خواستگاري دختران از پسران

گروه معارف«خبرگزاري دانشجو»؛ از دوران گذشته و در بسياري از اقوام و ملل مختلف خواستگاري مردان رسوم بوده كه از بزرگترين عوامل حفظ حيثيّت و احترام زن بوده است، پس اين رسم منحصر به جامعه اسلامي و يا ايران نمي‌باشد.

استاد شهيد مطهّري در اين باره سخن جامع و كاملي دارند:

طبيعت، مرد را مظهر طلب و عشق و تقاضا آفريده است و زن را مظهر مطلوب بودن و معشوق بودن، طبيعت زن را گُل و مرد را بلبل، زن را شمع و مرد را پروانه قرارداده است [1].

اين يكي از تدابير حكيمانه و شاهكارهاي خلقت است كه در غريزه مرد نياز و طلب و در غريزه زن ناز و جلوه قرار داده است. ضعف جسماني زن را در مقابل نيرومندي جسماني مرد با اين وسيله جبران كرده است.
 

خلاف حيثيّت و احترام زن است كه به دنبال مرد بدود ، براي مرد قابل تحمّل است كه از زني خواستگاري كند و جواب رّد بشنود و آن‌گاه از زن ديگري خواستگاري كند و جواب رّد بشنود تا بالآخره زني رضايت خود را به همسري با او اعلام كند.

اما براي زن كه مي‌خواهد محبوب و معشوق و مورد پرستش باشد و از قلب مرد سر در آورد تا بر سراسر وجود او حكومت كند ، قابل تحمّل و موافق غريزه نيست كه مردي را به همسري خود دعوت كند واحياناً جواب رّد بشنود و سراغ مرد ديگري برود.

به عقيده ويليام جميز فيلسوف معروف امريكايي : حيا و خودداري ظريفانه زن غريزه نيست بلكه دختران حوّا ، در طول تاريخ دريافتند كه عزّت و احترامشان به اين است كه دنبال مردان نروند و خود را مبتذل نكنند و از دسترس مرد خود را دورنگه دارند ، زنان اين درس‌ها را در طول تاريخ دريافتند و به دختران خود ياد دادند.

مرد خريدار وصال زن است و با خضوع و خشوع خود را نيازمند به عشق به زن نشان مي‌دهد و او با بي‌نيازي تمام در مقام معشوقيت سنگ محك مدعيّان عشق شده و بهترين را انتخاب مي‌كند.

در طول تاريخ زن مظهر عشق و جمال ـ با كمال خردورزي و هنر توانست مرد را در هر مقامي و هر وضعي بوده است به آستان خود بكشاند و خود را مظهر مطلوبيت و پاسخگويي قرار داده است.

اين بهترين ضامن حيثيت و احترام زن و جبران كننده ضعف جسماني اودر مقابل نيروي جسماني مرد است و هم بهترين عامل حفظ تعادل و توازن زندگي مشترك آنهاست.[2]

استاد فرزانه آيت ا...جوادي آملي در كتاب ارزشمند زن آينه جلال و جمال روايتي پيرامون خلقت آدم و حوّا نقل مي‌كند. حضرت آدم آگاهي از خلقت حوّا از پروردگارش پرسيد: اين كيست كه قرب و نگاه او مايه انس من شده است ؟ خداوند فرمود : اين حوّا است ؛ آيا دوست داري كه با تو بوده و مايه انس تو شود ؟ آدم گفت (آري) .آنگاه خداوند فرمود : از من ازدواج با او را بخواه ، چون صلاحيّت همسري تو راجهت علاقه جنسي نيز دارد... پس آدم عرض كرد : من پيشنهاد ازدواج با وي را عرضه مي‌دارم.

بعد از ازدواج، آدم به حوّا گفت به طرف من بيا و به من روكن و حوّا به او گفت تو به سوي من روكن . خداوند امر كرد كه آدم برخيزد و به طرف حوّا برود.

اين همان راز خواستگاري مرد از زن است وگرنه زن به خواستگاري مرد بر مي‌خواست.
پس در نتيجه:

1 ـ الزام شرعي در خواستگاري مرد نبوده و خواستگاري زن حرام نمي‌باشد.

2ـ رسم خواستگاري مرد منحصر به ايران و جوامع اسلامي و زمان حاضر نبوده بلكه از دير باز در اقوام و ملل مختلف رسوم بوده است.

3 ـ خواستگاري مرد مطابق با راز خلقت انسان و هماهنگ با روحيات ونقش زن و مرد در زندگي است.
4 ـ شكست و ناكامي در خواستگاري ، براي مرد قابل تحمّل است اما در زن اثر روحي ـ رواني نامطلوب مي‌نهد.

5 ـ خواستگاري مرد ضامن حفظ تعادل نظام اجتماعي است و ايجاد توازن ميان قدرت جسماني مرد و ضعف جسماني زن است.

6 ـ در مجموع خواستگاري مرد نوعي احترام شخصيّت زن است.

 

 از منظری دیگر به این مهم نگاه کنیم!

در جامعه امروز که هر روز بر پیچیدگی آن افزوده می شود، حلقه های خویشاوندی گسسته تر می گردد، دایره شناخت های متقابل خانواده ها و بالطبع پسرها و دخترها محدودتر می شود و ارتباطات خانوادگی و آمد و شدهای فامیلی و همسایگی به حداقل می رسد، چه باید کرد؟
 
باید به روش ها و شیوه هایی اندیشید که ضمن تکریم شخصیت متعالی، حساس و لطیف دختر زمینه طرح نظریات و نگرش ها و اعلام آمادگی آنها برای پذیرش تقاضای ازدواج از طرف افراد واجد شرایط و مورد نظرشان( در صورت تقاضا و خواستگاری) به گونه ای که بایسته و شایسته است فراهم شود. این اندیشه و روش می تواند به فرایند "انتخاب" دختر ها که از حقوق فطری و طبیعی آنان است، معنا و مفهوم روشن تری ببخشد. به سخن دیگر در فرهنگ حاکم بر جامعه اسلامی ما مسأله خواستگاری دخترها از پسرهای مطلوب و واجد شرایط ازدواج می تواند به صورت غیر مستقیم (از طریق شخص سوم) و در زیباترین و شایسته ترین وجه و با حفظ کرامت، شأن والا و احترام به مراتب صداقت، پاکی و سلامت اخلاقی آنان انجام پذیرد.
 
به یقین در روش غیر مستقیم که در بستری از اخلاق، صداقت، اعتماد و اطمینان متقابل مورد استفاده قرار می گیرد، ضمن پاسداری از شخصیت ارزشمند دختران بیشترین مسؤولیت متوجه رابطین می باشد ، بطور مثال دختری یا خانواده دختر نگرش مثبت خود را درباره ویژگی های شخصیتی پسری که بطور نسبی او را می شناسند با فرد مورد اعتمادی در میان می گذارد این شخص ضمن بررسی کلیه جوانب امر در فرصتی مقتضی با پسر مورد نظر یا حتی خانواده وی ارتباط برقرار کرده نظر آنها را نسبت به زوجیت آن دو جویا می شود(به آنها اطلاع می دهد چنانچه مایل به ازدواج پسرشان باشند فلان دختر از کفایت و شایستگی های ارزشمندی برخوردار است) و در صورت موافقت دو طرف شرایط معارفه و شناخت متقابل بیشتر فراهم می شود.
 
به کلام دیگر، در دنیای امروز با توجه به پیچیدگی های خاص آن و محدودیت های موجود در ارتباط متقابل، ویژگی های شخصیتی جوانان و عدم برخورداری بسیاری از ایشان از مهارت های بایسته و شایسته اجتماعی در جهت گشایش فصل آشنایی به منظور شناخت متقابل و تمهید مقدمات امر ازدواج، علاوه بر شیوه مطلوب و پسندیده حاکم بر جامعه ما یعنی خواستگاری آقایان از خانم ها باید به روش و شیوه هایی اندیشید که هم تسهیل کننده امر ازدواج باشد تحت نظارت خانواده ها باشد و هم فرصت زوجیت جوانان واجد شرایط را بارور سازد.

 

پي نوشت:

 

[1] ـ شهيد مطهري ، مرتضي ، نظام حقوق زن اسلام ، ( : ب27 ) صدرا ، قم ، ابتداي كتاب .
[2] ـ شهيد مطهري ، نظام حقوق زن در اسلام ، (چاپ 27 ، انتشارات صدرا 1378 قم) ص 39 و 40 . شيخ صدوق ـ من لا يحضره الفقه ( انتشارات الاعلمي المطبوعات ) ج 3 ، كناب النكاح ص 247.

 

/انتهاي پيام/