«نگاه كمي» آفتي است كه به راهيان نور ضربه مي زند

اشاره: سردار اثباتي، رزمنده‌اي كه ادامه سال هاي دفاع مقدس خويش را در راهيان نور جستجو كرد و در طول مديريتش در ستاد مركزي راهيان نور همواره به دنبال برطرف كردن نقاط قوت و ضعف اين اردوها بوده و مي باشد، در گفت و گو با «خبرگزاري دانشجو» با صميميت خاص به دغدغه‌هاي اردوهاي راهيان نور پاسخ داد و در خصوص فضاي فرهنگي دانشگاه‌ها حرف‌هاي تازه‌اي بيان كرد كه حكايت از علاقه‌ وافر اين استاد دانشگاه به دانشجويان و راهيان نور دارد كه متن كامل اين گفت وگو در زير مي آيد:

 
«خبرگزاري دانشجو»: علت علاقه خاص مقام معظم رهبري به اردوي راهيان نور چيست؟
 
دكتر اثباتي: طبيعتا نقش نخبگان ولايت امامت تعيين راهبرد است يك مقدار از اين راهبردها با بيان و توضيح و رفتار است و نتيجه مطلوب اين است كه نهايتا يك راهبرد قابل اجرا و عمل را براي مخاطبين خودش تعيين كند حضور مقام معظم رهبري دو خواستگاه دارد كه يكي به عنوان پير رزمنده است كه خودشان با شهداي دفاع مقدس جنگيده و دفاع كرده و طبيعتاً هر رزمنده هم بعد از مدتي دلتنگ آن شرايط مي شود اما اين نقطه عطف فردي است كه رهبر خودشان در حوزه هاي مختلف دارند و بازديد از مناطق عملياتي ذيل تعبير فعاليت ها است اما نقطه كليدي كه براي ما مهم است رفتار و عمل است كه در كاروان راهيان نور خودشان مي آيند بدون اطلاع مي آيند نشان ميدهد كه ايشان براي كاركردهاي فرهنگي راهيان نور را ارزيابي دارند و نسبت به شرايط فرهنگي و اجتماعي كشور و بر اساس آن اين اقدام را انجام مي دهند اولين نقطه تبيين اهميت و دوم حضور چگونگي استفاده كردن كه در بياناتشان گفته مي شود كه مردم چگونه مي توانند استفاده كننده از اين فضاها اين نگاه كلي است.
 
«خبرگزاري دانشجو»: تا چه ميزان ما توانستيم به اهداف مدنظر در اردوهاي راهيان نور برسيم؟
 
دكتر اثباتي: اگر بررسي تحليلي كنيم هر ملتي و هر دولتي يك سري پيروزي و شكست دارد كه اين طبيعي است و اين كه پس از هر جنگي يك سري دل تنگي هايي به وجود مي آيد طبيعي است اصلا نمي شود گفت كه اين ها خاص دفاع مقدس ما است اصلا اين گونه نيست حتي اينكه در يك شرايط يك نفر دلش تنگ شود و بخواهد سري به جبهه هاي خودش و پدرش و ساير بزند، رمان، فيلم ساخته شده كه كشور آمريكا و فرانسه ساخته اند اما نكته كليدي اين است كه اتفاقي كه ما در راهيان نور داريم كه به عنوان يك سرزمين مقدس نه به عنوان يك حركت گروهي بلكه يك حركت ملي اتفاق بيفتد و اركان اين حركت هم نظام هاي اجتماعي باشند بنيانش را نظام اجتماعي قرار دهند نه دولت به عنوان ابر نظام هدايت كننده و مديريت كننده نظامات اجتماعي، تقريبا در هيچ كجاي دنيا به غير از قيام كربلا و حركت كاروان حسيني به جبهه ها نديده ام، حتي در مورد جنگ هاي مقدس مثل بدر و احد داريم كه حضرت رسول زيارت احد مي رفتند اين براي ما تعريف دارد، ماهيت شناسي به ما كمك ميكند كه جنگ را ماهيت شناسي كنيم شعار عمده كه جنس جنگ را تبيين مي كنيم جنگي است مقدس و هدفمند كه مانند ساير جنگ ها نيست.

 

ميراث هاي جنگ دفاع مقدس با ميراث هاي ساير جنگها برابري نمي كند 8 سال جنگ دفاع مقدس ما ميراث هايش موضعي نيست توده اي است در دل ها حركت مي كند نه در اجسام قابل تقريض شده و قابل حفظ و فيزيكي، نه اينكه اين چيزها را نداريم بلكه لباس هاي شهدا را ما نگه داشته ايم وارد اصفهان مي شويم لباس هاي شهيد خرازي را مي بينيم كه خودم آن را هميشه زيارت مي كنم اما منظورم اين است آن چيزي كه به عنوان وراثت از8 سال دفاع مقدس ما بنيان گذاشته موضعي نيست و دارد از طريق دل ها نسل به نسل منتقل ميشود واقعا مصداق آن را فقط مصداق آن را در عاشورا مي بينيم و جايي ديگر نداريم كه بتواند معنا را مطرح كند اگر بپذيريم بعد مي گوييم اولا اهداف ذاتي راهيان نور نه اهداف سازماني، اهداف ذاتي دست نيافتي ميشود شما معياري نداريد كه بخواهيد بگوييد كه آيا اين حركت به نتيجه رسيد يا بر اساس هدفي از پيش تعيين شده بود يا نه اصلا معيار پذير نيست هدف راهيان نور مشخص است چون اين اهداف دست نيافتي است بعضي از هدف ها مانند تسهيل نظام ارتباطات كمك كرده به زيارت اين مناطق اثر گذاشته است كه مكمل اين اهداف عالي است.
 
من گله دارم از كساني كه يكي از استان ها گفته بودند كه 2 يا 3 ميليون نفر را به راهيان نور برده ايم كه ما خيلي جستجو كرديم كه در مجموع سيستم استاني به طور كلي 27 هزار نفر را به سفر راهيان نور برده بود كه اين اهداف كمي و وارد كردن آن در تبليغات بسيار به ما ضربه زده است من معتقدم كه ما يك مشكل در هدف گذاري داريم كه ماهيت راهيان نور را كمي كرده ايم در بعضي از سازمانها و نهادها لذا اهداف كه مي گذاريم نه تنها اثر مثبت ندارد، بلكه هم خودمان را گول مي زنيم هم همه ي نوع خدمات اهداف منطقه ميرود زير سوال من دوست دارم بروم دست بوسي كساني كه زمينه كاروانها را براي رفتن به راهيان نور فراهم ميكنند بسترها را مهيا ميكنند جبهه ها را آماده مي كنند اين جوانان 30 سال بعد به دنيا آمدند.

«خبرگزاري دانشجو»: دست اندركاران اردوهاي راهيان چه وظايفي را بر دوش خود احساس مي كنند؟
 
دكتر اثباتي: وظايفي كه بر عهده دست اندركاران است براي تاثيرگذاري اين جبهه ها يك مديريت كلان مي خواهيم يك مديريت كلان از جنس راهبردي تركيب شود هم راهبردهاي بنيادي در سطح كلان و گروه انديشه ورز آشنا كه در سطح ملي فكر كند و در سطح منطقه اي آماده سازي كند و حتي جهاني بينديشد و بتواند راهبردهايي بدهد كه هر سال اين حركت بتواند به ماهيت تكاملي برسد اما من در سطح ملي اين مديريت را نديديم چون خواست نظام ما نيست متاسفانه چون ما ارزش اين حركت ها را نمي شناسيم تلاش نكرده ايم يك سطح انديشه ورز راهبردي را راه اندازي شود يك عده آدم محقق مي خواهد و يك تيمي از جوانان تشكيل شود راهبردي خواهد بود خلع اصلي راهيان نور در سطح مديريت راهبردي است كه نه به آن فكر مي كنيم و نه ساماندهي مي كنيم، ما هيچ موقع استراتژي فرهنگي را در كل نظام جدي نمي گيريم، سال 59 دانشگاه ها به عنوان انقلاب فرهنگي تعطيل شد هنوز در حوزه استراتژيك فرهنگي وارد نمي شويم مديريت تاكتيكي ميداني را نبايد دولتي كرد، همان هئيت ها را كه مي خواستند دولتي كنند نتوانستند، هئيت ها نپذيرفتند، برخي از مسئولان رئيس اين هئيت ها هستند اما در هئيت دوست نداريم زير سلطه دولت باشند من خودم يك بار به دليل همين مشكل بازداشت شدم، توي راهيان نور انديشه هم دولتي كردن تاكتيكي و ميداني غلط است، راهيان نور مدل آژانس نمي گيرد به خودش، خيلي پول ها توسط برخي از آدمها گذاشتند اما نتوانستند اجرا كنند، مديريت عملياتي بايد تشكيل شود اما اين مديريت ها هيچ وقت ثبات ندارد در بحث مديريت بايد ساماندهي شود و هر آدمي در جايگاه خودشان قرار  دهيم مشكل اصلي ما در مديريت است.

«خبرگزاري دانشجو»: آيا ما بايد تاثيرگذاري مقطعي و احساسي از اردوها داشته باشيم يا اينكه تاثيرات بلندمدت آن را بيشتر مدنظر داشته باشيم؟
 
دكتر اثباتي: اردوهاي راهيان نور هميشه يك تاثير مقطعي و احساسي  دارد و اثرپذيري كه نهادينه ميشود قرار نيست كه همه كارهاي فرهنگي توسط يك حركت انجام شود و پوشش داده شود بايد با برنامه ها و رويدادهاي ديگر تكميل شود و برنامه هاي ديگري مانند ورزشي، اردوهاي فرهنگي ديگر اين پازل را تكميل كنيم.
 
هيچ جواناني نمي تواند در اين كشور به حقيقت خودش برسد مگر اينكه يك بار زائر راهيان نور باشد يكي از اثرگذارترين آن اين است كه كه هر آدمي يك بار خودش را با محك شهدا بسنجد و بگويد آنها كي بودند و من كي هستم. با اينكه شهدا جايگاهي دارند كه همه به آن غبطه مي خورند ولي دانشجويان ما حتي مي توانند به مراتبي برسند كه از شهدا نيز بالاتر روند.

«خبرگزاري دانشجو»: آيا مي توان بزرگترين رويداد فرهنگي دانشگاه‌ها را اردوهاي راهيان نور عنوان كرد؟

دكتر اثباتي: اعتقاد من اين است كه با بزرگ كردن راهيان نور نمي توان نسل جوان را آگاه كرد و نجات داد، نجات الهي است قرار نيست همه كارها را راهيان نور انجام دهد منطقي ترين كار اين است كه اهداف را كوچك كنيم راهيان نور بايد اين كار را انجام دهد ما نبايد راهيان نور را آن قدر بزرگ كنيم كه دست نيافتني تر جلوه كند.

راهيان نور در دانشگاه‌ها يك ركن شده است چون انطباق با خصلت پاك دانشجويان دارد و مقطعي به اين سفر مي روند و به لحاظ فرهنگي ما محيط‌هاي راهيان نور را براي عيد مي چينيم. يكي از كارهاي بنيادي در دانشگاه‌ها راهيان نور است كه خيلي با ارزش است.
  
«خبرگزاري دانشجو»: راويان چه نقشي مي توانند در تاثيرگذاري بيشتر اردو در جمع دانشجويان ايفا كنند؟
 
دكتر اثباتي: راهيان نور شمشير دو لبه است هم مي تواند مثبت باشد و هم منفي. كار تبليغ به معناي درست و يك كار تخصصي كه يك جلوه‌اش روايتگري است كه يك علم است كه به راوي مي گويد چه كار بايد كند متاسفانه ما همان آفاتي كه در روايتگري در جامعه داريم در اين اردوها هم مشاهده مي كنيم بلند نيستيم روايت گري خوبي داشته باشيم افسانه گري در روايت گري ما غلبه دارد و اين آفت است. اگر تخصصي كار كنيم، آموزش‌هاي جدي داشته باشيم خيلي از اين كه هست اوضاع بهتر مي شود.
 
«خبرگزاري دانشجو»: وضعيت فرهنگي دانشگاه ها را در مقايسه با فضاهاي بيروني چگونه ارزيابي مي كنيد؟
 
دكتر اثباتي: دانشگاه يك برش سني و جنسي است كه جنس علم است كه از كل جامعه ما يك نماينده داريم. شرايطي كه براي جوانان فراهم مي كنيم كاري كه يك جوان مي تواند دانشجويان جوان ما در مقايسه با جوانان حتي ورزشي از وضعيت فرهنگي بهتري برخوردار هستند و نمازخانه هاي دانشگاه ها نسبت به جاهاي ديگر متراكم تر است، پاك ترين نهاد اين مملكت دانشجويان است.
 
يك بخشي فرهنگ سياسي است كه گله دارم كه به جاي اينكه فرهنگ عمومي رشد كند فرهنگ سياسي دانشگاه‌ها رشد مي كند كه اين نياز به كار و برنامه دارد ويژگي‌هاي فرهنگي را بايد درك كرد براي آن برنامه ريزي كرد و رشد داد بالاخره بايد گرايش در مديريت فرهنگي دانشجويي داشته باشيم./انتهاي پيام/