شب قدر در نگاه مقام معظم رهبري
نگاهي كوتاه به زندگي حضرت علي (ع)
علي (ع) ده سال پيش از بعثت متولد شد و پس از شش سال در اثر قحطي که در مکه اتفاق افتاد بنا به در خواست پيغمبر اکرم (ص) از خانه پدر به خانه پسر عموي خود يعني پيامبر منتقل گرديد و تحت سرپرستي و پرورش مستقيم آن حضرت درآمد. پس از چند سال که پيغمبر اکرم (ص) به موهبت نبوت نايل شد و براي نخستين بار در (غار حرا) وحي آسماني به وي رسيد وقتي که از غار رهسپار شهر و خانه خود شد , شرح حال را فرمود , علي (ع) به آن حضرت ايمان آورد و باز در مجلسي که پيغمبر اکرم (ص) خويشاوندان نزديک خود را جمع و به دين خود دعوت نموده فرمود: «نخستين کسي که از شما دعوت مرا بپذيرد خليفه و وصي و وزير من خواهد بود»، تنها کسي که از جاي خود بلند شد و ايمان آورد علي (ع) بود و پيغمبر اکرم (ص) ايمان او را پذيرفت و وعده هاي خود را درباره اش امضا نمود و از اين روي علي (ع) نخستين کسي است در اسلام که ايمان آورد و نخستين کسي که هرگز غير خداي يگانه را نپرستيد.»
علي (ع) پيوسته ملازم پيغمبر (ص) بود تا آن حضرت از مکه به مدينه هجرت كرد و در شب هجرت نيز که کفار خانه آن حضرت را محاصره کرده بودند و تصميم داشتند آخر شب به خانه ريخته و آن حضرت را در بستر خواب قطعه قطعه كنند , علي (ع) در بستر پيغمبر اکرم (ص) خوابيده و آن حضرت از خانه بيرون آمد و رهسپار مدينه شد و پس از آن حضرت مطابق وصيتي که کرده بود , امانتهاي مردم را به صاحبانش داد.
در مدينه نيز ملازم پيغمبر اکرم (ص) بود و ان حضرت در هيچ خلوت و جلوتي علي را کنار نزد و يگانه دختر محبوب خود فاطمه را به وي تزويج نمود و در موقعي که ميان اصحاب خود عقد اخوت مي بست او را برادر خود قرار داد.
علي در همه جنگها که پيغمبر اکرم شرکت كرده بود حاضر شد جز جنگ تبوک که ان حضرت او را در مدينه به جاي خود نشانيده بود و در هيچ جنگي پاي به عقب نگذاشت و از هيچ حريفي روي نگردانيد و در هيچ امري مخالفت پيامبر (ص) را نکرد چنانچه آن حضرت فرمود:هرگز علي از حق و حق از علي جدا نمي شود.
علي (ع) در روز رحلت پيامبر اکرم 33 سال داشت و با اينکه در همه فضايل ديني سرآمد و در ميان اصحاب پيغمبر ممتاز بود به عنوان اينکه وي جوان است و مردم به واسطه خون هايي که در جنگها پيشاپيش پيامبر اکرم (ص) ريخته با وي دشمنند از خلافت کنارش زدند و به اين ترتيب دست آن حضرت از شئونات عمومي به کلي قطع شد. وي نيز گوشه خانه را گرفته به تربيت افراد پرداخت و 25 سال که زمان سه خليفه پس از رحلت پيامبر اکرم(ص) بود گذرانيده و پس از کشته شدن خليفه سوم مردم با ان حضرت بيعت كرده و به خلافت برگزيدند.
آن حضرت در خلافت خود که تقريبا 4 سال و 9 ماه طول کشيد سيرت پيامبر اکرم (ص) را داشت و به خلافت خود صورت نهضت و انقلاب داده به اصلاحات پرداخت و البته اين اصلاحات به ضرر برخي از سودجويان تمام مي شد و از اين روعده اي از صحابه که پيشاپيش آنها عايشه , طلحه , زبير و معاويه بودند خون خليفه سوم را دستاويز قرار داده سر به مخالفت برافراشتند و بناي شورش و آشوب گري گذاشتند.
آن حضرت براي خوابانيدن فتنه با عايشه و طلحه و زبير در نزديکي بصره جنگ کرد که به جنگ جمل معروف است و جنگي با معاويه در مرز عراق و شام کرد که به جنگ صفين معروف است و يک سال و نيم ادامه داشت و نيز جنگي با خوارج که در نهروان کرد و به جنگ نهروان معروف است . به اين ترتيب در ايام خلافت خود بيشتر مساعي آن حضرت صرف رفع اختلافات داخلي بود و پس از گذشت زمان کوتاه صبح روز نوزدهم ماه رمضان سال چهلم هجري در مسجد کوفه در سر نماز به دست ابن ملجم که از خوارج بود ضربتي خورده و در شب بيست و يکم همان ماه به شهادت رسيدند.
روزهاي نوزدهم، بيست ويكم و بيست وسوم ماه رمضان شب هاي قدر هستند كه هرساله مردم در اين شب ها به احيا وشب زنده داري مي پردازند.
شب قدر در نگاه مقام معظم رهبري
بيانات مقام معظم رهبري درخطبه هاي نمازجمعه تهران 28/8/1386
يك جمله كوتاه در باب اهميت ليلهالقدر عرض كنم؛ علاوه بر اينكه از جمله قرآنى «ليلهالقدر خير من الف شهر» مىشود فهميد كه از نظر ارزشيابى و تقويم الهى، يك شب برابر هزار ما ه است. در دعايى كه اين روزها مىخوانيم، براى ماه رمضان چهار خصوصيت ذكر مىكند: يكى تفضيل و تعظيم روزها و شبهاى اين ماه است بر روزها و شبهاى ماههاى ديگر؛ يكى وجوب روزه در اين ماه است؛ يكى نزول قرآن در اين ماه است و يكى هم وجود ليلهالقدر در اين ماه است. يعنى در اين دعاى مأثور، ليلهالقدر را عِدل نزول قرآن در ارزشدادن به ماه رمضان مشاهده مىكنيم. بنابرين قدر ليلهالقدر را بايد دانست؛ ساعات آن را بايد مغتنم شمرد و كارى كرد كه انشاءاللَّه قلم تقدير الهى در شبهاى قدر براى كشور عزيز و آحاد ملت ما تقديرى آنچنان كه شايسته مردم مؤمن و عزيز ماست، رقم بزند.
بيانات رهبري در خطبههاي نماز جمعه تهران 15/8/1383
بيست و يكم ماه رمضان ، بنا بر احتمال فراوان، هم روز قدر است، هم روز شهادت اميرالمومنين (ع). ديشب يكي از سه شب ممتاز در دوران سال بود؛ شبهايي كه محتمل است شب قدر باشند. تنزل ملائكه الهي و تنزل روح در مثل ديشب يا يكي از دو شب ديگر اتفاق افتاده است يا ميافتد. خوشا به حال كساني كه با فرود فرشتگان الهي توانستند روح خود را فرشتهگون كنند. حضور ملائكه الهي در روي زمين و در ميان ما مردم، كه فرمود: «تنزل الملائكة و الروح فيها باذن ربهم من كل امر» بايد بتواند ما را به نزديك شدن به خلق و خوي فرشتهگون كمك كند. يقينا در ميان بندگان خدا كساني بودهاند كه ديشب را شب خوبي گذراندهاند و چشم حقيقت بين و روح حقيقت ياب آنها حقايق شب قدر را ادراك كرده است. شايد كساني فرشتهها را به چشم ديده باشند. شما مردم عزيز هم در همه جا شب نوزدهم و شب بيست و يكم و ان شاءالله شب بيست و سوم را ساعات خوبي گذرانديد و ميگذرانيد. ميبينيم كه مردم ما، جوانهاي ما، زن و مرد ما با اين شبها حقيقتا قصد پالايش خود را دارند؛ دلها نرم ميشود، چشمها اشكبار ميشود، روحها لطيف ميشود؛ روزه هم كمك كرده است. ما بايد اميدوار باشيم، دعا كنيم و بكوشيم از اين شبها براي عروج معنوي خود استفاده كنيم؛ چون نماز معراج و وسيله عروج مومن است. دعا هم معراج مومن است. شب قدر هم معراج مومن است.
كاري كنيم عروج كنيم و از مزبله مادي كه بسياري از انسانها در سراسر دنيا اسير و دچار آن هستند، هرچه ميتوانيم، خود را دور كنيم. دلبستگيها، بدخلقيها، خلقيات غيرانساني، ضد انساني، روحيات تجاوزگرانه، افزون خواهانه و فساد و فحشا و ظلم.
بيانات ايشان در خطبههاي نماز جمعه تهران 23/8/1382
يك جمله كوتاه در باب اهميت ليلةالقدر عرض كنم؛ علاوه بر اين كه از جمله قرآني «ليلةالقدر خير من الف شهر» ميشود فهميد كه از نظر ارزشيابي و تقويم الهي، يك شب برابر هزار ماه است. در دعايي كه اين روزها ميخوانيم، براي ماه رمضان چهار خصوصيت ذكر ميكند: يكي تفضيل و تعظيم روزها و شبهاي اين ماه است بر روزها و شبهاي ماههاي ديگر، يكي وجوب روزه در اين ماه است، يكي نزول قرآن در اين ماه است و يكي هم وجود ليلةالقدر در اين ماه است. يعني در اين دعاي ماثور، ليلةالقدر را عدل نزول قرآن در ارزش دادن به ماه رمضان مشاهده ميكنيم. بنابراين قدر ليلةالقدر را بايد دانست، ساعات آن را بايد مغتنم شمرد و كاري كرد كه انشاءالله قلم تقدير الهي در شبهاي قدر براي كشور عزيز و آحاد ملت ما تقديري آن چنان كه شايسته مردم مومن و عزيز ماست، رقم بزند.
بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران 1/09/1381
اميرالمؤمنين عليهالصلاة والسلام زندگي خود را _ زندگياي كه هر ساعتش به قدر عمرها ارزش داشت _ وقف كردند براي اين كه جامعه را در زمان خود، و جامعه اسلامي و بشري را در طول تاريخ هدايت كنند و بسازند. خوشبختانه ملت ما، ملت علوي است و معتقد و مريد و عاشق اميرالمومنين عليهالصلاة والسلام است. لازمه اين محبت اين است كه كلمات آن بزرگوار را آويزهي گوش كنيم؛ اينها را فقط يك توصيه خشك و خالي به حساب نياوريم؛ براي عمل، آنها را در پيش روي خود قرار دهيم و تصميم بگيريم. آن بزرگوار در اين راه مجاهدت كردند و در همين راه هم به شهادت رسيدند. «قتل في محراب عبادته لشده عدله»؛ عدالت او موجب شهادت او شد. پايبندي واقعي و صادقانه و صميمي او به عدالت و مبناي اصلي كه آن بزرگوار در همه دوران حكومتشان آن را دنبال ميكردند موجب شد جانشان در معرض اين تهديد قرار گيرد و خون مباركشان در محراب عبادت ريخته شود. ما در زيارت عاشورا به امام حسين عليهالصلاة والسلام عرض ميكنيم: «السلام عليك يا ثارالله و ابن ثاره»؛ يعني مثل خون اباعبدالله عليهالسلام، صاحب خون اميرالمومنين عليه الصلاة والسلام هم خداوند متعال است؛ چون اين خون هم در راه احقاق حق و احياي عدالت بر زمين ريخته شد. همه بايد به احترام اين خون پاك و آن شخصيت عظيم و قدسي و آن ولي اعظم الهي سعي كنيم اين فرمايشها و توصيهها را كه خطاب به ما هم هست، در عمل خودمان رعايت كنيم.
بيانات ايشان در خطبههاي نمازجمعه تهران در دي ماه 1376
شب قدر فرصتي براي مغفرت و عذرخواهي است. از خداي متعال عذرخواهي كنيد. حال كه خداي متعال به من و شما ميدان داده است كه به سوي او برگرديم، طلب مغفرت كنيم و از او معذرت بخواهيم، اين كار را بكنيم، والا روزي خواهد آمد كه خداي متعال به مجرمين بفرمايد: «لايؤذن لهم فيعتذرون.» خداي نكرده در قيامت، به ما اجازهِ عذرخواهي نخواهند داد. به مجرمين اجازه نميدهند كه زبان به عذرخواهي باز كنند؛ آن جا جاي عذرخواهي نيست. اين جا كه ميدان هست، اين جا كه اجازه هست، اين جا كه عذرخواهي براي شما درجه ميآفريند، گناهان را ميشويد و شما را پاك و نوراني ميكند، از خداي متعال عذرخواهي كنيد. اين جا كه فرصت هست، خدا را متوجه به خودتان و لطف خدا و نگاه محبت الهي را متوجه و شامل حال خودتان كنيد. «فاذكروني اذكركم»؛ مرا به ياد آوريد، تا من شما را به ياد آورم.
شبهاي قدر را قدر بدانيد و براي مسايل كشور، مسايل خودتان، مسايل مسلمين و مسايل كشورهاي اسلامي دعا كنيد.
امروز كه خداي متعال اجازه داده است كه شب به زاري، تضرع و گريه بپردازيد، دست ارادت به سوي او دراز كنيد، اظهار محبت نماييد و اشك صفا و محبت را از دل گرم خودتان به چشمهايتان جاري سازيد. اين فرصت را مغتنم بشماريد، والا روزي هست كه خداي متعال به مجرمين بفرمايد: «لاتجاروا اليوم »؛ برويد، زاري و تضرح نكنيد، فايدهاي ندارد: «انكم منا لاتنصرون.» اين فرصت، فرصت زندگي و حيات است كه براي بازگشت به خدا در اختيار من و شماست و بهترين فرصتها ايامي از سال است كه از جمله آنها ماه مبارك رمضان است و در ميان ماه مبارك رمضان، شب قدر!
شب قدر هم در ميان اين سه شب است. طبق روايتي كه مرحوم «محدث قمي» نقل ميكند. سوال كردند كه كدام يك از اين سه شب _ يا دو شب بيست و يكم و بيست و سوم _ شب قدر است؟ در جواب فرمودند: چقدر آسان است كه انسان، دو شب _ يا سه شب _ را ملاحظهي شب قدر كند. چه اهميت دارد بين سه شب مردد باشد. مگر سه شب چقدر است؟ كساني بودهاند كه همهي ماه رمضان را از اول تا آخر، شب قدر به حساب ميآوردند و اعمال شب قدر را انجام ميدادند! قدر بدانيد. اين روزها را قدر بدانيد.
شبهاي قدر را حقيقتا قدر بدانيد. قرآن صريحا ميافزايد: «خير من الف شهر»؛ يك شب بهتر از هزار ماه است! اين خيلي ارزش دارد. شبي است كه ملائكه نازل ميشوند. شبي است كه روح نازل ميشود. شبي است كه خداي متعال آن را به عنوان سلام دانسته است. سلام، هم به معني درود و تحيت الهي بر انسانهاست، هم به معناي سلامتي، صلح و آرامش، صفا ميان مردم، براي دلها و جانها و جسمها و اجتماعات است. از لحاظ معنوي، چنين شبي است! شبهاي قدر را قدر بدانيد و براي مسايل كشور، مسايل خودتان، مسايل مسلمين و مسايل كشورهاي اسلامي دعا كنيد.
امشب را قدر بدانيد. شب بسيار مهمي است؛ شب بسيار عزيزي است. به ولي عصر، ارواحنا فداه، توجه كنيد؛ به در خانهي خدا _ مسجد _ برويد و به بركت امام زمان از خداي متعال خواستههايتان را بگيريد. بنده هم از همه شما ملتمس دعا هستم.
كشورهاي اسلامي چقدر مشكلات دارند! حل آن مشكلات را از خدا بخواهيد. براي همه انسانها دعا كنيد. براي هدايت انسانها، براي خودتان، براي زندگيتان، براي مسئولينتان، براي كشورتان، براي گذشتگانتان و براي آن چيزي كه ميخواهيد خداي متعال به شما بدهد، دعا كنيد. اين ساعات و دقايق را قدر بدانيد. بنده هم از همه شما برادران و خواهران عزيز، در شبهاي مبارك قدر، ملتمس دعا هستم.
بيانات ايشان در خطبههاي نماز جمعه تهران 7/1/1371
من به همه شما مردم عزيزان توصيه ميكنم، امشب را كه شب قدر است، قدر بدانيد. دعا، تضرع، توبه و انابه و توجه به پروردگار، جزو وظايف همه ماست. مشكلات عمومي مسلمين، مشكلات كشور، مشكلات شخصيتان و مشكلات دوستان و برادرانتان را با خداي خودتان مطرح كنيد. از خداي متعال توجه بخواهيد؛ از خداي متعال مغفرت بخواهيد؛ از خداي متعال انابه و حال و توجه بخواهيد.
امشب را قدر بدانيد. شب بسيار مهمي است؛ شب بسيار عزيزي است. به ولي عصر، ارواحنا فداه، توجه كنيد؛ به در خانهي خدا _ مسجد _ برويد و به بركت امام زمان از خداي متعال خواستههايتان را بگيريد. بنده هم از همه شما ملتمس دعا هستم./انتهاي پيام/