احمدي: ما تابع سرفصل هاي وزارت علوم هستيم

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ در پي پيگيري هاي «خبرگزاري دانشجو» در ارتباط با فعاليت هاي سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني «سمت» در خصوص اسلامي سازي علوم انساني، حجت الاسلام احمدي، رئيس اين سازمان به همراه تعدادي از دانشجويان دانشگاه‌ تهران و دانشگاه امام صادق(ع) با حضور در اين خبرگزاري، بخشي از فعاليت‌هاي اين سازمان را بررسي كرده و كاستي‌هاي آن را به چالش كشيدند.

پيش از اين اساتيد و كارشناسان علوم انساني كشور در گفت و گو با «خبرگزاري دانشجو» عملكرد سمت را در زمينه بومي سازي علوم انساني عملكردي خنثي ارزيابي كرده بودند ولي رئيس سازمان سمت با ارائه تاريخچه سمت، فعاليت هاي صورت گرفته و برنامه هاي آينده اين سازمان، عملكرد سمت را پس از گذشت 25 سال از تاسيس رو به رشد ارزيابي كرد.

مشروح نشست بررسي عملكرد (سمت) را در «خبرگزاري دانشجو» مي خوانيم:

خبرگزاري دانشجو _ تاسيس سازماني به منظور مطالعه و تدوين كتب علوم انساني چرا و چگونه صورت گرفت؟

احمدي- با توجه به نياز كشور به شكل گيري علوم انساني اسلامي پس از انقلاب، كارشناسان اين حوزه از خرداد 61 در دفتر حوزه و دانشگاه فعاليت هاي خود را براي انجام تحقيقات صورت دادند كه تا پايان شهريور 62 با تلاش فراوان حدود 190 تا 200 جزوه ارائه شد.

اين تحقيقات در حد جزوه باقي ماند و كار اساسي در اين حوزه در همين حد متوقف شد تا اينكه به فرمايش مقام معظم رهبري كه در آن زمان رياست جمهوري اسلامي ايران را برعهده داشتند، براي ناديده گرفته نشدن زحمات اين كارشناسان بايد ادامه فعاليت آنها به صورت اساسي و مبنايي براي شكل گيري تحول در علوم انساني انجام مي شد كه بنده براي انجام وظيفه در اين امر خطير انتخاب شدم.

در آن زمان پس از مذاكراتي كه با كارشناسان فلسفه و علوم انساني بخصوص  مرحوم آيت الله خرازي و مكارم را داشتيم پس از يك سال كتاب معارف تدوين شد.

از زمستان 62 با مذاكراتي كه با كارشناسان متعدد نظير آيت الله شاهرودي، دكتر داوودي و دكتر نظري داشتم آنها براي كار اساسي در باب اقتصاد اسلامي موافقت كردند كه فعاليت آنها نيز براي چاپ كتاب مباني اقتصاد اسلامي چهار سال به طول انجاميد.

در همين حين آيت الله مكارم شيرازي نيز 200 جزوه ارائه شده در سال 61 را به صورت كتاب جمع آوري كرد و مرحوم كاردان نيز در زمينه تعليم و تربيت فعاليت مي كرد.

از اواخر سال 63 دقيقا در زمان جنگ كه دانشگاه ها نيز تعطيل بود تصميم به تاسيس «سمت» با هدف دگرگوني بنيادي در درس‌هاي علوم انساني و تهيه منابع درسي و دانشگاهي گرفته شد كه پس از گذشت چند ماه از تاسيس آن و ارائه پيشنهاد از سوي مسئولان اين مسئوليت به بنده واگذار شد.

خبرگزاري دانشجو- عملكرد «سمت» در آغاز فعاليت چطور بود؟

احمدي- پس از گذشت چند ماه از تاسيس سمت تنها دو كتاب در زمينه معارف و متون اسلامي تهيه كرديم و فعاليت سمت به طور رسمي از سال 65 بدون هيچگونه امكانات، اعضاي هيئت علمي، سرمايه و حتي مكان در يك طبقه از شوراي انقلاب فرهنگي و بودجه دولتي آغاز شد.

در آن زمان قرار بود دفتر همكاري حوزه و دانشگاه كارهاي مبنايي و حتي درسي حوزوي را تهيه كنند و بقيه هم از دانشگاه پيگيري شود ولي مجموعه‌اي كه قرار بود كارهاي مبنايي انجام دهند تجمع و ساختار مناسب را نداشتند و ما به اجبار اين دفتر را با همين امكانات كم توسعه داده و اعضاي هيئت علمي جذب كرديم و كارهاي مشتركي را نيز در سطح بالا انجام داديم.

پس از باز شدن دانشگاه ها نيز ما مثل كشتيباني بوديم كه در حين دريانوردي قصد تعويض كشتي را دارد؛ زيرا دانشگاه‌ها باز بود و دروس بايد تدريس مي شد و در همان حين ما قصد تغيير در دروس علوم انساني را داشتيم.

از سال 75 نيز پس از نامه‌ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به مقام معظم رهبري، سمت از پژوهشگاه جدا شد ولي در حال حاضر با هم ارتباط داريم و كار مشتركي انجام مي دهيم.

خبرگزاري دانشجو- «سمت» با چه وظيفه اي آغاز به كار كرد؟

احمدي- در ابتدا دو وظيفه به سمت محول شد; تدريس كتب درسي دانشگاه‌ها و كتب مبنايي و ما نيز آنچه در دفتر قم به ثمر رسانده‌ايم بيشتر كتب مبنايي است كه سبب تحول در علوم انساني مي شود ولي در تهران همه كار ما پرداختن به مسائل اسلامي و مبنايي نيست؛ زيرا ما بايد تمام كتب دانشگاهي علوم انساني را حتي در زمينه تربيت بدني نيز منتشر كنيم.

خبرگزاري دانشجو- در حال حاضر رويكرد «سمت» در تدوين كتب علوم انساني چيست؟

احمدي- ما تابع قوانين وزارت علوم هستيم؛ تا كنون در رشته‌هاي علوم انساني، 3000 عنوان وجود داشته و امكان افزايش آن ها هم هست، همچنين سرفصل هاي اين عناوين را وزارت علوم تعيين مي كند و ما براساس سرفصل‌هاي وزارت علوم كتاب درسي تهيه مي كنيم.

خبرگزاري دانشجو- كتب تدوين شده در «سمت» از نظر كيفي تا چه حد در تحول علوم انساني موثر است؟

احمدي- با توجه به اينكه ما بر اساس سرفصل هاي وزارت علوم كتاب ها را تدوين مي كنيم، اين كتاب ها در صورتي تحول مي آفريند كه سرفصل‌ها صحيح باشد هر چند كساني كه سرفصل‌ها را تعيين مي كنند نيز از عرش اعلي نيامدند و نياز به بررسي بسياري دارد.

البته در شوراي تعيين سرفصل‌ها نيز در وزارت علوم نماينده اي از سمت حضور ندارد؛ زيرا در زمان اصلاحات عده‌اي در اين شورا بودند كه از اعضاي سمت كسي را نمي پذيرفتند.

در آن زمان برخي از افراد حاضر در شوراي تعيين سرفصل وزارت علوم حتي فكر انقلابي نيز نداشتند.

خبرگزاري دانشجو – از نظر كمي روند «سمت» در اين سال ها به چه شكل بوده است؟

احمدي- از ابتداي تاسيس تا كنون 29 ميليون جلد كتاب به دانشگاه‌ها ارائه داديم كه در آن ها بيش از 1460 عنوان از عناوين تعيين شده وزارت علوم تهيه شده است.

به طور كلي مي توان گفت از 3000 عنوان تعيين شده توسط وزارت علوم، براي رشته هاي علوم انساني 1460 عنوان تهيه شده، 160 تا هم در مراحل ويرايش و حروف چيني و توليد است و حدود 200 عنوان نيز در دست تاليف است.

البته هنوز كار بسياري براي تهيه تمام عناوين داريم ولي با وجود سرمايه مي توانيم سالانه 150 عنوان را تهيه كنيم.

خبرگزاري دانشجو – فعاليت «سمت»در اين زمينه در خارج از كشور چگونه است؟

احمدي- تا كنون صدها هزار نسخه به افغانستان فرستاديم و قسمت قابل توجهي از تامين كتب درس هاي علوم انساني افغانستان بر عهده سمت است.

در تاجيكستان و شوروري سابق نيز فعاليت هايي داشته ايم و چند كتاب به زبان روسي منتشر كرديم به طوريكه كتاب «پيام آور رحمت» سال گذشته در آنجا منتشر شد و با كشورهاي عربي و انگليس نيز مذاكراتي داشتيم.

خبرگزاري دانشجو – بر اساس اظهار نظر برخي كارشناسان تحول در علوم انساني بايد تنها از طريق حوزه صورت بگيرد، نظر شما چيست؟

احمدي- برخي كارشناسان ادعا دارند كه دانشگاه هاي علوم انساني را بايد تعطيل كرد تا حوزه در اين زمينه فعاليت كند كه بنده اين گزافه گويي ها را به هيچ وجه قبول ندارم.

البته برخي كارشناسان حوزه نيز معتقدند كه سمت بايد از حوزه كمك بگيرد كه اين نظر نيز در حد كليات است و مشكلي را حل نمي كند.

برخي مي گويند سمت براي علوم انساني كشور كاري نكرده، اگر من كوتاهي كردم به دليل اين بوده كه درس مديريت نخواندم ولي با تلاش كار كردم و مشكل از ناحيه ما نيست.

سمت يك سرمايه ملي است و با كمك اساتيد حوزه علوم انساني مي توانيم كتاب هاي زيادي در اين زمينه ارائه دهيم ولي كسي كمك نمي كند و هر كسي در جايي مشغول به كار است.

ما پيكر واحدي داريم و در برابر هم نيستيم، وظيفه ماست كه براي حفظ بيت المال كار كنيم.

خبرگزاري دانشجو - بومي سازي علوم انساني در گزينش مطالب در سمت به چه صورت انجام مي شود؟

احمدي- در سمت كتاب هاي درسي مسئله دار از ابتدا گزينش نمي شود و شخصا تمام كتاب ها را نيز بررسي و مواردي را كه نسبت به علوم اسلامي مشكوك باشد تصحيح مي كنم.

طرح هاي ارائه شده حتما داوري مي شود و حتي افرادي هم از خارج سمت طرح را ارزيابي مي كنند و پس از ارزيابي چند فصل از كتاب با نويسنده قرارداد بسته مي شود، حتي برخي كتب در مرحله نهايي يا حتي در مرحله ويراستاري مورد پذيرش قرار نمي گيرند.

خبرگزاري دانشجو – با وجود اين اقدامات نظارتي چرا برخي كتب منتشر شده سمت بسيار سطحي است؟

احمدي- اين مسئله را قبول دارم و دليل آن اين است كه در حال حاضر جامعه شناس چندان قوي كه بيايد با ديدگاه اسلامي جامعه شناس‌هاي معتبر جهاني را نقد كند، نداريم.

البته به تازگي 14 گروه براي تدوين كتب مبنايي و عمقي به خصوص در زمينه عناوين درسي كه كتابي در آن زمينه منتشر نشده تشكيل داديم كه 8 گروه كار خود را آغاز كرده اند و بقيه در حال شكل گيري است .

خبرگزاري دانشجو - سمت براي ايجاد تحول در علوم انساني در آينده چه برنامه هايي دارد؟

احمدي- اين كه انتظار و تحول از سمت داشته باشيد توقع نابجايي است؛ زيرا ما به اندازه وظيفه خود بر اساس سرفصل وزارت علوم كتاب تدوين كرده ايم و حتي به تدريج كارهاي مبنايي هم انجام داده ايم هر چند كه از همان آغاز هم مقداري كار مبنايي داشتيم.

در حال حاضر نيز با وجود كمبود امكانات به هر صورتي سعي مي كنيم كتاب هايي با قيمت ارزان و محتوا و نگارش خوب به موقع به دست دانشجويان در نقاط دور كشور برسد.

برنامه هاي ديگري را نيز داريم كه بر اساس آن دانشجويان بسيجي هر دانشگاه مي توانند از اساتيد خود براي انجام كار مبنايي در زمينه علوم انساني كمك بگيرند تا با كمك سمت در زمينه مالي كتاب هايي در اين زمينه به چاپ برسد.

سمت متعلق به دانشجويان است و دانشجويان مي توانند معايب سمت را بگويند تا برطرف شود.

البته ما تفاهم نامه هايي را هم با دانشگاه ها داريم ولي در طرح ارتباط بسيج دانشجويي با اساتيد و معرفي اساتيد براي ارائه پروژه و يا طرح تدوين كتب درسي از دانشجويان بسيجي بهره خواهيم گرفت.

بخصوص در قسمت كتب اساسي و مبنايي از طرح دانشجويان استقبال مي كنيم./انتهاي پيام/