارت علوم در گفت‌وگو با خبرنگار علمی «شبکه خبر دانشجو»، اظهار داشت: تنها این دروس در رشته های علوم انسانی بازنگری نمی شوند و تمامی دروسی که سرفصل های آنها بیش از پنج سال عمر دارند بازنگری و بروز می شوند. 

 

وی با بیان اینکه اعلام بازنگری تنها 12رشته علوم انسانی صحیح نیست، افزود: تعداد رشته های علوم انسانی که قرار است در وزارت علوم بازنگری شوند بیش از 12رشته است و پذیرش دانشجو در این رشته ها متوقف نمی شود. 

 

معاون آموزشی وزارت علوم بیان داشت: تعطیلی برخی از رشته های علوم انسانی صحیح نیست و در بازنگری دروس علوم انسانی توقف گسترش مطرح است که این تصمیم گیری نیز براساس فرمایشات مقام معظم رهبری مطرح شده است. 

 

نادري منش گفت: قسمت هایی از رشته های علوم انسانی که نیاز است مبانی آن بر اساس مبانی ارزشی، اعتقادی و اصول علمی-شناختی باشد در وزارت علوم بازنگری می شود.

 

رشته‌های علوم انسانی بزودی بر اساس مبانی اسلامی تغییر می‌کنند   

 

با نگاهي تاريخي مي‌توان دريافت كه آغاز پيدايش علوم انساني به صورت يك حوزه مستقل، در دهه‌هاي پاياني سده هفدهم بود، اما جدايي اين علوم از علوم طبيعي در اوايل سده نوزدهم به وقوع پيوست و در اين قرن مسئله علوم انساني با تعابير تازه‌اي مطرح شد. 

 

دکتر کامران دانشجو، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در دیدار خود با نمایندگان تشکل های دانشجویی از تغییر رشته های علوم انسانی بر اساس مبانی اسلامی خبر داد و گفت: بتدریج تعدادی از واحدهای درسی از رشته های مهم علوم انسانی بر اساس مبانی اسلامی تغییر محتوا پیدا می کنند. 

 

وی اضافه کرد: متون نیز، بویژه در علوم انسانی در حال بازنگری است و بتدریج تعدادی از واحدهای درسی از رشته های مهم علوم انسانی بر اساس مبانی اسلامی تغییر محتوا می یابند. 

 

رویکرد دولت ارتقاي کیفی است 

 

پس از انقلاب اسلامي تلاش هاي مفيد و ارزشمندي در زمينه علوم انسانی در کشور صورت گرفته، اما اين تلاش كافي نيست؛ چنان كه مقام معظم رهبري چندي پيش از وضعيت علوم انساني کشور گلايه كردند که جامعه حوزوي و دانشگاهي می توانند با استخراج مجموعه ارزشمند فكري، مباني بومي علوم انساني را شكل دهند. 

 

نادری منش، معاون آموزشی وزارت علوم با بیان اینکه رویکرد وزارت علوم در دولت دهم، ارتقا بر اساس کیفیت است، گفت: تمامی طرح های آموزشی کشور بر اساس آموزش مبتنی بر آمایش سرزمینی انجام می شود. 

 

وی با اشاره به لزوم بازنگری علوم انسانی افزود: در خصوص بازنگری علوم انسانی، کمیته های علمی در دانشگاه ها و معاونت آموزشی وزارت علوم راه اندازی شده که در این کمیته ها پروژه های مربوط به کیفیت دروس و از جمله بومی سازی علوم انسانی بر مبنای اصول و مبانی دینی مطرح می شود. 

 

معاون آموزشی وزارت علوم اضافه کرد: طی دو ماه گذشته به تمامی دانشگاه ها ابلاغ شد که سرفصل های قدیمی دروس خود را بعد از بررسی بروز کنند که این ابلاغیه تمامی رشته های دانشگاهی، بخصوص رشته های علوم انسانی را در بر می گیرد. 

 

نادري منش با بیان اینکه رشته های دانشگاهی بر اساس آمایش سرزمینی توسعه می یابند، گفت: وزارت علوم بروز رساني دروس دانشگاهی در راستاي ارتقاي کیفی آموزش در کشور را از وظایف خود می داند. 

يكي از مهمترين تحولات فرهنگي پس از پيروزي انقلاب اسلامي تلاش براي دروني سازي ارزش هاي انقلاب در ساختارهاي آموزشي و پژوهشي كشور است که موجب تغييرات در رشته‌هاي دانشگاهي و بويژه رشته های علوم انساني شده است. 

 

 

علي عباسپور تهراني، رئيس کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس در خصوص بازنگري برخي رشته‌هاي دانشگاهي علوم انساني اظهار داشت: اگر اين کار با رعايت استاندارد انجام شود، مفيد است؛ زيرا در رشته‌هاي علوم انساني گسترش بي‌رويه‌اي داشته‌ايم که از جمله آن معارف اسلامي و ادبيات فارسي است. 

 

وي با بیان اینکه برخي از اين رشته‌ها بدون اينکه مطالعه دقيقي روي آن انجام شود، گسترش يافته و دانشگاه‌هايي که اين رشته‌ها را ارائه مي‌دهند با کمبود نيرو مواجه هستند، گفت: بازنگری دروس علوم انسانی بايد بر اساس ميزان تقاضا و نياز جامعه براي اين رشته‌ها صورت گيرد. 

 

تعداد كل دانشجويان كشور در سال تحصيلي 89-88 سه ميليون و790 هزار و 859 نفر است که از این تعداد، یک میلیون و 668 هزار و 918 دانشجو در گروه علوم انسانی مشغول به تحصیل هستند. 

 

با توجه به اینکه بیشترین تعداد دانشجویان کشور در رشته های علوم انسانی فعال هستند، می توان گفت که این جمعیت 44 درصد کل دانشجویان مشغول به تحصیل در سراسر کشور را شامل می شود. 

 

بنا بر اين گزارش، 271 هزار و 290 دانشجو در گروه علوم پایه، 177 هزار و 310 دانشجو در گروه علوم پزشکی، یک میلیون و 239 هزار و 723 دانشجو در گروه فنی و مهندسی، 206 هزار و 312 دانشجو در گروه هنر و 227 هزار و 306 نفر در گروه کشاورزی و دامپزشکی مشغول به تحصیل هستند. 

 

در حال حاضر یک میلیون و 34 هزار و 850 دانشجو در مقطع کاردانی، دو میلیون و 432 هزار و 711 نفر در مقطع کارشناسی، 238 هزار و 603 نفر در دوره کارشناسی ارشد، 49 هزار و 589 نفر در مقطع دکترای حرفه ای و 35 هزار و 106 نفر در مقطع دکترای تخصصی در آموزش عالی کشور مشغول به تحصیل هستند./انتهای پیام/