زير سوال بردن نظريات غربي نقطه شروع نوانديشي ديني است

به گزارش خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، حسن رحيم پورازغدي پيش از ظهر امروز در سومين همايش نوانديشي ديني با موضوع «نوانديشي در علوم اجتماعي و اقتصاد» در سالن شهيد بهشتي دانشكده علوم اقتصادي و سياسي دانشگاه شهيد بهشتي در حضور جمعي از انديشمندان و علاقه مندان به مباحث ديني با اشاره به هفته پژوهش و سالروز وحدت حوزه و دانشگاه اظهار داشت: وحدت حوزه و دانشگاه يكي از مراتب وحدت در جامعه است.

عضو شوراي انقلاب فرهنگي كشور با بيان اينكه اگر وحدت در بعد عملي و نظري در جامعه رخ نمي داد، شاهد ظهور انقلاب نبوديم، گفت: همكاري مرتبه بالايي از وحدت است كه حوزه و دانشگاه به عنوان دو نهاد تمدن ساز اسلامي در صورت رسيدن به اين مرتبه مي توانند به خلق تمدن اسلامي همت گمارند.

وي با تاكيد بر اينكه تمدن اسلامي بدون نوانديشي ديني امكان پذير نيست، گفت: تمدن اسلامي در شرايطي حاصل مي شود كه حوزه و دانشگاه در حالي كه استقلال آموزشي و فكري خود را حفظ مي كنند، با همكاري يكديگر و كمك به هم بتوانند زمينه ساز تمدني اسلامي باشند.

رحيم پور ازغدي جعل تاريخ علم و فلسفه علم را دو مانع جدي براي رسيدن به نوانديشي دانست و گفت: بزرگترين اختراعات ديني كه در دهه 20 در حوزه تكنولوژي رخ داده در بستر ايدئولوژيك به وقوع پيوسته است و نه صرفاً علوم اجتماعي و اقتصاد، بنابراين علوم تكنولوژي نيز از مسئله ايدئولوژيك به دور نبوده است.

اين انديشمند اسلامي با بيان اينكه نوانديشي ديني در علوم انساني در كشور ما قبل از انقلاب اسلامي ظهور پيدا كرده است، گفت: اين مسئله بعد از گذشت سال‌ها از انقلاب مجدداً مورد توجه بسياري از انديشمندان و نظريه پردازان قرار گرفته است؛ هر چند متن حوزه و دانشگاه هنوز هم اين مسئله را به طور كامل و جدي درك نكرده‌ است.

وي با تاكيد بر اينكه نقطه شروع نوانديشي ديني زير سوال بردن مباني و نظريات غربي است، گفت: براي رسيدن به نوانديشي ديني بايد تمام تعاريف، نظريات و مباني غربي را زير سوال برد؛ زيرا بحث كردن در چنين شرايطي به معني قبول كردن اين نظريات است.

رحيم پور ازغدي با بيان اينكه نظريات غربي مباحثي مبتني بر نگاه اومانيستي و انسان محوري است، گفت: دانشگاه‌هاي جهان سوم با استفاده از اين نظريات نمي توانند توليد علم داشته باشند و كار آنها محدود به توليد مثل علم مي شود؛ به اين معني كه با قبول نظريات آنها، نظرياتي معادل مباحث غربي و نظريه‌هاي غربي با نگاه انسان محور گونه به نسل‌هاي آينده انتقال مي يابد.

عضو شوراي انقلاب فرهنگي كشور در ادامه بيان داشت: با استفاده از صفت ديني در نوانديشي يعني اينكه نوانديشي را به دو مقوله ديني و غيرديني تقسيم كرده‌ايم كه بدون اين تقسيم بندي نمي توان به نوانديشي دست يافت.

وي با بيان اينكه نوانديشي ديني رسيدن به نوانديشي علمي است، گفت: براساس چارچوب‌ها و ضوابط ديني، در اين تعريف هم از امكان حضور دين در مقوله نوانديشي استفاده مي شود و هم از ضرورت آن.

رحيم پور ازغدي در ادامه افزود: بدون نوانديشي ديني انقلاب و تمدن حاصل نمي شود.

عضو شوراي انقلاب فرهنگي كشور با اشاره به وضعيت نوانديشي ديني در جامعه ايران طي دو قرن اخير گفت: موتور حركت نظريات علوم انساني در ايران پس از طي دو قرن اخير از حركت ايستاد و دليل آن ضعف متوليان فرهنگيو بخصوص روحانيون است كه در حاشيه نگه داشته شده‌اند.

وي به حاشيه رفتن روحانيون و متوليان فرهنگي را در بحث نوانديشي ديني به دليل دو قصور تحميلي و تقصيري دانست و گفت: همكاري استبداد داخلي با استبداد خارجي پروژه روحانيت ستيزي را در كشور رقم زد و باعث عقب ماندگي روحانيت در مسئله نوانديشي شد.

رحيم پور ازغدي در ادامه به قصور تقصيري متوليان فرهنگي و بخصوص جامعه روحانيت در مقوله نوانديشي اشاره كرد و گفت: روحانيت با توجه به عملكرد ضعيف خود باعث شدند مرجعيت ديني و قشر مرجع جامعه تغيير يابد؛ به طوري كه امروزه قشر مرجع و اصلي مردم از جامعه مرجعيت و روحانيت فاصله گرفته است.

عضو شوراي انقلاب فرهنگي كشور با بيان اينكه علوم انساني كه امروزه در جوامع جهان سوم و بخصوص كشور ما تدريس مي شود، علومي صرفاً نقلي است نه عقلي، گفت: نظرياتي كه در غرب از طريق عقلي به آن دست يافته‌اند در كشور ما به صورت نقلي و بدون هيچ فكر و انديشه‌اي تدريس مي شود و اين بزرگترين معضل علوم انساني در كشورهاي جهان سوم است.

وي با بيان اينكه مفاهيم غيرديني غالباً بر اساس مسائل حاشيه‌اي استثمار وارد ايران شده است، گفت: اين مفاهيم در اثر برخورد با نگاه ايراني و فلسفه ايراني، به پديدار شدن روشنفكري ديني در جامعه انجاميد؛ مسئله‌اي كه همواره چندان توجهي به آن نمي شود.

رحيم پور ازغدي وي با بيان اينكه نوانديشي ديني ارتباط موثر و مهمي با مباني اسلامي و مدرنيته غرب ندارد، گفت: مدرنيته به معناي لغوي به معناي نوانديشي است، اما مفهوم حاصل شده از آن يك فلسفه متاليبراليستي مي باشد؛ مسئله‌اي كه با حذف تفكرات اسلامي به نتيجه مي رسد و دين را به نفع سكولاريسم غرب تفسير مي كند و با ورود آن به علوم اجتماعي با عنوان بروز كردن دين، در چارچوب گفتماني غيرمدرنيته، ظلم سنگيني را به اسلام مي كند.

عضو شوراي انقلاب فرهنگي كشور با بيان اينكه در تبيين روشنفكري ديني بايد از نقد بنيادهاي فلسفه علوم اجتماعي بحث شود، گفت: در گذشته علم و حكمت در راستاي هم و در عرض هم حركت مي كردند، اما امروزه علم و حكمت با داشتن رابطه عمودي، ناسخ و ناقض يكديگر هستند.

وي با بيان اينكه نوانديشي ديني در عرصه اقتصاد و سياست با محوريت انسان شناسي كه از غرب گرفته مي شود با نگاهي علمي- فلسفي و بدون هيچ نقد و بررسي به جوامع غربي عرضه شد، گفت: غربي‌ها اين ديدگاه را با عنوان علم به جوامع سوم تحميل كردند و ما نيز آن را با عنوان علم تقديس كرده و بدون هيچ تعريف عقلاني و معرفتي و اخلاقي، آن را در حوزه و دانشگاه‌هاي خود مورد بررسي قرار مي دهيم.

رحيم پور ازغدي با بيان اينكه چيزي كه امروز در دانشگاه‌هاي ما تدريس مي شود تاريخ فلسفه و علم غرب است، گفت: ما تا به حال در دانشگاه‌هاي خود چيزي به اسم علم و فلسفه به دانشجويان و طلاب ياد نداده‌ايم؛ زيرا چيزي را كه غرب به عنوان علم به ما تحميل كرده چيزي جز تاريخ علم غرب و فلسفه غرب نيست.

عضو شوراي انقلاب فرهنگي كشور با تاكيد بر اينكه براي رسيدن به نقاط مشترك در خصوص ايجاد نظريات جديد بايد مباني و نظريات غرب را به چالش كشيد، گفت: براي رسيدن به تعريف جديدي از فلسفه و علم، با زير سوال بردن مباني نظريات غربي و مطرح كردن الگوها و نگاه‌هاي ديني بر آن، مي توان نظريات جديدي را اختراع كرد.

وي با بيان اينكه در اين زمينه مي توان از نقاط مشترك كمك گرفت، گفت: هر جا كه عقل نظر مي دهد، دين نيز همان نظر را دارد و ما با غرب و مباني غربي تا جايي كه عقل حكمفرمايي مي كند هم عقيده هستيم، اما بيش از 90 درصد از نظريه‌هاي آنها شبه عقلي و براساس خرافه‌هاي غربي است.

رحيم پور ازغدي با انتقاد از نگاه تقليدي و ترجمه‌هاي كوركورانه از نظريه‌هاي غربي گفت: متن حوزه و دانشگاه‌هاي ما نسبت به اين مسئله در خواب بسر مي برد و حتي بايد از شوراي عالي انقلاب فرهنگي سوال شود از كجا بايد نوانديشي ديني در چارچوب دين را طرح ريزي كرد و از طريق آن به خلق نظريات جديد و كاربردي همت گمارد؟/انتهاي پيام/