آثار باستانی‌مان را دریابیم

گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»، با وجود گسترش ادارات میراث فرهنگی و بودجه های تصویبی کلانی که در اختیار اين سازمان جهت حفظ و مرمت آثار تاریخی قرار می گیرد، انتظار همه مردم ایران و بدنبال آن شهروندان شهرهای تاریخی همچون اصفهان از این سازمان این است که برای نگهداری از آثار به جامانده تاریخی حداکثر تلاش خود را داشته باشد و همچنين بتواند به نحو صحیح تمدن ایران زمین را به سایر ملل معرفی کند.

 

بدیهی است هنگامی که مدیر دپارتمان ناشران سوئيس در نمایشگاه کتاب تهران بیان می کند که ایران با وجود زیبایی و امنیت و داشتن شهرهای تاریخی همچون اصفهان، کشوری توریستی نیست، می توان دریافت که این سازمان به درستی به وظیفه دوم خود عمل نکرده است.

 

پروژه ای که اگر درست اجرایی می شد می توانست کمک زیادی به تأمین بودجه مورد نیاز کشور کند، اما آیا این سازمان توانسته است همان وظیفه ساده و بدون پیچیدگی اولیه خود را انجام دهد؟

 

مطابق بررسی های آماری که به صورت میدانی در مناطق قدیمی و تاریخی شهر اصفهان صورت گرفته، بیشتر مردم عقیده دارند آن طور که شایسته بوده از آثار تاریخی شهرشان حفاظت نشده، و بیشترین عدم رضایت نیز در خصوص ویرانی و عدم حفاظت صحیح از ساختمان های قدیمی و باستانی که اکثريت هم جزو آثار ملی به حساب می آیند، بوده است و البته این عدم رضایت به دلیل نوع زاویه دید در بین فرهنگ دوستان و کارشناسان و شیفتگان تاریخ بیشتر دیده می شود.

 

امروزه اکثر مردم اصفهان مقصر اصلی مشکلاتی که پروژه مترو برای آثار باستانی این شهر به وجود آورده را سازمان میراث فرهنگی این شهر می دانند که نظارت صحیح و کارشناسانه ای بر اجرای این طرح نداشته است.

 

اما شاید همه مردم مطلع نباشند که به دلیل عدم استفاده از مصالح استاندارد در پروژه مرمت و بازسازی سقف بازار میدان نقش جهان، خطر ریزش سقف این بازار را به طور جدی تهدید می کند و البته باید گفت گاهی اوقات که مرمت ها در معرض دید عموم صورت می گیرند، مردم نیز پی به غیر اصولی بودن این عملیات می برند؛ همانند اعتراض های مردمی که نسبت به مرمت پل خواجو صورت گرفت که به ناچار سازمان میراث فرهنگی با کشیدن پارچه پیرامون منطقه عملیاتی، پروژه را از دید عموم مخفی نگه داشت.

 

اگر بخواهیم ریز بینانه تر به مسائل حفاظت آثار تاریخی اصفهان و خصوصاً شهر اصفهان نگاه کنیم، پی به فجایعی دردناک در این خصوص می بریم.

 

تخریب خانه های قدیمی در کوچه های کناری بازارچه نقش جهان یا تبدیل آنها به خرابه ها و محل هایی برای تجمع معتادان، دل هر شهروند دلسوز و بیشتر از آن تاریخ دوستان و معمارانی که از اهمیت این بناها در معرفی فرهنگ اصفهان اطلاع دارند را به درد می آورد.

 

اصفهان از جمله معدود شهرهایی است که نامگذاری محلات و میادین قدیمی آن سلیقه ای نبوده، و ریشه های تاریخی اعتقادی دارد؛ تغیير نام این مکان ها و اصرار بر استفاده از نام های جدید از جمله اموری است که شاید مشکل آفرین به نظر نرسند، اما می توانند به صورت غیر مستقیم تاریخ اصفهان را دچار بن بست کرده، و یا به انحراف بکشد.

 

عمده دلیلی که می توان برای به وجود آمدن این چنین مشکلات در نظر گرفت ضعف در سیستم نظارتی و عدم وجود کارشناسان خبره و مسئولان دلسوز و آگاه به امور اجتماعی و سیاسی اصفهان است.

 

شاید نظارت مهندسین سازه در پروژه مرمت سقف بازارچه میدان نقش جهان می توانست از استفاده مصالح سنگین در این پروژه که منجر به ترک خوردن بسیاری از بخش های سقف شد جلوگیری، و یا وجود معمارانی آگاه به امور اجتماعی می توانست از تخریب شاهکارهای معماری موجود در کوچه پس کوچه های شهر اصفهان خودداري کند.

 

به امید رسیدن روزی که سازمان میراث فرهنگی بتواند وظیفه خود را با همراهی مردم نسبت به تاریخ و تمدن ایران زمین به درستی انجام دهد.

 

یادداشتی از حمید ستوده، دانشجوی رشته مهندسی عمران از دانشگاه آزاد خمینی شهر/انتهای پیام/