حركت‌هاي اخير جهان عرب زماني به نتيجه مي‌رسد كه به اصلاحات جزئي راضي نشوند

وي گفت: با توجه به اينكه اكثريت جامعه در دوره قاجار به عزت‌مندي معتقد نبودند، نتوانستيم يك انقلاب اسلامي در اين دوره داشته باشيم، ولي در زمان نهضت امام (ره) به دليل پافشاري بر عزت خود موفق به تشكيل انقلاب اسلامي شديم.

حجت‌الاسلام ابوطالبي گفت: همراه با نهضت امام (ره) و از دوره پهلوي دوم فضاي جامعه يك مقدار تعديل شد؛ به طوري كه حتي جريان هاي روشنفكري نيز تعديل شده و روشنفكري ديني تشكيل شد و فضاي ضد غربي شكل گرفت.

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) در ادامه افزود: حركت مصدق نيز در جريان ملي شدن صنعت نفت در راستاي حفظ نهضت اسلامي، البته در قالب ملي‌گرايي بود كه روشنفكران اين دوره بر خلاف دوره‌هاي قبلي كه خود را ذليل مي‌ديدند، بدنبال عزت بودند.

وحيد بهبهاني؛ ‌عامل احياي عقلانيت دوره قاجار

وي گفت: در دوره قاجار عقلانيت جامعه اسلامي رشد مي‌يابد و تفكر عقل‌گرايانه و اصوليون حاكم مي شود كه اين اتفاق مرهون تلاش و مجاهدت علامه وحيد بهبهاني است كه به وي لقب «علامه مجدد» يعني تجديد كننده دستگاه اصولي داده‌اند.

 

حجت‌الاسلام ابوطالبي گفت: در دوره ملي شدن نفت، آيت‌الله كاشاني طبق آيه «و لن يجعل الله للكافرين علي المومنين سبيلا» كه تسلط هيچ جريان خارجي را نمي‌پذيرفت، وارد عمل شد و با كمك مصدق كه وي نيز با رويكرد ملي‌گرايي خود صحبت مي‌كند، براي عزت ايران اسلامي تلاش كردند.

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) ادامه داد: در نهضت حضرت امام (ره) ادبيات عزت خيلي مهم و پررنگ است و نگاه امام به سلطه غرب بر جهان شرق به اين صورت است كه چرا غربيان خود را از مسلمانان برتر مي‌دانند؟ چرا غربي‌ها بايد تصور كنند كه به دليل پيشرفت تكنولوژي‌شان در همه زمينه‌ها از ما جلوترند؟ با توجه به كاپيتولاسيون چرا حق آمريكايي‌ها در كشور خودمان بايد از ما بيشتر باشد؟

پايه مجاهدت به معناي تلاش و اهتمام جدي است

 

حجت الاسلام ابوطالبي گفت:‌ پايه مجاهدت به معناي تلاش و اهتمام جدي است كه در دوره قاجار حركت‌هاي جدي براي حفظ منافع ملي، اقتصادي و سياسي صورت مي‌گيرد كه علماي بسياري هم درگير بودند و حتي شهيد مي‌شوند.

 

وي ادامه داد: هرگاه نگاه ديني و ايماني ما درست باشد و رابطه ايماني ما با منبع وحي نيز درست تعريف شود بر همين اساس جايگاه عقل هم درست تعريف مي‌شود، البته ما در تفكر شيعه جايگاه پررنگ عقل را مي‌بينيم؛ چرا كه در اين زمينه روايات معصومين به اين امر تاكيده شده است.

 

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) گفت: در صورتي كه جايگاه عقل جدي گرفته نشود و روحيه تصلب فراگير شود، تلاش و مجاهدتي رخ نمي‌دهند و در نتيجه عقل‌گرايي زمينه تلاش و مجاهدت را ايجاد مي‌كند.

كساني كه از فضاي عقلانيت دور شوند، از تعريف ايمان صحيح نيز دور شده‌اند

وي با اشاره به روحيه روشنفكرهاي دوره قاجار گفت: اين روشنفكرها به دارايي‌هاي خود بدبين بودند، تا جايي كه ميرزا ملكم خان مي‌گويد: منِ ايراني در مقابل غرب بايد عقل خود را تعطيل كنم كه اين امر سبب مي‌شود تا عزت خود را از دست بدهيم.

 

حجت الاسلام ابوطالبي با بيان اينكه كساني از فضاي عقلانيت دور مي شوند كه از تعريف ايمان صحيح دور شده‌اند، گفت: شرط اولي ايمان است كه اگر ايمان صحيحي باشد، طبعا عقلانيتي كه تعريف مي‌شود نيز درست است و همين باعث تلاش و مجاهدت بيشتر در وجود انسان مي‌شود.

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) در ادامه افزود: يك زمان ما به متون ديني باور و ايمان داريم و به همين اكتفا مي‌كنيم و اجازه اجتهاد و تعقل و بررسي به خود نمي‌دهيم؛ اين ايمان بدون عقلانيت كامل نيست، در نتيجه ايمان به دو پايه نياز دارد كه يك پايه عقلانيت است و ديگري مجاهدت.

 

وي گفت: آنچه ما را در اين دو سده زمين زده است و با قدرت سياسي، اقتصادي و نظامي بالاي غرب مواجه كرده، ضعف خود ما مسلمانان بوده است؛ چرا كه در ميان شيعه نيز تفكرات انحرافي چون انجمن حجتيه و تفكراتي كه دخالت علما در سياست را نمي‌پذيرد، ايجاد شده است.

حجت الاسلام ابوطالبي ادامه داد: آنچه اكنون باعث تحرك جهان اسلام شده است، احساس ضعفي بود كه در اثر سال ها سيطره غرب بر مسلمانان در آنها ايجاد شده بود، همانطور كه در دوره قبل انقلاب روشنفكران و نخبگان سياسي ما چه در دوره قاجار، چه دوره پهلوي در مقابل غرب دچار حالت تحقير و ضعف بودند و زماني توانستيم از آن خارج شويم كه امام (ره) عزت را احياء كرد.

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه جهان اسلام نيازمند احياي مجاهدت اسلامي است، گفت: مجاهدت و عزت دو مسئله اصلي جهان اسلام است كه بايد خود را در مقابل غرب حقير نبيند و به سوي عزت‌مندي حركت كند.

وي گفت: حركت‌هاي اخير جهان عرب زماني به نتيجه مي‌رسد كه مردم پاي كار بايستند، در غير اين صورت با دو تهديد و اصلاحات جزئي از ميدان مبارزه خارج مي شوند.

پي‌نوشت:

محمدباقر اصفهانی معروف به وحید بهبهانی، در سال 1117 (ه.ق) در اصفهان به دنیا آمد كه از نوادگان شیخ مفید رحمه الله و مادرش نوه دختری علامه مجلسی اول بود. علامه بهبهانی از سوی آقاسیدمحمد طباطبایی اصفهانی، «وحید عصر» لقب گرفت و به دلیل اقامتی طولانی در شهر بهبهان وي را «وحید بهبهانی» خوانده اند و به لقب‌های دیگری، همچون «استاد اکبر»، «استاد کل»، «علامه ثانی» و «محقق ثالث» مشهور است.