فقط با کسانی دوست شوید که عاقل و امین باشند

گروه معارف «خبرگزاری دانشجو»؛ به مناسبت سالروز شهادت هفتمین امام بزرگ شیعیان به بیان برخی احادیث گهربار آن امام همام می پردازیم.

همنشینی از عوامل مؤثر در اندیشه و کردار است؛ اگر فرد دارای دوستان و معاشران اندیشمند، متدین، عاقل، امین و صالح باشد، با گذشت زمان تحت تأثیر عامل مجاورت و یادگیری از طریق مشاهده رفتار، خود را با رفتار و منش دوستان و همراهان منطبق می سازد و از این رو در اسلام تأکید شده که مراقب باشید با چه کسانی دمخور و مأنوس می شوید، لذا امام موسی کاظم(ع) نيز در اين زمينه می فرمایند: «از میان مردم، فقط با کسانی دوست شوید و انس گیرید که عاقل و امین باشند.»

از خطای دیگران چشم بپوشید

امام هفتم (ع) در وصیتی به فرزندانش می فرماید: «فرزندانم! اگر کسی از روی خطا به شما توهین کرد و سپس آگاه شد و عذر تقصیر خواست، پوزش او را بپذیرید تا هلاک نشوید.»

از این حدیث این گونه می توان بهره برداري كرد که اگر فرد مسلمان دچار خطایی شد، بعد از این که به اشتباه خود پی برد باید در صدد جبران و عذرخواهی برآید؛ البته شخص ستمدیده نیز بايد با سعه صدر، عذر او را بپذیرد و از خطای او چشم بپوشد تا خداوند در قیامت از گناهان او درگذرد.

خدا را در نهان و آشکار یاد کنید

امام موسی کاظم(ع) به نقل از امیر مؤمنان(ع) می فرمایند: «شما را به توجه به خدا و خشیت از او در نهان و آشکار سفارش می کنم.»

یکی از عواملی که موجب می شود انسان کمتر دچار بزه و انحراف شود، درک حضور ناظری توانا است؛ گاه این ناظر عاملی بیرونی است مانند مجریان قانونی و زمانی، و گاه ناظر، عامل درونی است؛ مانند وجدان انسان و یا مراقبی دائمی مانند خداوند متعال.

عاملان درونی به مراتب قدرت نظارتی فراتري نسبت به عوامل بیرونی دارند؛ البته این در صورتی است که فرد چندان از انسانیت دور نشده و وجدانش را به کلی کنار نگذاشته باشد و در  غفلت کامل از ذکر و یاد خدا قرار گرفته نباشد.

کسی که به کاستی گراید، برای او مرگ بهتر از زندگانی است

امام موسی کاظم (ع) فرمودند: «هر کس دو روزش یکسان باشد، زیان کرده است و آن کس که روز دومش بدتر از روز اولش باشد نفرین شده و کسی که در خود شاهد پیشرفتی نباشد، در کاستی بسر می برد و کسی که به کاستی و نقصان گراید، برای او مرگ بهتر از زندگانی است.»

انسان های هدفمند همواره در حال پیمودن راه پیشرفت و تعالی هستند و اگر میزان پیشرفت دو روزشان یکسان باشد، خود را مغبون می دانند.

از ما نیست کسی که ...

امام  کاظم(ع) می فرمایند: «از ما نیست کسی که دنیایش را برای دینش کنار گذارد، یا دینش را برای دنیایش از دست بدهد.»

افراط و تفریط همواره بشر را به بیراهه می کشاند و او را از جاده تعادل و صراط مستقیم انسانی و الهی خارج می کند؛ از مصادیق بارز توازن، تعادل بین زندگی دنیا و آخرت است.

بهره دنیا و آخرت را از دست خواهی داد اگر ...

امام موسی کاظم(ع) می فرمایند: «مبادا بی حوصله و تنبل شوی که بهره دنیا و آخرت را از دست خواهی داد.»

کسالت و تنبلی از آفات بزرگ پیشرفت است؛ مردمان و جوامعی که رنج کار و تلاش را به جان نخرند، هیچ گاه طمع شیرین کامیابی را نخواهند چشید، به اين ترتيب افراد کسل و تنبل نه بهره ای از دنیا دارند، نه از آخرت.

عقل حجت و راهنمای درونی انسان است

امام هفتم (ع) می فرمایند: «خداوند برای مردم دو حجت و راهنما قرار داده است: حجتی ظاهری و حجتی درونی؛ حجت و راهنمای ظاهری، پیامبران و امامانند و حجت و راهنمای درونی، عقل است.»

اسلام دین تعقل و خردورزی است و به اندیشه ارزش و اهمیت بسیاری مي دهد و آن را مایه خوشبختی در دنیا و سعادت و رستگاری در آخرت می شمارد؛ همان سان که برای پیامبران نیز چنین رسالتی قائل است و آن دو، یعنی عقل و انبیا را، دو حجت و راهنمای همسنگ به حساب می آورد و یکی را حجت و راهنمای ظاهری و دیگری را دلیل و راهنمای درونی می خواند./انتهای پیام/