آنها كه مي دانند و آنها كه نمي دانند برابرند!!

 گروه معارف«خبرگزاري دانشجو»؛ بارها بر سردر دانشگا هها، كلاسهاى درس يا مقالات و ... اين بخش از آيه 9سوره مباركه زمر را ديد ه ايم» قُلْ هَلْ يَسْتَوِي لَّذِينَ يَعْلَمُونَ واَلذَِّينَ لاَ يعَلْمَُونَ إنِمَّا يتَذَكرَّ أوُلْوُاالألَْبَْابِ ( 9) بگو آيا كسانى كه مي دانندو كسانى كه نمي دانند يكسانندتنهاخردمندانند كه پندپذيرند.»

اكثرا آيه و معنايش را ديده ايم ؛ اگر در ايام دانشجويى بوده ايم ، شايد از اينكه جزء مصاديق دسته اول آيه هستيم بر خودباليد هايم. اما حقيقت اين است كه مسئله علم وعالم آنچنان كه گزيده بر سردر دانشگاه يا سربر گها آمده نيست.

 

براى دقت بيشتر ابتدا دعوت مى كنم كه اين آيه را  مطالعه كنيم تا شايد منظور از آنها كه مى دانند واضح تر شود.« أمََّنْ هُوَ قاَنتٌِ آناَء الليَّْلِ سَاجِدًا وَقاَئمًِايحَْذَرُ الآْخِرَةَ وَيرَْجُو رَحْمَةَ رَبهِّ قلُْ هَلْ يسَتْوَيِا لذَّيِنَ يعَلْمَوُن واَلذَّيِنَ لاَ يعَلْمَوُن إنِمَّا يتَذَكَّرُ أوُْلوُا الألَْبَْابِ » آن كسى كه او در طول شب در سجده و قيام اطاعت [خدا] مي كند [و] از آخرت مي ترسدو رحمت پروردگارش را اميد دارد بگو آيا كسانى كه مي دانند و كسانى كه نمي دانند  يكسانند تنها خردمندانند كه پندپذيرند. »

پرواضحست كه علم و دانستن دراين آيه مباركه معنايى بسيار عميق توحيدى دارد چنانكه »آنها كه ميدانند»، علمشان در گرو اخلاق متعبدانه عمل الهيست. پس زياده گزاف استاگر بخواهيم، اين آيه و معناى آن رابه مطالعه و احياناً حفظ چند سطر ازعلوم دانشگاهى محدود بدانيم.

 

البته علوم دانشگاهى و فراگيريش در جاى خود شايسته عنايتست ولى اختلاف بسيار اين دو نگاه به مقوله علم، مطلبى كرد چونانكه بر سردر دانشگا هها گزيدهاى از آيه را به شاهد گرفت.

 

از نگاه قرآنيست كه فرهنگى با عنوان علم متعهد يا علم نافع حاصل مى گردد و در پرتو اين علوم است كه انسان مي تواند هماى سعادت را به آغوش گيرداساسا علمى كه ريشه در عمق معارف توحيدى و الهى نداشته باشد، هيچ ضمانتى ندارد كه فراگيريش انسان را به سعادت برساند بلكه از ديگر سو بسيار محتمل است(كما اينكه در تاريخ بيشمار نمونه مويد اين معنا ديده شده)كه آدمى را تا انتهاى منجلاب غفلت و
وهم فرو ببرد.اين نوع نگاه عميق، مي تواند در بسيارىا ز شئون زندگى، مسير سعادت و كمال انسان را از سطحى انگارى و آسيبهاى آن مصون دارد.

 

اخيرا در جريان سفر مقام معظم رهبرى به قم و ديدار ايشان با دانشجويان استان، يكى از جلو ههاى اين نگاه نافذ و قرآنى مقام عظماى ولايت، ديگر بار نمايان گرديد بهترين نحو، بصيرت را در دو سطح تبيين كردند و همانگونه كه در فرهنگ قرآن، ريشه همه نمودها اجتماعى وسياسى به جهان بينى و فعل توحيدى برمي گردد، بصيرت را نيز از اين معنامستثنى ندانستند.

 

در واقعا ايشان شالوه و اساس بصيرت را در فهم توحيدى ازحيات خلاصه كردند و فقدان اين فهم الهى (كه مى بايست خط به خط وقدم به قدم براساس وحى و سنت ائمه اطهار(س) استحصال گردد) را در عموم جامعه و بالاخص جامعه دانشگاهى،اصل ى ترين عنصر فهم ناصحيح مسائل وغفلت و بى بصيرتى عنوان كردند.

 

از ديگر سو، وجود اين شالوده صرفا به معناى بيمه شدن از بى بصيرتى نيست؛ چراكه همانگونه كه رهبرىمعظم در بيانات خود متعرض اين مطلب شدند، سطح دوم بصيرت،سطح فهم مسائل اجتماعى و عمل بهنگامست.در واقع سطح اول بصيرت ( كه همان نگاه توحيدى در جها نبينى و عمل الهيست) خود به منزله سكو ت كي هگاهيست براى رصد و سنجيدن صحيح مسائل اجتماعى و سياسى جامعه و نهايتاً همراهيش با عمل خالصانه ، مى تواند راهگشا و ا نشاءالله متضمن سعادت و رستگارى باشد.

 

نيت آن بود كه در اين چند سطر ضرورت نگاه عميق و غيرسطحى به موضوعات را در قالب ارائه يك نمونه از اين نگاه كه در بينش مقام عظماى ولايت متجلى است مرورى شود تا شايد بهره اي براى اهل نظر داشته باشد. در پايان نكته اى به ذهن متبادر مى گردد كه بيان آن خالى از لطف نيست.

 

بررسى مواضع رهبرى معظم در بازه زمانى بعد از انتخابات 1388 تا به امروز نشان مى دهد كه ايشان جوانان و بالاخص قشر دانشجو و دانشگاهى را طلاي داران بصير ت افزايى در جامعه قلمداد نمود ه اند.

 

كما اينكه در ديدار رمضان سال388 با دانشگاهيان، دانشجويان را افسران جنگ نرم و اساتيد را فرماندهان اين جنگ خطاب كردنديا در همين سفرشان به قم، عمد ه ى  مباحث تشريح وجوه متنوع بصيرت را، در ديدار با دانشجويان طرح كردند. از اين روست كه تكليفى سنگين برعهده دانشجويان و دانشگاهيان نهاده شده و مي بايست اين نداى آشكار ولى امرمان در قرارگرفتن در خط مقدم جهادفرهنگى را لبيك گوئيم و در اين وادى از زمره افرادى باشيم كه اهل عمل خالصانه هستند. /انتهاي پيام/