صندلي آپولو؛ تقرب گاه سربازان خميني

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، هنوز چند سالي از آغاز سلطنت رضاشاه نگذشته بود كه ديكتاتور وابسته در سال 1311 از آلمان‌ها مي‌خواهد كه براي ايرانيان بازداشتگاهي احداث كنند و پنج سال بعد بود كه بنا آماده پذيرايي از دربند شدگان مي‌شود؛ ساختماني داراي چندين لايه حفاظتي كه امكان فرار را از زندانيان سلب مي‌كرد و سال‌هاي ديكتاتوري پدر و پسر حتي يك مورد فرار از اين زندان را به ياد ندارد.

 

 

اجل به سال‌هاي ديكتاتوري رضاخان مهلت زيادي ندارد و او را در تبعيدگاهي ديگر محبوس كرد و اين بار نوبت به فرزند ناخلفش رسيده بود و دست‌پروده ديگر انگليسي‌ها زمام را به دست مي‌گرفت و اين زندان همچنان پابرجا بود؛ دو دهه از قرن چهاردهم هجري مي گذشت و تاريخ ايران روزهاي سخت ديگري را بايد با فرزند ناخلفش سپري مي‌كرد.

 

محمدرضا پهلوی تغييراتي ديگر در مقابله با مخالفانش را در سر مي‌پروراند و پليس مخفي او به نام «كوك» در سال‌هاي اوليه حكومتش تاسيس شد ولي آمريكا به دنبال يك پايگاه امن براي خودش بود و ساواك نيز بايد تاسيس مي‌شد كه سال 1335 شاهد اين اتفاق بود؛ تعليم اعضاي ساواك به مأموران اطلاعاتي اسرائيل سپرده ‌شده و مستشاران اسرائیلی در هدایت و تعلیم ماموران ساواك فعالانه حضور مي‌يابند.

 

دهه پنجاه آغاز شده بود و با فزونی یافتن مبارزات مردمی علیه رژیم پهلوی و عدم هماهنگی نیروهای مختلف نظامی - امنیتی در سركوب مبارزان كه اغلب ناشی از پیشی گرفتن این نیروها از یكدیگر برای خوش خدمتی به دستگاه حاكمه بود، رژیم تصمیم گرفت تشكیلات جدیدی را به منظور شناسایی، بازداشت و شكنجه و قتل مخالفانش پایه ریزی كند؛ كميته مشترك به اصطلاح ضد خرابكاري مركب از نیروهای ساواك، شهربانی، ژاندارمری و ارتش در سال 1350 راه‌اندازي مي‌شود و ساختمان زندان موقت شهربانی رضاخاني در نزدیكی میدان توپخانه سابق به این كمیته اختصاص مي‌يابد.

 

 

زندان كميته مشترك با مساحت حدود شش هزارمتر مربع در سه طبقه بنا شده است و دارای چهار بند انفرادی با 86 سلول یك و نیم در دو و نیم متری و دو بند عمومی با 18 سلول كه بزرگترین آنها 30 متر مربع بوده و 30 زندانی را در خود جای می داده‌است كه ظرفیت كل بازداشتگاه حداكثر 200 زندانی بوده كه گاه در آن تا 800 زندانی نیز نگهداری می شده است.

 

این ساختمان از آنجایی كه از ابتدا با هدف بازداشتگاه ساخته شده بود طوری طراحی شده كه كمترین صدایی از داخل آن به خارج نفوذ نكند و از دیگر خصوصیات این زندان آن بوده كه در زمستانها سرد و در تابستانها فوق العاده گرم می شد؛ زندان از طراحی بسیار پیچیده و مخوفی برخوردار است و قرینه سازی یکی از اصولی‌ترین امور فنی آن است.

 

بازداشتگاه كمیته مشترك ضد خرابكاری در طول عمر كوتاه خود یعنی از زمان تشكیل تا پیروزی انقلاب اسلامی تعداد 10هزار نفر را در خود محبوس كرده بود؛ رهبر فرزانه انقلاب، شهيدان؛ رجایی، مصطفی خمینی، بهشتی، مطهری، اشرفی اصفهانی، قاضی طباطبایی، قدوسی، غفاری، سعیدی، اندرزگو و مرحوم طالقانی از جمله چهره های شاخصی بوده‌اند كه طعم تلخ زندان كمیته مشترك را چشیده‌اند.

 

فحاشی، قساوت قلب، تندخویی، و فسادهای اخلاقی رایج آن زمان از جمله ویژگی های مشترك شكنجه گرانی است كه برای اعمال شكنجه بر روی زندانیان در این زندان به كار گرفته می شدند كه از معروفترین آنها می توان به آرش، تهرانی و منوچهری اشاره كرد كه اغلب زندانیان با نام این سه تن آشنا هستند و خود مستقیما تحت شكنجه آنها قرار گرفته‌اند؛ با پیروزی انقلاب اسلامی، دو نفر اول در چنگال عدالت گرفتار آمدند و در دادگاه انقلاب به جرم شكنجه و قتل صدها زندانی محكوم به مرگ شدند و سومی بعدها اقدام به خودكشی كرد.

 

بر اساس اعترافات تهرانی و آرش 57 تن از زندانیان بازداشتگاه كمیته مشترك هرگز از زندان خارج نشدند و زیر شكنجه های آنان جان دادند و آرش در ادامه اعترافات خود كه در روزنامه های اوایل انقلاب منتشر شده، گفته است «گاه آنقدر زندانی را می‌زدیم كه نمی توانست روی پاهایش راه برود ... اما با این وجود حاضر به ارائه اطلاعاتی كه می خواستیم نمی‌شد» وی برای نمونه از عزت شاهی (كه بعد از انقلاب نامش را به عزت مطهری تغییر داد) نام می برد و می گوید ما او را شش ماه مداوم شكنجه دادیم و اطلاعاتی به دست نیاوردیم.

 

 

شوك الكتریكی، آپولو، آسیاب، دست بند قپانی، كشیدن ناخن، عریان كردن زندانی ، اتصال برق به نقاط حساس بدن زندانی، فرو بردن سر زندانی در آب تا مرز خفگی و ... از شكنجه های رایج در بازداشتگاه كمیته مشترك ضد خرابكاری بوده كه وصف هر كدام از اين فهرست‌ها، چندين صفحه شرح احوالات ناگوار مي‌خواهد.

 

انقلاب پيروز شده بود و همه آزاديخواهان دربند از قفس‌ها آزاد شدند و زندان خالي بايد تغيير كاربري داده و موزه‌اي بنا مي‌شد كه عبرتي براي نسل امروز و فرداي ايران باشد؛ مكانی كه می تواند بخشی از تاریخ سراسر حماسه مردمان این مرز و بوم و حكومت ننگین طاغوت را با زبان بی زبانی بازگو كند و نمايش ابزار و آلات شكنجه‌های گوناگون در موزه، گویای خوی ددمنشی كسانی است كه دستشان به خون مردان و زنان پاك این مرز و بوم آلوده بوده است./انتهاي پيام/