جوان بودن قيام امام (ره) از علل پيروزي ظاهري رژيم در 15 خرداد بود

گروه انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ شهيد بهشتي در ادامه مصاحبه با مجله عروه الوثقی عنوان مي‌كند: در طول یکسال قبل از 15 خرداد آیت الله خمینی و مرجعیت روحانیت و مرجعیت دینی پا به میدان مبارزه گذاشت.

در اين دوران پیام‌های رهبران مبارز بوسیله طلاب و روحانیون جوان و دانشجویان سریع به اقصی نقاط کشور فرستاده می‌شد و چون این پیام از طرف مرجعیت بود روحانیون محلی آن را دريافت مي‌كردند. مردم نيز به دليل اعتماد به اين روحانیون، پیام‌ها را مي‌پذيرفتند و در نتیجه بسیج نیروها آسانتر صورت می‌گرفت.

از عوامل مهم در مبارزه، مورد اعتماد مردم بودن واسطه بين رهبري و مردم است

اعتماد مردم به روحانيت همان عاملي است که تا امروز به عنوان یکی از عوامل نیرومند پیروزی مبارزه باید مورد توجه قرار بگیرد طوري‌که امام خمینی در آخرین سخنانش تأکید کردند: «جدایی اسلام از روحانیت برای این انقلاب مصیبت‌بار است»

از عناصر مهم در یک مبارزه این است که واسطه‌ها و کسانی که می‌خواهند پیام رهبری را به مردم برسانند مورد قبول و اعتماد مردم باشند. عامل مهم دیگر اینکه این واسطه‌ها بايد با مردم پیوند طبیعی داشته باشند نه پیوند مصنوعي؛ پیوند مستمر داشته باشند نه پیوند گهگاهی و موقت؛ همچنین مورد اعتماد مردم باشند و این هر سه در رابطه با عموم روحانیتی که در میان مردم مقبوليت دارند وجود داشت.

روحانيون وقتی می‌خواهند پیام یا جواب مردم را برسانند از همان محراب و مسجد همیشگی‌شان استفاده مي‌كنند و دیگر احتیاج نيست با لطایف الحیل با مردم تماس بگیرند. این‌ها از عوامل مهمي است که در حادثه پانزده خرداد باید مورد توجه قرار بگیرد.

نکته دیگر سخنرانی پرشکوه و پرطنین امام خمینی در مدرسه فیضیه در روز عاشورا (13 خرداد) سال 42 بود. روز عاشورا معمولاً روزی است که از همه جا به قم می‌آیند (اگر حافظه من اشتباه نکند) در آن موقع‌ حدود 100 هزار نفر در در مدرسه و صحن‌ها و مسجد اعظم و خیابانها به پای سخنرانی بودند.

یک گروهي از تهران که در آن مرحله از نهضت واقعاً فعالیت داشتند و فداکاری می‌کردند و بعداً به زندان افتادند، عهده‌دار تنظیم سیستم صوتی بودند و برای اینکه از کارشکنی دولت جلوگیری کنند باطريهای قوی با خود از تهران آورده بودند که به محض قطع برق بتوانند سخنرانی را به صورت گسترده پخش کنند. این پیش‌بینی گروه، آمادگی و تجهیزات آنها به عنوان یک نشانه از پیشرفت فنی و تشکیلاتی در کار انقلاب تلقی می‌شد و بسیار مثمرثمر بود.

يكي از علل پيروزي ظاهري رژيم در پانزده خرداد گسترده نبودن نقش انگیزه مذهبی در نسل جوان و نوجوان بود

 

شهيد بهشتي علت پيروزي ظاهري رژيم در سركربي مردم را سه عامل عنوان كرد: عامل اول آن بود كه رژیم در آن موقع برنامه‌ای را با الهام از آمریکا و سیاست‌های استعماری آن در ایران آغاز کرد که اسم آن انقلاب ششم بهمن و انقلاب شاه و ملت بود ولي در واقع نه شاه در آن دخيل بود و نه مردم!

هدف اين برنامه ایجاد رفاه اقتصادی به منظور تباه کردن انسانهای جامعه بود. این برنامه‌ها در جامعه موفقیتی کوتاه مدت داشت و تا حدودی توانست گروهها را متزلزل کند.

عامل دوم این بود که رهبری مبارزه امام خمینی و رهبری دیگران تازه در میدان مبارزه می‌درخشد و تجلی می‌کردند لذا برای تقویت پیوند میان آنها و مردم زمان لازم بود.

عامل سوم این بود که نقش انگیزه مذهبی در نسل جوان و نوجوان چندان گسترده نبود و کسانی که در میدان مبارزه می‌آمدند از نسل میانسال به بالا بودند. با ابنکه همه مبارزان از سالهای پیش تصمیم گرفته بوده بودند مبارزه را براساس انگیزه اسلامی و مذهبی به نسل نوجوان و جوان منتقل کنند ولي كار در مراحل نخستین آن به سر مي‌برد.

عوامل اساسي بيداري مردم در سال‌هاي بعد قيام 15خرداد: ايجاد پیوند مستقیم روحانيت و دانشجويان

شهيد بهشتي عواملي كه به تدريج موجب بيدار شدن مردم و آگاهي آن‌ها در صحنه‌هاي سال 56 و بعد آن گرديد را بيان مي‌كند: در سال 40-41 بود سخنراني‌هايي که روحانيون در دانشگاه انجام مي‌دادند با تلاش و پيگيري دانشجويان بود.‌

 

وي ادامه مي دهد: شورانگیز بود که می‌دیدم در سخنرانی‌ها عده‌ای از فضلای جوان با عده‌ای از جوانان دانشجو در یک مجمع نشسته بودند و سخنران هم یک فرد روحانی بود كه از قم دعوت شده بود. یعنی پیوند مستقیم میان روحانیت و فرهنگیان و دانشجویان و قشر تحصیل‌کرده تازه داشت نضج می‌گرفت.

فعاليت ديگري كه در آموزش و پرورش انجام شد طرح تغییر کلی کتابهای تعلمیات دینی و برنامه آموزش دینی در آموزشگاهها و دبیرستانها بود. در اين طرح سعي شد قرآن و ترجمه‌های آیات، آیات جهاد وارد كتب درسي شود.

عامل ديگر راه‌اندازي برنامه آموزش قرآن و کلاس قرآن در سرتاسر کشور به وسیله عده زیادی از روحانیون و فرهنگیان جوان؛ برنامه‌های تعلیمات دینی به شیوه تازه توسط عده‌ای از روحانیون جوان از جمله برنامه‌های آقای قرائتی بود كه در نسل جوان ایجاد جذبه می‌کرد.

رهایی امت ما و ملت ما رهایی انسان از همه عوامل طاغوتی در اسلام راستین است
 

 

یک عامل دیگر شکست برنامه‌های به اصطلاح رفاهی انقلاب و ملت و 6 بهمن بود. شکست آنها از یک سو و گسترش برنامه‌هاي مذهبي از سوی دیگر و پانهادن عده‌ای از جوانان قهرمان به صورت مداوم و فعالیتهای اسلامی در خارج از کشور، توانست زمینه را برای اوج این انقلاب در مرحله جدید فراهم کند.

شهيد بهشتي در خاتمه عنوان مي‌كند: رهایی امت ما و ملت ما رهایی انسان از همه عوامل طاغوتی در اسلام راستین است در اسلامی که ایمان به او شهادت را به عنوان یک معشوق و یک مطلوب و آرزو و آرمان برای هر انسان در می‌آورده و در اسلامی که عدالت را به عنوان یک اصل بزرگ معنوی اخلاقی- سیاسی- اقتصادی- اجتماعی- به آن اهمیت می‌دهد.

منبع: تبیان به نقل از نشریه عروه‌الوثقی 15خرداد1358

/انتهاي پيام/