وقايع نگاري مراسمي عظيم پراكنده و بي‌برنامه

به گزارش خبرنگار فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، گفته اند مراسم نمايشگاه كتاب تهران بزرگترين رويداد فرهنگي كشور است؛ چه بسا اين حرف، حرف درستي باشد وقتي از جنبه هاي مختلف بويژه ويژگي هاي آماري به اين رويداد بنگيريم.

نمايشگاه كتاب بعنوان بزرگترين گردهمايي اهالي كتاب و بزرگترين ويترين كتاب هايي كه در كشور و خارج از كشور منتشر مي شود و حضور ميليوني مخاطبين حائز شاخصه هاي مهمي است.

علاوه بر اينها، مواجه شدن رو در رو و مستقيم مخاطبان با نويسندگان و اهالي فرهنگ و هنر از جمله ويژگي هاي مهم ديگر اين نمايشگاه است كه به آن خاصيت فرهنگي مضاعفي مي بخشد.

نمايشگاه كتاب تهران بي ترديد از همه اين ويژگي ها برخوردار است و مي تواند آيينه اي براي بررسي و تحليل وضعيت كتاب و كتابخواني در جامعه به شمار آيد.

اما حقيقت امر اين است كه اين تمام واقعيت نيست، آيا به راستي مي توان بر اساس ميزان مراجعه و خريدي كه از نمايشگاه كتاب انجام مي شود به وضعيت كتابخواني در جامعه پي برد.

علاوه بر اين، سوال مهم ديگري كه مطرح مي شود اين است كه هجم انبوه مراجعه كنندگان به نمايشگاه كتاب تا چه حد و بر اساس چه ميعارها و به چه شكلي نشان دهنده قابليت هاي فرهنگي و تاثير و تاثرات فكري و انديشگي در مخاطبان و بازديدكنندگان و خريداران كتاب از اين نمايشگاه است.

نمايشگاه كتاب تهران چه از جهت سخت افزاري و چه از جانب نرم افزاري دچار پراكندگي هاي آزاردهنده اي است، به نحوي كه بي برنامه گي و عدم تطبيق و تناسب و توازن چه در بعد اجرايي و چه در حيطه محتوايي به طور چشمگيري در اين همايش عظيم به چشم مي خورد.

اساس نمايشگاه كتاب از برنامه درستي چه در حيطه اجرايي و چه عقبه فكري برخوردار نيست؛ به نحوي كه به نظر مي رسد كليت پروسه برگزاري نمايشگاه از يك الگو و ساختار معيوب و صرفا مكانيكي پيروي مي كند و البته گاهي سياسيت گذاري و برخوردهاي سليقه اي بي برنامه و حتي متناقضي در آن بروز مي كند، به اين نحوه كه يك فضايي وسيع و يا مضيق شهري ميان تعدادي ناشر تقسيم مي شود و آنها بر اساس يك سري مقررات اعلام شده كتاب هايشان را در غرفه هايي در مساحت هاي مختلف عرضه مي كنند.

اما تجريه نمايشگاه طي ساليان طولاني نشان مي دهد، چنين برنامه ريزي به صورت بلقوه استعداد ظهور و بروز بسياري از رفتارهاي متناقض و نابهنجار را چه از جانب مديران و برگزار كنندگان و چه از جانب ناشران در را پي داشته و دارد.

مصاديق اين اتفاقات بسيار است و شايد غيرقابل شمارش مثل غرفه هايي كه در نمايشگاه بسته مي شوند و كتاب هايي كه در طول نمايشگاه جمع آوري مي شوند و بالاخره دعواي هميشگي تعدادي از ناشرين و مديران و برگزار كنندگان نمايشگاه كه بصورت كم و بيش هرساله وجود داشته است.

شايد رسيدن به يك راه حل اساسي براي رفع و رجوع اين نواقص پيش و بيش از همه نيازمند بدست آوردن شناختي درست و جدي از معايب و كاستي هاي نمايشگاه باشد و اين هدفي است كه بنا داريم در سلسله نوشتارهايي درباره نمايشگاه كتاب و اساسا موضوع كتاب و كتابخواني در ايران به آن بپردازيم./انتهاي پيام/