تلقين؛ فيلمي كه با جهان‌بيني اسلامي در تضاد است

به گزارش گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، فيلم «تلقين» به نويسندگي و كارگرداني كريستوفر نولان محصول سال 2010 آمريكا كه از فيلم هاي قابل توجه و جنجال برانگيز سال گذشته در سينماي جهان بود از جمله آثار شاخصي بود كه اخيرا و به دفعات با تبليغات فراوان در گسترده ترين شبكه فراگيرترين رسانه ملي در ايران يعني صدا و سيما پخش شد.

فيلم از هر نظر اثر شاخصي است، چه از جهت فرم و ساختار و چه از جانب ايده و محتواي فكر و داستاني.

فيلم درباره شخصيتي است با نام «دام كاب» كه از ويژگي منحصر بفردي برخوردار است.

او از قدرت استثنايي و بي نظيري از يك نوع خاص از دزدي برخوردار است، به اين نحو كه اسرار ويژه و ارزشمند را از اعماق ضمير ناخودآگاه افراد مختلف، هنگامي كه آنها خواب هستند استخراج مي كند و در قبال اين مهارت بي نظير و ماورايي اش مبالغ هنگفتي از طرف هاي قراردادش دريافت مي كند.

داستان فيلم از ايده هاي بكر و جذابي تشكيل شده كه نوع روايت و پرداخت بصري و سينمايي اش كمك زيادي به تاثيرگذاري بهتر و بيشتر فيلم بر روي مخاطب كرده است.

اساسا كارنامه كريستوفر نولان گوياي اين مطلب است كه با فيلم سازي مولف و خاص روبه رو هستيم كه به نوعي توجه اهالي حرفه اي سينما، بويژه منتقدين را به سوي خود جذب و جلب كرده است.

كارنامه كريستوفر نولان از اولين فيلمش تعقيب (1998) تا فيلم هفتمش تلقين در40 سالگي كارگردان، گويايي توانايي هاي نولان در پديد آوردن آثار قابل توجه سينمايي است.

اين روند از همان اولين فيلم سياه و سفيد و نوآر نولان و سبك اكسپرسيونيستي اش قابل رديابي است، اما «تلقين» علاوه بر اينكه به نوعي محصول نهايي يك دوره فيلم سازي است، به طور خاص هم حائز ويژگي هاي منحصر بفردي است كه قابليت بحث و تحليل فراوان دارد.

اما نكته اصلي به لحاظ محتواي و مباني فكري كه به نوعي منتهي به ايده و نوع روايت فيلم شده، همان تئوري هاي فرويد و يونگ در زمينه تصرفات ماورايي در ضمير ناخودآگاه بشر و برداشتن مرزهاي حقيقي و كاذب ميان رويا و بيداري است.

تم اصلي فيلم شالوده ايده اش بر همين مبنا و بر محوريت همين موضوع قرار گرفته است، موضوعي كه از اصل و اساس خاستگاهي غير ديني و دين ستيزانه دارد.

تصرف بشر در مناسبات عالم و دخالت او روابط كائنات و وقايع جهان با عبور او از حجاب هاي معنوي و مادي هستي و دخالت در تقدير و چند و چون حوادث با قدرتي ماورايي تمام آن چيزي است فيلم «تلقين» بر اساس ترويج و تهيج آن شكل گرفته و پيش مي رود و به نتيجه نهايي مي رسد.

نكته در خور تعامل در اين مورد نگاه و تلقي مبناي فيلم است كه با جهان بيني اديان الهي سازگار نيست و بخصوص با جهان بيني اسلامي كاملا در تضاد و تنافي است؛ چرا كه ورود به اين عوالم آن هم با چنين رويكرد و  غالبي در دين اسلامي پذيرفته نيست.

 

به طور مثال تصرف در مناسبات عالم و تاثيرگذاري بر وقايع هستي با رفتارها و ابزارهاي ابليسي كه بسيار هم چندش آور مي باشد، قابل دستيابي است و در ساحتي ديگر رسيدن به بعضي قدرت هاي خارق العاده از راه رياضت نفساني هم مقدور است همچنان كه در مرتاض هاي هندي به عنوان نمونه عيني قابل رديابي است.
 

اما آنچه در فيلم «تلقين» با آن رو به روي ايم به نوعي پرداخت سينما ورزانه زيگموند فرويد و يونگ است كه به نوعي تصرفات غير شرعي ابليس مدارانه در حوزه مناسبات بشري در عالم هستي.

فرويد و يونگ حوزه متلاقي خواب و بيداري كذب و صداقت و واقعيت و تخيل را با سوء استفاده از برخي روش هاي غريبه در جهت اهداف غير ديني خود كه با مناسبات فطري انساني نيز مخالفت و منافات دارد مورد توجه و بهره مندي قرار مي دهند.

اما سوال جدي اينجاست كه پخش چنين آثاري از رسانه ملي آن هم به اين صورت فراگير بر اساس كدام اهداف و افق ها، قابل توجيه و قبول است. سوالي كه مديران صدا و سيما بايد به آن پاسخ دهند./انتهاي پيام/