بازخواني نقش شوراها در كلام امام خميني(ره)

به گزارش گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو» نهاد شورا در اصل به منظور فراهم آوردن محيطي مناسب جهت هم‌انديشي صاحبنظران در مورد يك موضوع و مشورت بر سر آن تأسيس ميَشود.

 

مشورت در امور،‌ عملي عقلاني است كه مورد تأكيد شرع مقدس اسلام نيز قرار گرفته است.

 انقلاب سال 1357 كه حاصل بروز مطالبات اسلامي و روحيه استكبارستيزي مردم ايران بود،‌ بدون وحدت كلمه و مشاركت عموم مردم به پيروزي نمي رسيد؛‌همان مردمي كه با حضور حداكثري خود در رفراندومي بي‌نظير،‌به جمهوري اسلامي ايران، ‌آري گفتند.

 

تولد شوراهاي اسلامي شهر و روستا
نخستين دوره انتخابات شوراها در 7 اسفند 1377، برگزار شد و نهايتاً‌ در روز نهم ارديبهشت 1378 شوراهاي شهر و روستا به طور رسمي  آغاز به كار كردند.

اكنون  شوراها بعد از گذشت حدود 12 سال از آغاز فعاليت، جاي خود را در معادلات اجتماعي و هم چنين گاه و بي‌گاه سياسي كشور باز كرده‌اند؛ اما فاصله آنها تا وضعيت آرماني و حتي حالت مطلوب فعاليت چقدر است و اصولاً تأسيس شوراها چه ضرورتي داشت؟

شايد اين روزها كه بحث ولايت‌پذيري رونق بخش عرصه اطلاع‌رساني كشور شده است،‌ مروري بر نظرات ولايت در دوره‌هاي مختلف بتواند روشن كننده پاسخ اين سوال باشد.

 
مردم متولي امور خود هستند
رفع نيازهاي مردم مناطق و حل مشكلاتي از دلايلي است كه منجر به گنجاندن اصل تأسيس شوراها در قانون اساسي شده است.

امام خميني(ره) ضمن اشاره به اين موضوع فرموده‌اند:
«دولت نمی‌تواند همه جا را خودش تحت نظر بگیرد، وقتی محول کرد کار را به خود مردم، مردم در منطقه‌ای که هستند برای خودشان دلسوزتر هستند، بهتر اطلاع دارند به احتیاجات خودشان.»(صحیفه امام، ج 7، ص 151)

 

عضويت در شوراي شهر، نيازمند صلاحيت است
از آنجا كه تصويب قوانين و نظارت بر انجام امور كلي شهر و روستا در اختيار اعضاي شوراها بوده و نحوه عمل آنها اثر مستقيم بر زندگي اجتماعي و بايدها و نبايدهاي فرهنگي جامعه دارد،‌ لزوم توجه و دقت در انتخاب افراد براي احراز كرسي‌هاي نمايندگي شورا، از اموري است كه در سخنان بنيانگذار كبير جمهوري اسلامي به اين صورت تبلور يافته است كه:

«شورای شهر؛ یعنی همه کارهای شهر دست این‌هاست. شهردار را هم تعیین می‌کند. کارهای دیگر شهر را، همه را، این‌ها انجام می‌دهند. نظارت در بازار، نظارت در همه جا، دارند. این‌ها اختیاراتی دارند، و ممکن است که خدای نخواسته یک وقتی اشخاص ناباب تعیین بشود، رأی داده بشود به آن‌ها، و برای شهر مضر؛ برای اسلام هم مضر. بنابراین، یک مسئله مهمی است که باید شما توجه به آن داشته باشید. و برسانید به دوستان خودتان، به شهرستان‌هایی که می‌روید به دوستانتان، به اهل علم آنجا، برسانید که مردم آگاه بشوند و روی آگاهی رأی بدهند.»( صحیفه امام، ج 10 ، ص 252)

ايشان در جاي ديگري  ضمن اشاره به لزوم وجود صلاحيت در نمايندگان شورا مي‌فرمايند:
«اگر چنان‌چه دقت در این امر نشود و مردم توجه به این امر نکنند، مسئولند پیش خدا. اگر فردا یک گرفتاری برای ملت به واسطه این‌ها پیش بیاید، ماها که می خواهیم تعیین کنیم افراد را، مسئول هستیم، مسئولیت ما بزرگ است. امور وجاهت اسلام در خطر ممکن است باشد. اگر یک افراد نابابی در جمهوری اسلام مقدرات یک شهری را در دست بگیرند و بعد کارهای خلاف بکنند، علاوه بر این‌که برای خود آن شهر مضر است، وجهه جمهوری اسلامی را بد نمایش می‌دهد. و آن‌هایی که با شما و با ما و با اسلام غرض دارند این‌ها می‌خواهند که یک افرادی باشند که این افراد هر چه بتوانند کار را از اسلام جدا کنند؛ مطالب را از اسلام جدا کنند.»
( صحیفه امام، ج 10، ص 251)

 

ورود مخالفان اسلام به شوراي شهر ممنوع
دوره اول شوراي شهر تهران همراه با خاطرات تلخي شد كه نتيجه سياست بازي دوران اصلاحات بود.
يقيناً‌ نگاه دلسوزان انقلاب به بخشي از تاريخ نه‌چندان طولاني كار شوراهاي شهر موجبات تأسف آن‌ها را فراهم مي‌كند.

آن‌ها معتقدند كه اگر در زمان وقوع منازعات سياسي طي دوره نخستين شوراي شهر تهران، به توصيه‌هاي امام راحل توجه شده بود، بسياري از وقايع تلخ پيش آمده به وقوع نمي‌پيوست و زمينه سوء استفاده جريان‌هاي فكري خاص از فضاي ملتهب آن روز پيش نمي‌آمد.

ايشان در رابطه با اهميت شوراها و ترس دشمنان از عمل به احكام اسلام در جامعه ما، فرموده‌‌اند:
«قضیه شوراها را یک امر سطحی و یک امر کوچک نشمرید. این شوراها اختیاراتی دارند که به واسطه آن اختیارات می‌توانند مسائل ما را ضایع کنند؛ و می‌توانند مسائل اسلامی را جلو ببرند. بدانید که الان دنبال اینکه اعلام این شده است که شوراهای شهر را بناست تشکیل بدهند، دستجاتی که مخالف با نهضت اسلام هستند و از اسلام می‌ترسند، از احکام اسلام می‌ترسند، این‌ها در صدد توطئه هستند که یک افرادی را جا بزنند به ملت. آنها می‌دانند که خودشان ندارند این قدر جمعیت، عددشان این قدرها نیست که بتوانند ببرند، لکن افرادی را جا بزنند، افرادی که از خودشان است، از حزب خودشان است، جا بزنند به ملت، و ملت را اغفال کنند برای رأی دادن به آنها.»
(صحیفه امام، ج 10، ص 218)

 

از آنجا كه تأكيدات فراواني از سوي معمار كبير انقلاب اسلامي ايران، ‌بر لزوم توجه به شوراهاي اسلامي شهر و روستا شده است،‌و به سبب آنكه اين نهادها با امور روزمره و حياتي زندگي مردم كشورمان  سر‌و‌كار داردبه نظر مي‌رسد كه تا زمان تأمين توصيه‌هاي ايشان، راه درازي باقي مانده است. راهي كه بايد پيموده شود تا به سرمنزل مقصود انقلاب اسلامي برسيم./انتهاي پيام/