اگر رهبران عرب از امام موسي صدر الگو مي‌‌گرفتند ...

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ امام موسي صدر در چهاردهم خرداد ماه سال 1307 در شهر مقدس قم متولد شد. ريشه هاي خاندان صدر به جنوب لبنان باز مي گردد كه در گذر زمان و مهاجرت هاي اجدادش، ساكن و مستقر در شهر مقدس قم شدند.

امام موسي علاوه بر تحصيلات حوزوي در قم، در رشته حقوق اقتصاد دانشگاه تهران به تحصيل پرداخت و در دوره اي كه مطالعه مجله در ميان حوزويان عمل قبيحي به شمار مي رفت، به همراه عده اي از روحانيون مجله «مكتب اسلام» را منتشر كرد.
 

وي در سفري كه به قصد ديدار بستگانش به لبنان داشت از نزديك اوضاع اسف بار شيعيان را مشاهده نمود. در همان سفر بود كه با عالم بزرگ و مجاهد شيعه لبنان سيد عبدالحسين شرف الدين ديدار و گفت و گو كرد.
 

با در گذشت سيد عبدالحسين شرف الدين فرزندانش از سيد موسي خواستند تا رهبري شيعيان لبنان را به عهده گيرد.
 

امام موسي صدر بنا به وصيت شرف الدين به لبنان مهاجرت نمود و هنگامي كه به ناتواني رهبران سنتي شيعه در حل مشكلات شيعيان پي برد و به روش نوين رهبري اي كه جوانان شيعه آن روز طلب مي كردند، واقف شد؛ زمام امور را به دست گرفت.
 

وي با مشاهده و مطالعه اوضاع شيعيان، به اين نكته اساسي پي برد كه علت اصلي مشكلات شيعيان لبنان، فقر فرهنگي، اقتصادي آنان و ضعف سياسي شان است.

 

فراخوان هاي مكرر امام موسي صدر، براي بهبود بخشيدن به اوضاع لبنان فراتر از توبيخ بود و رهبران سنتي كه نمايندگي جنوب لبنان را به عهده داشته و هيچ خدمتي را ارائه نداده بودند، به طور آشكار به مبارزه فرا مي خواند.
 

روز به روز بر قدرت و نفوذ امام موسي صدر در ميان شيعيان و ديگر اقوام افزوده مي شد و اين آغازي بود براي خصومت گروه چپ گرا و رهبران سنتي با وي.
 

امام موسي صدر با تاسيس «مركز مطالعات اسلامي» در لبنان، برنامه هدايت جوانان شيعه را از سوسياليسم به اسلام آغاز كرد و در فضاي سياست زده لبنان و دنياي عرب كه مكاتبي چون پان عربيسم، سوسياليسم و... وجود داشتند، جوانان را به سوي اعتقادات و اخلاق اسلامي سوق داد و حداقل براي يك دهه فعاليت سياسي را مطرح نكرد.
 

 تاسيس «مدرسه صنعتي جبل امل» با مديريت شهيد چمران
 

وي در دهه كنارگيري از فعاليت سياسي به كارهاي فرهنگي پرداخت و در همين راستا «مدرسه صنعتي جبل امل» را در جهت آموزش و پرورش جوانان و نوجوانان بي سرپرست شيعي تاسيس كرد كه رياست اين مدرسه به مدت 8 سال به عهده شهيد چمران بود.
 

او همچنين «جمعيت برّ و احسان» را كه اعضاي آن خود مردم بودند تاسيس كرد و «بيت الفتاة» (خانه دختران) را جهت آموزش و اشتغال دختران بي سرپرست به خياطي و هنرهاي دستي بنيان نهاد.
 

در حقيقت امام موسي صدر راه بيداري مردم را مبارزه با فقر و جهل و بي سوادي مي دانست و رفع اين ضعف ها را وظيفه خود مي دانست.
 

با توجه به فعاليت هاي فرهنگي كه وي در لبنان داشت مي توان فهميد كه روح حاكم بر امام موسي صدر، بازسازي عزت مسلمانان، القاي معنويت و خدمت به انسان بود. او به بارزترين شكل ارزش ها و موازين اسلامي را پاس داشت و به همين خاطر، موجبات بازسازي عزت مسلمانان را فراهم كرد.
 

يكي از رهبران كاتوليك در پايان سخنان امام موسي صدر در مراسم موعظه روزه در كليساي كبوشين مي گويد: «روحانيت و معنويتي كه او با يك سخنراني در ديرها و كليساها و كلوب جوانان مي ريزد، بيش از تمام معنويتي است كه خود ما طي سال ها در آنجا پديد آورديم.»
 

پس امام موسي صدر در گام اول براي عزت دادن به مسلمانان دست به اقدام فرهنگي زده و آنان را از اسارت فقر و جهل رها نمود.
 

وي پس از چند سال فعاليت مستمر فرهنگي و اجتماعي، مركزي براي شيعيان به وجود آورد تا از حقوق طبيعي و اجتماعي آنها حراست نمايد، به همين منظور شيعيان با تصويب مجلس شوراي لبنان، اجازه يافتند تشكيلاتي به نام «مجلس اعلاي شيعيان در لبنان» جداي از «مجلس اسلامي اهل سنت» تاسيس نمايند. خود سيد موسي به رهبري اين مجلس انتخاب شد و از آن پس بود كه لقب «امام» را به وي نسبت دادند.
 

امام موسي صدر با تشكيل اين مجلس و به عهده گرفتن رهبري‌ آن با رهبران سنتي شيعه برخورد مستقيم پيدا كرد؛ زيرا براي آنان پذيرش اين امر كه يك روحاني شيعه از منطقه ديگر به آن ديار بيايد و مردمي را كه سلطه بر آنان، هدف ديرينه رهبران سنتي بوده، بسيج كرده و در ميان آنان چنين محبوبيتي كسب كند، بسيار دشوار بود.
 

همچنين وي اقداماتي بر ضد جريان چپ گرا انجام داد. مخالفت وي با گروه چپ گرا، ريشه در ديدگاه و نگرش ديني امام موسي صدر داشت. چپ گراها جوانان شيعي را به سمت عقايد كمونيسم و سوسياليسم مي كشاندند و اين در حالي بود كه اين عقايد تعارض ريشه اي با عقايد شيعي داشت.
 

امام موسي صدر بنيانگذار «رهبري مردمي» در ميان شيعيان لبنان است، شيوه اي كه در آن رهبر قشرهاي مختلف جامعه را مورد خطاب قرار مي دهد و از پشتوانه مردمي برخوردار است.

شيوه اي كه اگر رهبران عرب به آن رو مي آوردند از تسليم شدن به رژيم صهيونيستي و آمريكا بي نياز شده و امروز طعم تلخ سرنگوني و شكست را نمي چشيدند.

امام موسي صدر براساس معيارهاي ديني به اين امر واقف بود كه براي تاثير بر مردم و هدايت آنها بايد از حمايت آنها برخوردار بود، به همين خاطر رهبري مردمي را شيوه‌اي رهبري خود قرار داد.
 
ادامه دارد...