صدا و سيما؛ دانشگاه مطلوب يا سيستم معيوب؟!

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ امام خميني(ره) در بياني تاريخي و مبين انديشه‌ها و آرمان‌هاي ايشان، از صدا و سيما به عنوان دانشگاه عمومي ياد كردند؛ بي ترديد اين تعبير رساترين و گوياترين عبارت براي بدست دادن تصويري حقيقي و مطلوب و واقع گرايانه از صدا و سيما به عنوان يك رسانه ملي و ديني است.

وقتي بنا باشد رسانه صدا و سيما كاركرد يك دانشگاه عمومي را پيدا كند، بنابراين تربيت ذهن و فكر مخاطب به عنوان يكي از رويكردهاي اصلي و اوليه آن محسوب مي شود.

دانشگاه بودن صدا و سيما در تجلي يك فضاي مطلوب و آرماني كه گويا و جوياي اهداف و انديشه‌هاي ديني و ملي باشد، نيازمند رهيافت‌هايي و اين رهيافت‌ها نيازمند زمينه‌هايي و اين زمينه‌ها نيازمند نيروهايي است كه بتوانند موقعيت را براي ظهور و بروز آرمان‌ها فراهم آورند.

امام فرمود: صدا و سيما بايد به مثابه يك دانشگاه عمل كند و نكته‌اي كه پس از گذشت بيش از سه دهه از پيروزي انقلاب مطرح است اين است كه رسانه ملي تا چه حد توانسته در افق مطلوب و آرمان گرايانه امام(ره) حركت كند و تجلي منويات ايشان باشد.

دانشگاه عمومي فضاي تربيت ذهن و آموزش فكر مخاطب است و صدا و سيما را شايد بتوان تنها بستري دانست كه مي تواند محل جريان يافتن افكار، اميال، آلام و آمال اقشار مختلف مردم در فراگيرترين سطح ممكن باشد كه هست.

معمولاً در جهان امروز سه شاخصه آموزش، سرگرمي و اطلاع رساني را براي رسانه‌ها مطرح مي كنند و افق رسانه را در دستيابي به اين سه شاخصه تعيين و تبيين مي نمايند.

و حقيقت آن است كه صدا و سيماي ما اگر بخواهد در افقي كه امام(ره) براي آن ترسيم كرد، حركت كند بايد هر سه شاخصه را براي ظهور و بروز آرمان‌هاي ديني و ملي امام(ره) مدنظر قرار دهد و از هر سه آنها در راستاي كلي و افق نهايي بهره گيرد.

يكي از وظايف اصلي رسانه ملي كه در هر سه قالب و شاخصه آموزش، سرگرمي و اطلاع رساني، بايد مورد توجه و رهگيري باشد، تثبيت و ارتقاي مكارم اخلاق در جامعه است؛ اتفاقي كه متاسفانه تا به حال آن طور كه بايد و شايد، در رسانه ملي رخ نداده است.

يكي از دلايل اصلي آن كه بحث مكارم اخلاق در صدا و سيما شكلي ابتر، فانتزي و سرطاني به خود گرفته، رويه و شيوه‌اي است كه در برنامه سازي‌ها بيشترين توجه مديران و برنامه سازان صدا و سيما را به خود معطوف داشته است.

اين رويه كه عبارت است از توجه به قشر و پوسته مباحث ارزشي و بي توجهي به متن و بطن آن، موجب مي شود كه مخاطبان و برنامه سازان با تمركز بر رويه ظاهري و پوسته بيروني مفاهيم ارزشي، از مرگ هسته مركزي ارزش‌ها و آرمان‌هاي ديني كه يكي از مهمترين و جدي ترين آنها، مكارم اخلاق است، غافل بمانند و نسبت به آن بي توجه باشند.

در بسياري از برنامه‌هاي تلويزيوني همچون سخنراني‌ها و سروده‌هاي مناسبتي و برنامه‌هاي ديگر كه حالتي گفت و گو محور دارند، بسياري از مفاهيم ارزشي به شيوه مستقيم گويي و شعاري مطرح مي شود، در حالي كه در بخش قابل توجهي از سريال‌ها و فيلم‌ها كه مخاطبان جدي رسانه و سهم زيادي از تاثيرگذاري را در اختيار خود دارند، مفاهيمي ترويج و القا مي شود كه در تناقض و تنافر با بسياري از ارزش‌هاي مطرح شده در گروه اول از برنامه‌هاست.

 

بسياري از اوقات ديده مي شود كه برنامه‌هاي تلويزيون همديگر را خنثي مي كنند؛ مثلاً مفهومي كه در يك سريال تلويزيوني مورد توجه قرار مي گيرد و مخاطب به آن فراخوانده مي شود، كاملاً متناقض با پيام اخلاقي است كه در سخنراني يا ميزگرد پخش شده در چند ساعت پيش و پس از آن مورد توجه گويندگان بوده است.

تمام اينها در حالي بايد مورد توجه و ملاحظه جدي و اصولي قرار بگيرد كه افق مدنظر امام(ره) را در مواجهه با رسانه‌هاي مدرن امروزي مورد بازشناخت و واكاوي قرار دهيم.

امام(ره) در رويكردي كاملاً روشنفكرانه و امروزي در قبال هنر و رسانه‌هاي مدرن اعتقاد حقيقي و صادقانه خود را نسبت به ارزش و برتري والاي هنر تصوير و رسانه هاي فراگير در تربيت فكر و اخلاق و جهت دهي و هدايت افكار عمومي جامعه بارها و بارها مورد تاكيد قرار داده اند.

توجه به اين موقعيت مي تواند براي مديران و برنامه سازان رسانه ملي به عنوان يك امتياز جدي، معتبر و كارا محسوب شود.

 

اما سوال اساسي اينجاست كه به راستي تا چه اندازه اين حقيقت ها و واقعيت ها در عرصه برنامه سازي رسانه اي مورد توجه مسئولان امر قرار گرفته است و صدا و سيماي ما تا چه اندازه توانسته به آرمان دانشگاه بودن جامه عمل بپوشاند./انتهاي پيام/