جلاد مسلمانان بوسني كيست؟

گروه بين الملل «خبرگزاري دانشجو»؛ راتكو ملادیچ، فرمانده سابق ارتش صرب بوسنی، پس از یک دهه زندگی در خفا در ساعات اولیه روز پنجشنبه گذشته دستگیر شد.

انتشار این خبر موجب مسرت بسیاری از مردم جهان، بویژه مسلمانان بوسنی و نیز تحسین و تقدیر بسیاری از مقامات عالیرتبه كشورهای جهان از دولت صربستان شد.

نام ژنرال راتکو ملادیچ – كه بلافاصله پس از دستگیری به سمت دادگاهی در بلگراد برده شد - در صدر فهرست کسانی قرار داشت که از طرف دادگاه رسیدگی به جرایم جنگی در لاهه، تحت تعقیب هستند.

دادگاه بین المللی رسیدگی به جرائم جنگی برای رسیدگی به اتهامات ملادیچ، در سال ۱۹۹۵ علیه او کیفر خواست صادر کرد.

رسانه های صربستان می گویند که راتکو ملادیچ با مدارک جعلی در استان ووی ودینا، در شمال این کشور دستگیر شده است.

ملادیچ متهم به ارتکاب نسل کشی و جرائم دیگر جنگی است. وی متهم است که در قتل دست کم 8000 مسلمان در سال ۱۹۹۵ در شهر سربرنیتسا، نقش اساسی داشته است.

راتکو ملادیچ که تا قبل از دستگیری اسلوبودان میلوسویچ، رئیس جمهور سابق یوگسلاوی، در سال ۲۰۰۱، آشکارا در صربستان زندگی می کرد، پس از این دستگیری در انظار عمومی دیده نمی‌شد.

از سال ۲۰۰۴ با شدت گرفتن فشارهای بین المللی بر دولت صربستان برای همکاری، دستیاران ژنرال ملادیچ رفته رفته خود را به دادگاه رسیدگی به جرائم جنگی تسلیم کردند.

پس از دستگیری رادوان کاراجیچ در سال ۲۰۰۸ در بلگراد، حدس زده می شد که ملادیچ هم به زودی به سرنوشت او دچار شود.

ملاديچ كيست؟

راتکو ملادیچ در سال ۱۹۴۲ در روستای کالینوویک در بوسنی به دنیا آمد. او در دوران حکومت تیتو در یوگسلاوی بزرگ شد و به عنوان یک افسر عادی به ارتش خلق یوگسلاوی پیوست.

با آغاز از هم پاشیده شدن یوگسلاوی در سال ۱۹۹۱، او به فرماندهی یگان نهم ارتش یوگسلاوی در جنگ علیه کروات‌ها در کنین، برگزیده شد. مدتی بعد راتکو ملادیچ به فرماندهی ناحیه دو نظامی ارتش یوگسلاوی منصوب شد که مقرش در سارایوو بود.

پس از آن در ماه مه ۱۹۹۲، مجمع صرب های بوسنی، رای به ایجاد ارتش صرب بوسنی داد و ژنرال ملادیچ را به فرماندهی آن برگزید.

در سال ۱۹۹۵ او فرماندهی نیروهایی را بر عهده داشت که به سربرنیتسا، محدوده تحت کنترل سازمان ملل متحد، حمله کردند.

 

بیش از 15 سال از حادثه وحشتناک و قرون وسطی این شهر مظلوم سربرنیتسا می گذرد. در آن حادثه شوم که در حضور نیروهای سازمان ملل اتفاق افتاد طی مدت دو روز بیش ز 8000 انسان فقط به جرم مسلمان بودن و استقلال طلبی به معنای واقعی قتل عام شدند. این جنایت دهشتناک برای همیشه بعنوان برگی سیاه در کارنامه سازمان ملل متحد ثبت شد و در تاریخ اروپا نیز بعنوان لکه ننگی باقی خواهد ماند.

با مرور به وقایع فروپاشی یوگسلاوی سابق به شش جمهوری مستقل در می یابیم که دستیابی به استقلال در جمهوری بوسنی و هرزگوین با اکثریت مسلمان در مقایسه با جمهوری های دیگر با اکثریت مسیحی (اسلوونی ـ کرواسی مقدونیه) تلفات و ویرانی های سنگینی را دربرداشت و خون های زیادی برزمین ریخته شد. این درحالی بود که در هیچیک از جمهوری های با اکثریت مسیحی چنین حوادثی حتی در نازلترین سطح اتفاق نیفتاد و استقلال طلبی در این جمهوری ها در فضایی به دور از خشونت و خونریزی صورت گرفت و دقیقا به همین علت است که مسلمانان بوسنی و هرزگوین دولت های اروپایی را به همدستی و مشارکت در جنایات صرب ها متهم می کنند و آنان را در قتل عام هزاران انسان بیگناه شریک جرم می دانند ننگی که یقینا تا ابدالابد از پیشانی اروپاییان مدعی حقوق بشر زدوده نخواهد شد.

 

در جنايات سربرنيتسا راتکو ملادیچ، فرمانده نیروهای صرب زماني كه همراه با تیم خبرنگاران وارد شهر سربرنیتسا شد فرمانده نیروهای هلندی را كه مامور مراقبت از سربرنيتسا بودند فراخواند و به وی التیماتوم داد که مسلمانان برای حفظ جان خود باید سلاح ها را تحویل دهند.

 

نیروهای صرب بوسنی ابتدا این شهر را محاصره کردند، شهر مملو از هزاران غیرنظامی بود که از حملات قبلی صرب ها در شمال شرقی بوسنی گریخته و در آنجا پناه گرفته بودند.

 

بعد به مدت پنج روز سربرنیتسا را با توپ و راکت به شدت گلوله باران کردند و پس از آن ژنرال ملادیچ، همراه با گروهی فیلمبردار وارد شهر شد.

روز بعد اتوبوس هایی برای بردن زنان و کودکان به نقاط دیگر مسلمان نشین، وارد سربرنیتسا شدند، همزمان صرب ها مردان و پسران مسلمان بین ۱۲ تا ۷۷ سال را برای «بازجویی به ظن ارتکاب جرائم جنگی» از بقیه افراد جدا کردند.

در طی پنج روزی که نیروهای صرب بوسنی شهر سربرنیتسا را به تصرف خود درآورده بودند، دست کم 8000 مسلمان به قتل رسیدند.

این قتل عام، بی رحمانه ترین کشتاری بود که از زمان جنگ جهانی دوم تا کنون صورت گرفته است.

پس از پایان جنگ راتکو ملادیچ در حالی که از حمایت آشکار اسلوبودان میلوسویچ برخودار بود، به بلگراد بازگشت.

 

نسل کشی سربرنیتسا در زمان حکومت میلوشوویچ متهم و زندانی اصلی دادگاه لاهه که چند سال گذشته قبل از صدور رای دادگاه در زندان این دادگاه بر اثر بیماری درگذشت بوقوع پیوست. جنایات انجام شده بحدی بود که دولت های بعدی وی علی رغم میل باطنی خود نمی توانستند نسبت به تقصیر این جنایات اعتراف نکنند.

پس از گذشت یک دهه از این حادثه بوریس تادیچ، رئیس جمهور صربستان بعنوان اولین مقام عالیرتبه صربستان ضمن شرکت در مراسم دهمین سالگرد نسل کشی سربرنیتسا اعلام کرد برای ادای احترام به قربانیان این حادثه در مراسم بزرگداشت آنان شرکت نموده است.

 

وی پیش از سفر به بوسنی به منظور شرکت در این مراسم گفته بود با حضور خود نشان می دهد صربستان نسبت به این حادثه چه احساسی دارد. تادیچ همچنین اعلام کرد به دلایل انسانی تاکید بر محکومیت جنایات جنگی و نیز با هدف اعتمادسازی بین کشورهای منطقه در این مراسم حضور می یابد. از سوی دیگر دولت صربستان نیز چند روز قبل از سفر تادیچ بطور رسمی جنایات جنگی در سربرنیتسا را محکوم کرد.

هر ساله مراسم باشکوهی برای بزرگداشت یاد و خاطره قربانیان این حادثه در شهر سربرنیتسا برگزار می شود. مسلمانان نقاط مختلف بوسنی مهاجرین بوسنی که در طول جنگ از کشور گریخته و هم اکنون در کشورهای مختلف اروپایی مقیم شده اند و همچنین بازماندگان قربانیان حادثه سربرنیتسا در این مراسم شرکت می کنند.

 

در این مراسم هر ساله حدود 700 جسد قربانیان سربرنیتسا که در طول سال از گورهای دستجمعی کشف و شناسایی شده اند بطور دست جمعی بخاک سپرده می شود (در یک گور دسته جمعی که در سال 2001 میلادی با حضور بیل کلینتون، رئیس جمهوری سابق آمریکا باز شد. بیش از یک هزار و 237 بوسنیایی دفن شده بودند.)

کوتاهی جامعه بین الملل

 

در اوایل سال 1995 (1374) با میانجیگری آمریکا و اروپائیان یوگسلاوی سابق با استقلال بوسنی موافقت کرد و برای پایان دادن به جنگ قرار شد نیروهای حافظ صلح در مناطق حساس بوسنی مستقر شوند. این درحالی بود که شورای امنیت سازمان ملل در سال 1993 (1372) هنگامی که صربه ا حملات خود به مناطق مسلمان نشین را تشدید کرده بودند شهر سربرنیتسا را به همراه سارایوو توزلا، گوراژده و بیهاج منطقه امن اعلام کرده بود.

 

بدین معنا که این نسل کشی در مقابل چشم نیروهای حافظ صلح و در منطقه ای که از سوی سازمان ملل امن اعلام شده بود بوقوع پیوست. در قضیه نسل کشی سربرنیتسا در دادگاه وجدان بشریت که غرب و اروپا بیش از دیگران داعیه دار بشردوستی دارند علاوه بر عاملین صرب. سازمان ملل و دولت هلند روی نیمکت متهمین قرار دارند.

 

اعتراف شخصیت های غربی در این مورد تاییدی بر این ادعا است جک استروا، وزیر خارجه سابق انگلیس طی سخنانی بدین مناسبت اظهار داشت: دنیا از اینکه موفق نشد کشتار صرب ها در جنگ بوسنی را متوقف کند. شرمنده است.

 

کوفی عنان، دبیرکل سابق سازمان ملل نیز سربرنیتسا را همواره موجب عذاب وجدان سازمان ملل عنوان کرد. مارک براون، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل هم طی عبارات مشابهی اظهار داشت: سربرنیتسا همواره تاریخ سازمان ملل را خدشه دار خواهد کرد.

بازداشت ملاديچ

بازماندگان قتل عام سربرنیتسا و مردم آن منطقه، به دلیل همین جنایات، راتكو ملادیچ را «قصاب سربرنیتسا» می نامند.

پس از دستگیری ملادیچ، حرف و حدیث هایی درباره توفیق ملادیچ برای 16 سال زندگی مخفیانه در صربستان مطرح شده است؛ مشابه حرف و حدیث هایی كه پس از كشتن بن لادن نیز درباره فرار و زندگی مخفیانه وی مطرح می شد.

حکم کیفرخواست ملادیچ در سال ۱۹۹۵ صادر شده بود، اما تا سال ۲۰۰۰ میلادی که اسلوبودان میلوسویچ، از ریاست جمهوری یوگسلاوی برکنار نشده بود، ملادیچ آشکارا در صربستان زندگی می کرد.
 

وی تا سال ۲۰۰۲ رسما یکی از افسران ارتش صربستان بود و حتی تا سال ۲۰۰۵ از ارتش مستمری بازنشستگی دریافت می کرد و حتی گفته می شود که او بطور مرتب برای شرکت در جشن تولد همقطارانش در دوران جنگ، به گوشه و کنار کشور سفر می کرد و برای شکار به جنگل های دور افتاده می رفت.

به نظر می آید که راتکو ملادیچ برای آنکه موفق شود خود را به مدت ۱۶ سال از چشم قانون پنهان نگاه دارد، باید هم از داخل صربستان و هم از خارج کمک هایی دریافت کرده باشد.

ماه گذشته، بوسیلیکا، همسر او، به اتهام مالکیت غیرقانونی اسلحه، در دادگاهی در بلگراد، پایتخت، محاکمه شد و در جریان محاکمه گفت که تصور می کند شوهرش فوت کرده باشد.
 

عده ای معتقدند که فقط کمک شبکه ای از مقامات نظامی و امنیتی داخل صربستان نبود که به مخفی ماندن راتکو ملادیچ کمک می کرد بلكه در سال های اول، کم توجهی جامعه بین المللی نیز در این کار سهیم بوده است.

دادگاه بین المللی رسیدگی به جنایات جنگی (در یوگسلاوی سابق) در لاهه نیز گفت که تصور می کند سال هاست مقامات صربستان می دانند که ژنرال ملادیچ در این کشور مخفی شده است و اگر بخواهند می توانند او را دستگیر کنند.

در سال ۲۰۰۶ میلادی، اتحادیه اروپا، گفت وگو با مقامات صربستان در مورد توافقنامه ای را که پیش در آمد پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا بود، متوقف کرد و با اعلام خبر دستگیری راتكو ملادیچ، شاید این مذاكرات با جدیت و حسن نیت بیشتری میان صربستان و كشورهای عضو اتحادیه اروپا دور تازه ای را آغاز كند.

 

پس از دستگیری رادوان کاراجیچ، یکی دیگر از متهمان به ارتکاب جرائم جنگی در صربستان، در سال ۲۰۰۸، راتکو ملادیچ مهمترین متهمی است که در ارتباط با جرائم جنگی در صربستان دستگیر شده است.

پس از انتقال ملادیچ به دادگاهی در بلگراد برای رسیدگی به اتهامات وی، خبرهایی از به جریان افتادن پرونده کاراجیچ و احتمال اعلام حكم قطعی برای وی به گوش می رسد.

 

رئیس جمهوری صربستان گفته است كه طی روزهای آینده، تصویر کاملتری از آنچه در ظرف دو سال و نیم گذشته یا حتی ۱۶ سال پیش اتفاق افتاده است خواهیم داشت.

 

بوریس تادیچ، رئیس جمهوری صربستان، بر این اساس چنین سخنی را مطرح كرده است كه دولتش درباره افرادی که طی ۱۶ سال گذشته به اختفای راتکو ملادیچ، فرمانده نظامی پیشین صرب بوسنی کمک کرده اند تحقیق می کند.

عده ای معتقدند که فقط کمک شبکه ای از مقامات نظامی و امنیتی داخل صربستان نبود که به مخفی ماندن راتکو ملادیچ کمک می کرد بلكه در سال های اول، کم توجهی جامعه بین المللی نیز در این کار سهیم بوده است.

وی همچنین بر استرداد راتکو ملادیچ به دادگاه لاهه تاکید کرده و گفته است كه با وجود درخواست تجدید نظر وکلای فرمانده نظامی پیشین صرب بوسنی، او برای محاکمه به دادگاه جنایات جنگی در لاهه تحویل داده خواهد شد.

بوریس تادیچ ضمن ابراز امیدواری نسبت به بهبود روابط كشورش با اتحادیه اروپا، اظهار كرد كه بازداشت ملادیچ در روز پنجشنبه، صربستان و منطقه را به آشتی نزدیکتر کرده و در را به روی عضویت در اتحادیه اروپا گشوده است.

حالا پس از دستگیری راتكو ملادیچ، جامعه جهانی بویژه زخم خوردگان جنایات وی منتظرند تا ببینند سرنوشت «قصاب سربرنیتسا» زیر ساطور قانون چه خواهد بود./انتهاي پيام/