دشمنان از علم شما احساس خطر مي‌كنند؟

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ 25 تير براي جامعه علمي كشور، بخصوص پژوهشكده رويان يادآور يك تحول عظيم است؛ تحولي به سمت شكست انحصار علمي دشمن و امروز 25 تير 1390 در سالروز بازديد مقام معظم رهبري در حالي سخنان ايشان را بازخواني مي كنيم كه اين سخنان همچنان براي برنامه ريزي هاي آينده پژوهشكده رويان و جامعه علمي كشور چراغ راه است.

 

رهبر معظم انقلاب اسلامي در بازديد از پژوهشكده رويان گفتند: چند سالى است كه يك حركت مبارك علمى در كشور آغاز شده و همه اين را قبول دارند كه اين تحرك ارجمند تقريبا در بين مجموعه اهل علم كشور اعم از استاد و دانشجو و محقق و دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتى كم و بيش گسترده است.

 

دايره جهاد دانشمندان كشور علم و فناورى است؛ يعنى دانشمندان از شمشير و نيزه و ژ3 استفاده نمي كنند، از مغز و امكانات انديشمندىِ درون انسان و فكر و قلم و چشم و اينها براي جهاد و شكست انحصار دشمنان استفاده مي كنند.

 

كار جهادى بايد هدفمند، درست متوجه به آرمان ها، هوشمندانه، عاقلانه و دشمن‌شكن باشد، اما راجع به مسئله‌ علم و تحقيق، من اين را عرض بكنم كه كشور ما بدون حركت در جاده گسترش دانش و گسترش پژوهش، امكان ندارد بتواند به نقطه مطلوب خودش دست پيدا بكند و مخصوص كشور ما هم نيست كليد، دانش و پژوهش است.

 

اگر بخواهم رويان را به عنوان يك الگوى مطلوب و يك نمونه‌ كامل و چشمگير در يك جمله معرفى كنم، عبارت است از: تركيب علم، ايمان، تلاش. هم علم را جدى گرفتند، هم ايمان و پايبندى و تقوا را و نه بصورت يك سربار، بلكه به شكل يك عنصر اصلى در بافت مجموعه و در بافت كار و هم خستگى را فراموش كردند كه به گمان من مرحوم كاظمى، موسس پژوهشكده نيز جان و سلامت خودش را هم سر همين كار گذاشت؛ يعنى اين دنبالگيرى و اين اهتمام ها و خسته نشدن ها.

 

لذا رويان در چشم من بسيار گرامى است و عزيز است و شما جوان ها و مردان و زنان مؤمن و عزيزى كه در اين مجموعه كار مي كنيد، براى من عزيز هستيد و معتقدم رويان استعداد بسيار زيادى براى كار كردن و براى پيش رفتن دارد.

 

از قول من نقل كرده‌اند كه من گفته‌ام: «اين سلول بنيادى يك حركت علمى است»، واقعش همين است؛ همينطورى كه اين سلول هاى بنيادىِ شما، يك دامنه تمام‌نشدنى براى تحقيق دارند - كه هر چه شما تحقيق مي كنيد، پيش مي رويد، يك ميدان ديگرى باز مي شود كه مى‌بينيد مي توان آن را موضوع تحقيق قرار داد و پيش رفت و به مرزهاى جديدترى رسيد - رويان هم همينجور است؛ اين مجموعه‌ شما هرچه كار كند، پيش برود، باز قابليت پيشرفت دارد و يكايك محققان، پژوهشگران معتقد به علم و با ايمان - كه در اين مجموعه يا هر مجموعه‌ ديگرى از اين قبيل هستند - همين حكم را دارند؛ يعنى توانايى اينها تمام‌نشدنى است.

 

جهاد دانشگاهى نيز مولود مبارك انقلاب است، همينطور كه در قرآن كريم در مقايسه‌ دو مسجد مي فرمايد: «لمسجد اسّس على التّقوى‌ من اوّل يوم أحقّ عن تقوم فيه، فيه رجال يحبّون ان يتطهّروا»، جهاد دانشگاهى همينجور است؛ جزو معدود رويش هاى اصلى خود انقلاب است.

 

اين معنايش اين نيست كه جهاد از اول در هر برهه‌ از زمان، هرجور بوده، هرجور فكر كرده، هرجور كار كرده، درست است، نه ما آدم ها گاهى درست فكر مي كنيم، گاهى غلط فكر مي كنيم، گاهى درست عمل مي كنيم، گاهى غلط عمل مي كنيم.

 

ملاك قضاوت، اين تناوب ها و پيچ و خم ها نيست؛ ملاك قضاوت، هدفگيرى و جهت گيرى و استمرار در حفظ اين هدف است؛ ولو حالا گاهى انسان خطائى هم بكند، لغزشى هم بكند. من هويت جهاد را در نظر دارم كه بركات زيادى هم بحمداللَّه داشته. حالا من يك جمله درباب جهاد مي گويم، بعد هم يك چند جمله‌اى درباب علم و تحقيق و آينده كار كشور در اين زمينه عرض خواهم كرد.

 

جهاد دانشگاهى مركب از دو كلمه است ديگر جهاد و دانشگاه؛ هم بايد در آن جهاد باشد، هم بايد متناسب با دانشگاه باشد.

 

جهادى عمل كردن، مفهوم خاصى دارد. هرجور كارى، جهادى نيست. جهاد با جهد و تلاش از لحاظ ريشه يكى‌اند؛ يعنى در آن معناى جهد و كوشش وجود دارد، اما جهاد فقط اين نيست؛ جهاد يعنى مبارزه؛ مبارزه در همين اصطلاح متعارف فارسىِ امروز ما. مبارزه انواع و اقسامى دارد: مبارزه‌ علمى داريم، مبارزه‌ مطبوعاتى داريم، مبارزه‌ سياسى داريم، مبارزه اقتصادى داريم، مبارزه نظامى داريم، مبارزه‌ آشكار داريم، مبارزه‌ پنهان داريم، اما يك نقطه‌ى مشترك در همه اينها وجود دارد و آن اينكه در مقابلِ يك خصم است، در مقابلِ يك مانع است.

 

مبارزه با دوست معنى ندارد، مبارزه در مقابلِ يك دشمن است. فرض كنيد در دوران اختناق، كسى هر هفته مثلاً پنج تا كتاب مي خواند خيلى كار بود، اما لزوماً مبارزه نبود جهد بود، جهاد نبود. اگر ميخواست جهاد باشد، بايد كتابى را مي خواند كه در حركت او در مواجهه با رژيم طاغوت و رژيم اختناق، تأثير داشت، آنوقت مي شد جهاد. خاصيت جهاد اين است.

 

جهاد دانشگاهي و در راس آن پژوهشكده رويان يك مجموعه‌ علمى است، اما در چه جهتى باشد تا جهاد باشد؟ اين مهم است. نگاه كنيد ببينيد براى كشور شما، براى انقلاب شما، براى اهدافى كه اين انقلاب ترسيم كرده، كدام دشمن عنود در كمين نشسته و شما بايد با آن دشمن عنود مبارزه كنيد؟ كارتان در آن صراط كه شد، مي شود جهاد.

 

 

بنابراين، اگر دنبال علمى بگرديد كه اين علم، دشمنان آن اهداف را نه فقط ناراضى نمي كند، خرسند هم مي كند، اين جهاد نيست. فرض كنيم جهاد دانشگاهى يا فلان مؤسسه مربوط به جهاد دانشگاهى بگويد در سال فلان، صد يا پانصد مقاله از من در «ISI» منتشر شده اين، ملاك نيست. اين مقاله چه بود؟ در چه جهت بود؟ به چه درد شما خورد؟ آن كسانى كه با آرمان هاى شما دشمنند، نسبت به اين مقاله چه موضعى داشتند؟ آيا آنها احساس خطر كردند؟ البته سياسيونشان - اهل علم كه نگاهشان جور ديگرى است - يا نه، احساس خطر نكردند.

 

وقتي كه راجع به سلول هاى بنيادىِ شبيه‌سازى و اينطور كارها آقايان حرف زديد و بنده يا ديگرى هم تجليلى از اين كار كردند، مقامات آمريكايى اعلام كردند كه براى علوم ژنتيك هم بايد شوراى حكامى بوجود بيايد! اين معنايش چيست؟ دشمن از اينكه شما در اين رشته داريد حركت مي كنيد، دردش آمده است. مثال هاى واضحش را عرض ميكنم؛ هزاران مثال دارد. آن‌روزى كه شما مثلاً بتوانيد آنچنان را دارى بسازيد كه از هيچ نقطه از فضاى آسمان اين كشور، هيچ جنبنده‌اى نتواند وارد شود، آن روز دشمن دردش مى‌آيد؛ يعنى اين تيرى است كه مستقيم مي خورد به دشمن. اين، مي شود جهاد. در حركت جهادى، در علم جهادى، در تحقيق جهادى، اين عنصر حتماً شرط است. دشمن هم مقصود آمريكا نيست. حالا ما در مقام صحبت، دشمن واضحمان آمريكا و استكبار جهانى است. نه، دشمن ها انواع و اقسامى دارند.

 

يك وقت يك كارتل بزرگ مالى و اقتصادى از اينكه شما بتوانيد مثلا كارخانه‌ى سيمان بسازيد، ناراحت ميشود؛ مانع‌تراشى ميكند؛ نميگذارد، كه الان در گزارشهايى كه در اينجا به من دادند، از جمله همين مسئله بود. دلشان ميخواهد يك شوراى حكام هم درست كنند براى ساخت سيمان، كه هر كس حق نداشته باشد كارخانه‌ى سيمان بسازد يا توليد سيمان كند. كار جهادى بايد هدفمند، درست متوجه به آرمانها و هوشمندانه و عاقلانه و دشمن‌شكن باشد.

 

يعنى به همان معنايى كه ما مبارزه را در اصطلاح معمولى به كار مي بريم: «دارم مبارزه مي كنم؛ اين يك مبارزه است.» اين، يك تعبير مصطلح است. در جهاد، اين معنا هست.

 

اين، تعريف بخش جهاد و اما دانشگاهى؛ دانشگاهى يعنى سطح اين فعاليت و تحرك، يك سطح راقى است متناسب با دانشجو و استاد و ذهن فعال علمى است. در همه كارها همين بايد رعايت شود. عوام‌گرايى و عوام‌پسندى در كار و در همه فعاليت ها نبايد دخالت داشته باشد، البته بخشى از فعاليت ها علمى است و خوب است؛ مثل همين تحقيقات، اما فرض بفرماييد اگر فعاليت در زمينه‌هاى علوم انسانى و فرض كنيد در ادبيات است، بايد حرفى كه از اينجا بيرون مى‌آيد، فراتر از آن حرفى باشد كه ممكن است يك اديب معمولى بزند. يعنى سطح، بايد سطح راقى‌اى باشد.

 

خيلى از حرف ها در زمينه علوم انسانى - كه حالا ما در آن سابقه داريم و بلديم و وارديم - مثل تاريخ، مثل ادبيات، مثل فلسفه كه اينها مسائل بومى كشور ماست، هست. برخى از اين مسائل، حرف هاى عادى‌اى است، حرف هاى متعارف است، جهاد دانشگاهى هم كه نزند، هر كسى مي تواند بزند.

 

جهاد دانشگاهى بايد حرفِ گزين، حرفِ برتر را به ميدان بياورد. از باب مثال، شما فعاليت قرآنى داريد. فعاليت قرآنى را خيلي ها دارند؛ همه‌اش هم خوب است - مي دانيد من جزو كسانى هستم كه نسبت به فعاليت هاى قرآنى دنبالگيرى و احساس مسئوليت ويژه دارم. از قبل از انقلاب، الان هم همينجور است. يعنى اگر در يك مسجدى دَه نفر جوان هم جمع شوند تلاوت قرآن كنند، از نظر من مطلوب است؛ اين را دوست مي دارم- لكن شما اگر فعاليت قرآنى مي خواهيد بكنيد، بايد فعاليت قرآنى شما با فعاليت قرآنىِ غير دانشگاهى فرق داشته باشد؛ لذا اگر شما هم فرض كنيد بخواهيد همان لحن و نوا و شيوه‌ فلان قارى و تجويد و صداى خوش و غيره را مثل بقيه تكرار كنيد، البته خيلى خوب است، اما فعاليت جهاد دانشگاهى در قرآن، اين نيست، يك چيزى فراتر از اين است.

 

ببينيد باب فهم دانشگاهى در مواجهه با قرآن چيست. برويد سراغ فهميدن قرآن. قرآن‌خوانِ شما جورى باشد كه وقتى قرآن مي خواند، جلسه‌اى كه مستمع قرآن اوست، مفاهيم قرآن را با دل خود لمس كند، حس كند و جلسه‌ى قرآن‌خوانى شما، جلسه‌ مفاهيم قرآن هم باشد.

 

اينها ابتكار لازم دارد؛ بابِ شماست. بنابراين، جهاد دانشگاهى اين امكانات و اين وسائل را دارد و بنده به جهاد دانشگاهى اعتقاد راسخ دارم. كارهاى بزرگى كرده‌اند؛ كارهاى خوبى كرديد و همينطور كه گفتيم: «اسّس على التّقوى‌ من اوّل يوم». از اول تا حالا كه ما جهاد دانشگاهى را شناختيم، بر اساس دين و تقوا بود. بر اساس دين و تقوا نگهش داريد. چند دقيقه پيش با دوستان اينجا صحبت بود و عرض كرديم سعى كنيد هويت جهاد، تغيير پيدا نكند.

 

اينى كه شما مى‌بينيد هويت بعضى از اشخاص - فكرهايشان، تركيبهاى ذهنى‌شان - از اول انقلاب تا حالا صد و هشتاد درجه عوض شده، اين يك روال و ممشاى طبيعى نيست كه بگوئيد طبيعتش همين است ديگر نخير، هرگز اينجورى نيست. طبيعى اين است كه اگر انسان يك فكر و يك راهى را به منطق و استدلال پذيرفت، اين را تا آن نقطه‌ آخرِ راه برود و اگر عمرش كفاف نداد، در اين راه بميرد.

 

اين طبيعى نيست كه ما بگوئيم يك راهى را حركت كنيم برويم؛ گاهى هم با شور و خيلى هيجان، بعد از يك نقطه، ناگهان زاويه بزنيم! بعد، اين زاويه‌ها اينقدر ادامه پيدا كند كه تبديل شود به عكس! اين، به هيچ وجه طبيعى نيست.

 

بعضي ها توجيه مي كنند خوب آقا، اول انقلاب، اول انقلاب بود؛ حالا زمان اثر گذاشته، ما عوض شديم! نخير، زمان بر روى عنصرهاى ضعيف و بى ريشه و اعتقادهاى واهى و مبتنى بر احساس محض اثر مي گذارد؛ يا زمان با همراهى طمع ها و هوس ها اثر مي گذارد. «انّ الّذين تولّوا منكم يوم التقى الجمعان انّما استزلّهم الشّيطان ببعض ما كسبوا.»

 

قرآن مي گويد: آنهايى كه در جنگ احد برگشتند طاقت نياورند بايستند، اين لغزش اينها به خاطر آن كارى است كه قبلاً كردند. ما وقتى روح را نساختيم، خودمان را محكم نكرديم، معلوم است هر مماسى روى آن اثر ميگذارد؛ يكى، دو تا، سه تا، ناگهان مى‌بينيد كه شكلش عوض شد، اما وقتي كه مثل فولاد آبديده، محكم و استوار و بر مبناى تفكر درست و منطق صحيح، هويت دينى انسان شكل گرفت و هويت انقلابى شكل گرفت، هرچه زمان بگذرد، اين هويت روشنتر، واضحتر، جذابتر و مستحكمتر مي شود.

 

آدم ها اينجورند، نهادها هم اينجورند. نگذاريد نهاد جهاد دانشگاهى تبديل شود به يك هويت ديگر؛ به يك هويت غير دينى، غير انقلابى. من يك بار در جمع همين عزيزان جهاد دانشگاهى مطلبى را چند سال پيش گفتم، كه يادم هم نبود؛ اين را براى من آوردند، خواندم و يادم آمد - بايد اين هويت صحيح را و اين هويت ايمانى را حفظ كنيد و باقى بماند. خوشبختانه همينجور هم بوده و تا حالا هم باقى مانده است؛ چون ساخت جهاد دانشگاهى و نوع مديريت، نوع عملكرد، نوع ارتباط راس با بدنه، جهت گيري ها، خواست ها، خواسته هاى خوبى بوده است - آنچه كه آن روز گفتم، اين بود كه بعضي ها تصور مي كنند انقلابيگرى، يك حركت انقلابى، يعنى حركت بى‌انضباطِ همراه با شلوغى، سردرگمى و بى‌نظمى! مي گويند آقا، آنها انقلابى بود و تمام شد! اين، غلط است. مطلقا در ذات تحرك انقلابى، اغتشاش و بى‌نظمى نيست.

 

بعكس، انضباط انقلابى از محكمترين و قويترين انضباطهاست. انضباطى كه ريشه از ذهن انسان، از دل انسان، از ايمان انسان ميگيرد، بهترين انضباطها را دارد. اول انقلابها از جمله انقلاب ما، بى‌نظميهائى ديده ميشود كه اين ناشى است از آغاز حركت انقلابى؛ چون يك بناى كهنه‌ى درهم ريخته بايد نابود شود و جايش يك بناى ديگر بيايد. اين، چيز طبيعى‌اى است؛ ولى وقتيكه بناى نو، بناى جديد ساخته شد بر پايه‌هاى درست، حركت بر اساس آن، حركتِ منضبط و خوب خواهد بود و پيش خواهد رفت و اين، انقلابى است. بنابراين انقلابيگرى را با بى‌نظمى و با شلوغكارى و با نشناختن ضابطه و قانون نبايد اشتباه كرد.

 

جهاد دانشگاهى از جاهايى است كه ما به آن اميد داريم براى آينده‌ علمى كشور. كار جهادى بايد هدفمند، درست متوجه به آرمان ها و هوشمندانه و عاقلانه و دشمن‌شكن باشد؛ اما راجع به مسئله‌ علم و تحقيق، من اين را عرض بكنم كشور ما بدون حركت در جاده گسترش دانش و گسترش پژوهش، امكان ندارد بتواند به نقطه‌ى مطلوب خودش دست پيدا بكند، مخصوص كشور ما هم نيست.

 

كليد، دانش و پژوهش است. دانشمند شدن يك ملت هم به اين نيست كه دانسته‌هاى ديگران را فرا بگيرد. آن، مقدمه كار است. علم يك دامنه‌ وسيعى دارد، انحصارى نمي تواند باشد كه ما فرض كنيم يك مجموعه‌اى از كشورها و يا ملت رها هستند كه نخبگان اينها علم را بايد توليد كنند، مرزهاى جديدى را براى علم تعريف كنند، يك مقدارى خودشان استفاده كنند، يك مقدارى هم كه زياد آمد، بدهند ديگران استفاده كنند. اين نمى‌شود.

 

اين نسبت، اين شكل كار، معنايش همين عقب‌ماندگى دائمىِ بخشى از كشورها، همين رابطه‌ ظالمانه بين كشورها، همين مسئله‌ دنياى اول و دنياى دوم و دنياى سوم و شمال و جنوب و همين حرفهايى است كه جزو ادبيات رايج سياسى در اين قرن و قرن قبل بوده و شده. همه انسان ها توانايى دانش‌پژوهى و دانشمندى را دارند.

 

استعدادها البته مختلف است، لكن هيچ كشورى نيست كه در آن انسان ها توانائى اين را نداشته باشند كه در اين دامنه وسيع و عظيمِ علم بالقوه و بالاستعداد، يك جايگاهى براى خودشان پيدا كنند و يك نقشى در آن ايفا كنند. اگر كشورى كه سابقه ‌او، تاريخ او، تجربه‌ى او، نشان مي دهد كه توانائى استعداد او، توانايى بالايى است و از متوسط بالاتر است - كه كشور ما قطعاً از اين قبيل است - اين بايستى در ايجاد علم، در توسعه‌ علم، در پيشرفت علم نقش ايفاد كند و اگر توانست اين نقش را ايفاد كند، آنوقت اين عقب‌ماندگى، اين تبعيض و بى‌عدالتى در همه زمينه‌هاى سياسى و اجتماعى و اقتصادى از بين خواهد رفت و خواهد شد داراى سهم برابر در مقابل كشورهاى ديگر و در مقابل قدرتهائى كه امروز وجود دارند.

 

آنوقت مي تواند خودش را اداره كند، روى پاى خودش بايستد، يك چيزى بدهد، يك چيزى بگيرد، اما امروز اينجور نيست. امروز نظام سلطه در دنيا بنايش بر گرفتن و دادن نيست بنايش بر گرفتنِ حداكثرى و دادنِ حداقلى است. ثروت را مي مكند، امكانات را مي مكند، اختيارات سياسى و اقتصادى و اجتماعى را در كشورها مي مكند و در اختيار مي گيرند و در مقابل، گاهى هيچ چيز نمي دهند، گاهى چيز مضرى مي دهند، گاهى هم يك چيزكى به آن كشورِ نقطه‌ى مقابل مي دهند. الان بافت سياسى دنيا اين است، سلطه‌گر و سلطه‌پذير. اگر بناست اين بافت به هم بخورد و كشورها بتوانند به قدر ظرفيت ملت هايشان و استعداد ملت هايشان در روابط عالم جايگاهى داشته باشند، عمده‌ترين چيزى كه در اين كار تاثير دارد، علم است. بنابراين علم را بايد جدى گرفت؛ بايد پيش رفت.

 

ما حركتمان شروع شده، لكن هنوز در اول كاريم؛ هم بايد به مراكز علمى و تحقيقى كمك بشود هم به پروژه‌هاى علمى، پروژه‌هاى تحقيقى و فناورى بايد كمك بشود؛ هم بايستى اين ميل به علم و تحقيق و پژوهش همه‌جا گسترش پيدا كند. بايد مخصوص استاد و محقق هم نماند؛ در محيط دانشجويى و فضاى دانشجويى گسترش پيدا كند؛ يعنى دانشجو ميل به علم‌آموزى و توليد علم پيدا كند كه اين كارى است كه احتياج دارد به تدبير و با توصيه و خواهش و تمنا و سفارش و دستور و اينها، نخواهد شد.

 

مسئولان بخش هاى آموزشى كشور ما چه وزارت آموزش و پرورش، چه وزارت علوم و وزارت بهداشت و درمان، چه بخش هايى كه مربوط به مسائل برنامه‌ريزىِ فرهنگى‌اند، در اين زمينه مسئوليت دارند. آنها كارى بكنند كه محيط دانشگاهى، محيط علم‌طلبى باشد.

 

واقعا اين جوان بخواهد عالم بشود و فقط مسئله اين نباشد كه بخواهد مدركى بگيرد، يا حالا اسمى مثلا براى يك كار كوچكى در بياورد.

 

اين، حركت لازم دارد. اين حركت بايد ادامه پيدا كند. كمك دولت و دستگاه هاى مسئول و كمك كسانى كه جايگاهى دارند كه مي توانند اثرگذار باشند بر روى ذهن مخاطبانشان، در اين زمينه حتما لازم است و من اصرارم بر اين است كه هر وقت ما براى پيشرفت علم كار مي كنيم، اين را فراموش نكنيد كه علم و دين توأمانند.

 

علم مجرد از دين و دور از دين ولو در گام اول در كوتاه‌مدت يك كشورى را به يك نقطه‌اى از افتخار هم برساند، اما در بلندمدت براى بشريت زيانبار است كما اينكه داريد مى‌بينيد كه زيانبار است. علمى كه از دين جدا شد و خودش را متعهد به دين ندانست، نتيجه‌اش همين مي شود كه امروز در دنيا رايج است؛ علم وسيله‌ زورگويى است، وسيله‌ى استثمار است، وسيله‌ى تخريب حرث و نسل است و محصول علم، بمب اتم است از يك طرف از طرف ديگر، محصول علم، اين مواد مخدر كذائى است؛ محصول علم، روى كار آمدن سياستمدارانِ دور از همه‌ى احساسات انسانى است در خيلى از كشورهاى دنيا.

 

علم را بايد با دين همراه دانست. علم را براى خدا و در راه خدا بايد تحصيل كرد و به كار گرفت. اين، جزو تعاليمِ اوليه‌ى ما بايد باشد در همه‌جا. و توفيقات اين علم هم بيشتر است؛ اين را به شما عرض بكنم. نگويند اگر علم را مقدس كرديم و با دين همراه كرديم و مؤمن‌كارى درآورديم، ديگر پيشرفت نمي كند؛ نخير، الان همين خود جهاد دانشگاهى شما، همين مجموعه كارهاى شما - كه به وسيله‌ عناصر مؤمن اين همه كار بزرگ انجام گرفته - نشان دهنده‌ى اين است كه علم وقتى با ايمان همراه باشد، توفيقاتش هم بيشتر خواهد بود. اميدواريم ان‌شاءاللَّه اين ديدار ما بتواند پيامى باشد براى جامعه‌ى علمى كشور از سوى مجموعه‌ى دستگاه؛ پيام قدرشناسى، پيام ارجگزارى، پيام حقگزارى از حركت علمى و بالخصوص درباره‌ى جهاد دانشگاهى و بالاخص در مورد مؤسسه‌ى رويان.

 

لازم به ذكر است، پژوهشگاه رویان هشتم خرداد ماه سال 1370 به عنوان مرکز جراحی محدود با هدف ارائه خدمات درمانی به زوج‏های نابارور و پژوهش و آموزش در زمینه علوم باروری و ناباروری توسط زنده ياد دكتر سعيد كاظمي آشتياني و گروهی از پژوهشگران و همکارانش در جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران تاسیس شد و در حال حاضر پيشرفت هاي چشمگيري در زمینه خدمات درمان ناباروری، سلول‌های بنیادی و زیست‌فناوری داشته است.