محال است غير معصوم بتواند جانشين رسول خدا را انتخاب كند

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ مطلب پيشرو رويكردي تازه به بحث تعيين و نصب امام دارد.

 

ضمن توجه به اين مسئله كه امام از طرف خدا و توسط پيامبر (ص) مشخص شده و مسلمانان بايد از امامت به عنوان دستور الهي اطاعت كنند و هر كس از پذيرش آن سرباز زند، كافر است، در مطلب پيش رو تلاش شده تا اثبات شود با توجه به مقامي كه امام دارد محال است انسان غير معصوم بتواند امام و جانشين رسول خدا را انتخاب نمايد؛ چراكه مقام امامت و ولايت به قدري والاست كه انسان توانايي شناخت ندارد چه رسد به اينكه انتخاب كند! 

 

چندي پيش ضرورت وجود امام را به 2 روش عقلي و نقلي به اثبات رسانديم اينك اين سوال مطرح است كه امام چگونه تعيين مي شود؟ و از چه طريق به مقام جانشيني رسول الله مي رسد؟

روش انتخاب امام در دو صورت انحصار عقلي دارد:

 

1- تعيين و منصوب كردن امام از طريق پروردگار جهانيان يا جانشين او در زمين (پيامبر).

2- انتخاب امام از طريق مردم و جايز دانستن شركت مردم (غير معصومين) در انتخاب امام.

براي پاسخ به اين بحث كه چه كسي صلاحيت و شايستگي جانشيني رسول الله را دارد نخست بايد جايگاه و درجه اهميت اين مقام را بشناسيم تا پس از آن بتوانيم به سوال اول پاسخ دهيم.

 

 

 

امامت شرافتي است كه حتي از مقام نبوت نيز بالاتر است. دليل ما بر اين مطلب آيه 124 سوره بقره است كه خداوند ابتدا به حضرت ابراهيم مقام نبوت و خليلي عطا كرد و سپس بعد از آن حضرت ابراهيم را به مقام امامت، شرافت و بزرگي داد و پس از آن بود كه حضرت ابراهيم آرزو و درخواست كردند كه اين مقام به ذريه ايشان نيز برسد.

 

 

از آنجا كه امامت در ادامه نبوت است و در جايگاه جانشيني رسول خداست، شأن امام مبيّن و مفسّر دين است و صاحب و مالك دين پروردگار متعال مي باشد. ديني كه از طرف خدا براي مردم فرستاده شده بي شك، مفسّر، مبيّن، حافظ و نگهبان آن نيز بايد از طرف خدا باشد تا توانايي كافي در آموزش و نگهداري دين داشته باشد.

 

 

پيامبر، جانشين خدا (خليفة الله) در زمين است. امام جانشين پيامبر است در زمين، در نتيجه امام جانشين خداوند است و امام دعوت كننده به سوي خدا و نماينده خدا در زمين است.

 

امامت با مقام نبوت همساني دارد به اين معنا كه امامان چه در كمالات و فضايل و چه در اطاعت و پيروي از ايشان و تسليم بودن در مقابلشان، همسان پيامبرند.

 

 

پيامبر اسلام (ص) هنگام عزيمت براي جنگ با روميان براي جلوگيري از توطئه هاي منافقان حضرت اميرالمومنين را در مدينه به جانشيني خود گذاشتند.
 

رسول خدا در پاسخ به اميرالمومنين علي (ع) كه علت جدايي از پيامبر را جويا شدند فرمودند: «اما ترضي ان تكون بمنزلة هارون و موسي – الا انّه لا بني بعدي – انّه لا ينبغي ان اذهب الا و انت خليفتي»

 

آيا دوست نمي داري كه براي من همانند هارون نسبت به موسي باشي؟ – جز آنكه بعد از من پيامبري نيست- همانا شايسته نيست كه من بروم مگر آن كه تو جانشين من باشي (مسند احمد بن حنبل – ج1 –ص 709)

 

در اين حديث شريف تمام مقامات جناب هارون به جز نبوت براي اميرالمومنين اثبات مي شود پس همچنان كه جناب هارون برادر و جانشين حضرت موسي در ابلاغ دين خدا و وزير و شريك وي بود حضرت امام علي (ع) نيز همين جايگاه و منزلت را نسبت به پيامبر اكرم دارد.

5. همساني امام و قرآن

 

حديث ثقلين از احاديث متواتر است به طوري كه در عالي ترين درجه اعتبار قرار دارد. مراجعه به اسناد و روايات حديث ثقلين در هر عصر و زماني، قطعي بودن صدور آن را از رسول اكرم ثابت مي كند و هيچ كس هر قدر دير باور نمي تواند در صحت و استواري اين سخن به خود شك و ترديد راه دهد.

دانشمند بزرگ شيعه مرحوم مير حامد حسين (متوفاني 1306 ق) اثبات مي كند كه حديث ثقلين را 187 عالم سني در كتاب خويش آورده اند. مجموع تحقيقات وي در خصوص سند و دلالت اين حديث در كتاب عقبات الانوار، مجلد حديث ثقلين جا شده است.

«اني تارك فيكم الثّقلين كتاب الله و عترتي اهل بيتي و انهما لم يفترقا حتي يرداعلي الحوض»

 

(مسلم –صحيح 2- ص 237-235 – ترمذي سنن 2 – ص220 – احمد بن حنبل- مسند4- ص 371)

 

اين كه قرآن و عترت از هم جدا نمي شوند، مي رساند:
 

1. عترت مانند قرآن تا قيامت در بين مردم موجود است. پس امام هميشه هست.
 

2. عترت هم چون قرآن از طرف خداوند بر آفريدگان حجت است.

 

با توجه به اينكه مقام امامت از مقام نبوت بالاتر است و امامت در ادامه نبوت مي باشد و مقام امامت همساني با نبوت دارد و امام جايگاهي برابر با قرآن دارد در نتيجه امامت جليل القدرتر، عظيم الشان تر، والاتر و عميق تر از آن است كه مردم با عقول خود آن را درك كنند و با آراء و عقايد خويش آن را بفهمند يا بتوانند با انتخاب خود امامي برگزينند.

وقتي شناختن فضايل و مدارج امام براي ما ناممكن است پس چه طور دست به انتخاب آن بزنيم؟ مگر پيامبر را مردم انتخاب كردند كه حالا جانشين و قائم مقام وي و كسي كه در تمام شئونات غير از نبوت با وي همسان است را مردمي غير معصوم انتخاب كنند؟