یادداشت دانشجویی

اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز و طرح ادعای «قلمرو جدید آمریکا» برای این آبراه راهبردی، پرسش‌های جدی درباره مبنای حقوقی این ادعاها ایجاد کرده است؛ ادعاهایی که با بررسی اصول حاکمیت سرزمینی و حقوق بین‌الملل، فاقد وجاهت حقوقی ارزیابی می‌شوند.

با گذشت بیش از چهار دهه از تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا، نظام بانکی ایران همچنان با چالش‌هایی جدی در مسیر تحقق بانکداری اسلامی مواجه است و نیازمند اصلاحات اساسی است.

امضای پیمان دفاعی مشترک میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در شرایط جنگ ایران و آمریکا و اسرائیل، پرسش‌هایی را درباره آینده نظم امنیتی منطقه و جایگاه ایران ایجاد کرده است؛ توافقی که اگرچه ماهیتی دفاعی دارد، اما می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از یک پیمان منطقه‌ای داشته باشد.

بر اساس حقوق بین‌الملل بشردوستانه، خبرنگاران در جریان مخاصمات مسلحانه، در اصل از حمایت‌های مقرر برای افراد غیرنظامی برخوردارند. ماده ۷۹ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ به کنوانسیون‌های ژنو تصریح می‌کند که خبرنگارانی که در مناطق درگیری مسلحانه به مأموریت‌های حرفه‌ای خطرناک اشتغال دارند، در مفهوم بند ۱ ماده ۵۰، غیرنظامی محسوب می‌شوند.

کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر در آستانه تصویب در مجلس، نگرانی‌هایی درباره سهم ایران از منابع، طرح ترانس‌خزر و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن ایجاد کرده است.

آیا شبکه‌های اجتماعی واقعاً میدان جنگ سیاسی هستند و مردم را کم‌مذهب کرده‌اند؟ آیا الگوریتم‌های اینستاگرام و ایکس، انسان‌های سراسر زمین را شبیه به هم می‌کنند؟ پژوهش جدیدی بر روی داده‌های بیش از ۱۰ هزار کاربر در هشت کشور جهان، حقایق غافلگیرکننده‌ای را از «اکثریت خاموش»، «تناقض دموکراسی» و «احساس شهروندی جهانی» در فضای مجازی برملا می‌کند؛ هرچند تصویر کلی این پژوهش، نیازمند نقد و بازنگری‌های موشکافانه است.

اندیشه‌ورزی انتقادی، صرفاً یک توصیه روشنفکرانه یا رویکردی حاشیه‌ای در نظام فکری رهبری شهید نیست، بلکه رکنی راهبردی و زیربنایی در هندسه فکری تمدن‌سازی اسلامی به شمار می‌آید.

شهادت آقای شهیدمان نقطه پایان است، اما در مکتب عاشورا، شهادت نقطه آغاز است. شمشیر بیداد، گلوی نور را می‌برد، اما چشمه نور را نمی‌خشکاند.

تجربه جنگ رمضان به وضوح نشان داد که زیرساخت‌های غیرنظامی حیاتی مثل شبکه گازرسانی، خطوط لوله نفت، شبکه سراسری برق و ... از تخریب، آسیب و تهدید در امان نیستند و عملاً به عنوان ابزاری برای کاهش تاب‌آوری ملت‌ها انگاشته می‌شوند.

اقدام نظامی آمریکا علیه ایران را نباید صرفاً در سطح یک بحران هسته‌ای، یک درگیری مقطعی یا یک واکنش تاکتیکی به رفتار‌های منطقه‌ای تهران فهم کرد. مسئله ایران برای واشنگتن، به‌ویژه در پیوند با راهبرد امنیتی رژیم صهیونیستی، بخشی از مسئله بزرگ‌تری به نام نظم منطقه‌ای غرب آسیاست.