از طنز فاخر تا لودگي سخافت

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ يكي از ويژگي هاي هميشگي سريال هاي مناسبتي نوروز، توجه آن به سازندگان موضوع طنز و كمدي است؛ اين توجه بر اساس نياز مخاطب به چنين محوريتي خاصه به دليل شرايط زماني اين ايام كاملا قابل فهم است و توجه مسئولان تلويزيون به اين موضوع، نشان از نيازسنجي مخاطبان و تامين خوراك متناسب با ذائقه آنان دارد.

واقعيت آن است كه فارغ از مناسبت هاي نوروز، اساس بحث سريال هاي طنز و كمدي در تمام ايام سال به عنوان يكي از نيازهاي جدي مخاطبان مطرح مي شود و اين امر در شبكه هاي تلويزيوني پر مخاطب در ساير نقاط جهان هم به يك امر پذيرفته شده و روتين تبديل شده است.

نكته اي كه درباره سريال هاي طنز بويژه در رسانه ملي قابل اشاره است، توجه به متن سريال ها و ارزش هاي فيلمنامه اي آنها است؛ چرا كه كمتر كسي ممكن است در اصل واقعيت نياز مخاطب به سريال طنز تلوزيوني ترديد داشته باشد، اما آنچه جاي سوال و فكر جدي دارد، نوع پرداخت اين سريال ها و موضوعات محوري آنها مي باشد و اينجا دقيقا موقعيتي است كه فاصله ميان طنز فاخر و لودگي و سخافت تعيين مي شود.

آنچه با عنوان طنز فاخر در برنامه سازي تلويزيوني قابل طرح و پيگيري است، رعايت استانداردهاي برنامه سازي و دقت در بكارگيري مولفه هاي شاخص در اين گونه از برنامه سازي هاست.

حقيقت آن است كه برخلاف تصور عموم مخاطبان، ژانر طنز و كمدي از سخت ترين و دشوارترين گونه هاي نمايشي است و به همين ميزان ساخت و پرداخت طنز فاخر كه كاملا مرزهاي روشني با لودگي سخافت، سطحي نگري و عوام زدگي داشته باشد، مهم و قابل تامل است.

سريال هاي نوروزي سيما از سريال قابل توجه و نيمه جدي «پايتخت» گرفته تا سريال مبتذل و سطحي «راه در رو» همگي گوياي اين واقعيت بودند كه مديران تلويزيون و بدنه برنامه سازي تلوزيوني و كارگردان هاي سريال هاي مناسبتي هنوز نتوانسته اند و يا نخواسته اند بر اين حقيقت تمركز كنند كه توليد و نمايش طنز فاخر و قابل دفاع بايد پروسه استانداردسازي در همه مولفه هاي ساختاري و محتوايي و به عبارت ديگر سخت افزاري و نرم افزاري را به درستي و به صورت جامع و مانع طي كند.

واقعيت آن است كه منظومه تلويزيوني ايام نوروز و سبد برنامه هاي متنوع آن براي جلب نظر مخاطب، فارغ از آنكه تا چه حد توانست به اين مهم دست يابد، شاهد يك نقيصه مشهود و اثرگذار بود و آن عدم رعايت زمينه هاي برنامه سازي بويژه در قالب سريال هاي تلويزيوني بخصوص در ژانر طنز بود.

آيا براستي سريالي همچون «راه در رو» قابليت نام گذاري به عنوان سريال طنز را دارد؛ سريالي كه بدون قصه درست به معناي حقيقي كلمه و بدون رعايت هيچكدام از مولفه هاي ساختاري و نرم افزاري صرفا به درد پر كردن آنتن، آنهم به مبتذل ترين شكل ممكن مي خورد.

سريالي بدون قصه، بدون كارگرداني و بدون فيلمنامه به معناي درست كلمه و صرفا بر اساس محوريت تعدادي بازيگر و شبهه بازيگر، تعدادي ديالوگ و مقاديري موقعيت نخ نما شده شكل گرفت.

به راستي فاصله اي ميان چنين اثري با آنچه به عنوان طنز فاخر و مطلوب مخاطب فهيم و با شعور است، چقدر بالا و فاصله و تفاوت ها چقدر فاحش است.

در قصه نوروزي سريال هاي سيما با تمركز بر اين موضوع محوري يعني طنز و كمدي، جوانب و مباحث مختلفي را در بر مي گيرد كه در سلسله نوشتارهايي طي روزهاي آتي، به تفصيل به آن خواهيم پرداخت./انتهاي پيام/