«توجه قلب» راه وصول به بالاترين عمل در ماه مبارك است
کد خبر:۱۳۹۰۲۸
بالاترين اعمال ماه مبارك رمضان- بخش اول

«توجه قلب» راه وصول به بالاترين عمل در ماه مبارك است

پيامبراكرم (ص) بالاترين اعمال در ماه مبارك رمضان را دوري جستن از چيزهايي دانستند كه خداوند حرام كرده است كه ورع يا دوري از گناه نيز با تمركزِ فكر و توجه قلب بر روي وظيفه و بر روي اوامر و نواهي الهي ممكن مي‌شود.
گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ در آخرين جمعه ماه شعبان، پيامبر (ص) خطبه‌اي ايراد فرمودند كه به «خطبة شعبانيه» مشهور است. در اين خطبه حضرت يك دستورالعملي براي بهره‌مندي كامل از ماه مبارك رمضان دارند.

امام رضا(ع) از پدرش و ايشان از جدش اين روايت را نقل كرده‌اند كه امام علي(ع) چنين فرمود: «در روزي از روزهاي آخر شعبان و در آستانه ماه مبارك رمضان، رسول خدا(ص) خطبه مهمي خواند.»

بزرگانتان را احترام بگذاريد، به كودكان ترحّم كنيد

از جمله نكاتي كه پيامبر اكرم (ص) در مورد وظايف ما در اين ماه مي‌فرمايند، اين است كه «بزرگانتان را احترام بگذاريد، به كودكان ترحّم كنيد، سجده‌هايتان را طولاني نماييد و استغفار كنيد.»

دستور‌هايي كه حضرت در اين خطبه فرموده‌اند، قلب انسان را آماده دريافت معنويت لازم براي ماه مبارك رمضان مي‌كند. اميرالمؤمنين (ع) مي‌فرمايند: «من بلند شدم و پرسيدم بالاترين اعمال در اين ماه چيست؟» اين سوال، هوشياري اميرالمؤمنين (ع) را نشــان مي‌دهد كه مي‌داند چه سوالي را از چه كسي بپرسد و دامن چه كسي را بگيرد.
 
پيامبر (ص) جوابي را مي‌فرمايند كه براي ما بسيار مهم و كارساز است. پيامبر اكرم (ص) در جواب مي‌فرمايند: «اَلْوَرَعُ عَنْ مَحارِمِ الله يعني مهمترين كار در ماه رمضان دوري جستن از چيزهايي است كه خداوند حرام نموده» يعني پيامبر اكرم(ص)، جواب اميرالمؤمنين (ع) را مناسب شخصيت و روحانيت خود حضرت مي‌فرمايند.
 
نكات فوق‌العاده راه‌گشايي در جملة «اَلْوَرَعُ عَنْ مَحارِمِ الله» نهفته است، ظاهر اين دستور يعني دوري كردن از آنچه خدا آن را حرام كرده است، ولي پيامبر (ص) مي‌فرمايند: بالاترين اعمال ماه مبارك رمضان همين يك كلمه است و با توجه به اينكه سؤال‌كننده شخصيتي است به نام علي (ع) كه ظرفيت فوق‌العاده‌اي در دريافت كمالات دارد، پس بايد به جواب دقّت بسيار كرد.
 
ورع يا دوري از گناه، با تمركزِ فكر و توجه قلب بر روي وظيفه حاصل مي‌شود

بايد متوجه بود ريشه و پاية وَرع كجاست؟ ورع يا دوري از گناه، با تمركز فكر و توجه قلب بر روي وظيفه و بر روي اوامر و نواهي الهي ممكن مي‌شود؛ يعني توجه قلبي و تمركز بر روي وظيفة الهي با وَرع، از هم جدا‌شدني نيست.

فكر مي‌كنيم براحتي مي‌شود گناه نكرد، ولي تا انسان بر روي نواهي و اوامر الهي متمركز نشود، نمي‌تواند گناه نكند، اين ساده نيست، بايد بر روي وظيفه‌اي كه خدا به عهدة ما گذاشته است، متمركز شويم. پس ورع، رابطه‌اي تنگاتنگ با تمركز دارد، به همين جهت هم در روايات داريم كه سخت‌ترين عبادات، وَرع است.
 
هركس در حالت وَرَع و پرهيزكاري از دنيا برود، خداوند تمامي ثواب اسلام را به او عطا مي‌كند
 
امام‌ محمدباقر (ع) مي‌فرمايند: «اِنَّ اَشَدَّ الْعِبادَةِ الْوَرَعُ» چون «وَرع» عمل ساده‌اي نيست، بلكه همراه با به‌كارگيري قلب، تمركز فكر و حضور قلب در عمل است.

در واقع همة اسلام براي بدست آوردن همين حالت است، لذا پيامبرخدا (ص) مي‌فرمايند: «مَنْ لَقِيَ‌اللهَ سُبْحانَهُ وَرِعاً اَعْطاهُ‌اللهُ ثَوابَ‌الاِسْلامِ كُلِّه يعني هركس در حالي كه از اهل وَرَع و پرهيزكاري است، خداي سبحان را ملاقات كند، خداوند تمامي ثواب اسلام را به او عطا مي‌فرمايد.» (جامع‌السعاده، ج 2)
 
آنچه نزد خدا است، جز به وَرع نتوان به آن رسيد
 
وَرع كار بزرگي است و اين كار بزرگ حتماً مقدمات بزرگي را مي‌طلبد؛ به‌طوري كه امام‌صادق (ع) مي‌فرمايند: «عَلَيْكُمْ بِالْوَرَعِ فَاِنَّهُ لا يُنالُ ما عِنْدَاللهِ اِلاّ بِالْوَرَعِ» يعني بر شماست كه وَرع پيشه كنيد كه آنچه نزد خدا است جز به وَرع نتوان به آن رسيد؛ يعني بركات و هدايت‌هاي الهي فقط از طريق وَرع به بندگانش مي‌رسد و اگر بخواهيم به لطف الهي چنين حالتي در ما ايجاد شود، بايد نسبت به آن برخوردي دقيق داشته باشيم.
 
پيامبر (ص): يا علي تو با انواع عقل به خداوند نزديك شو
 
اگر انسان نياز به توجّه و حضور نسبت به حرام الهي دارد تا بتواند ورع را در خود حفظ كند، پس بايد روي دستورات خدا تمركز روحي و قلبي كند؛ يعني بايد نسبت به محارم الهي توجه و حضور داشته باشد.
 
در روايتي پيامبراكرم (ص) خطاب به اميرالمؤمنين (ع) مي‌فرمايند: «يا علي آن وقتي‌كه مردم سعي دارند با انواع نيكي‌ها به خالق خود نزديك شوند، تو با انواع عقل به خداوند نزديك شو، كه در اين حال از آنها سبقت خواهي گرفت»

اگر مي‌بينيد شيعه در تفكر و تعقل در دين نسبت به ساير مسلمانان از جايگاه بالاتري برخودار است و رشد بيشتري كرده به ‌جهت همين روشي است كه امام شيعيان (ع) پيشه كرده است و لذا شيعة اميرالمؤمنين (ع) نسبت به موضوعات دين، علاوه بر به‌كارگيري قلب، خوب فكر مي‌كند.

در شيعه كثرت عبادات اصل نيست

كثرت عبادات در شيعه اصل نيست، بلكه داشتن عقل و فكر عبادت كردن، اصل است. پيامبرخدا (ص) مي‌فرمايند: «ما قَسَمَ‌اللهُ لِلْعِبادِ شَيْئاً اَفْضَلَ مِنَ الْعَقْلِ، فَنَوْمُ‌ الْعاقِلِ اَفْضَلُ مِنْ سَهْرِ الْجاهِل... يعني خداوند هيچ چيز را بين بندگان خود برتر از عقل تقسيم نكرد، پس خوابِ عاقل از بيداريِ جاهل افضل است؛ هر چند مؤمني كه عقلي رشد يافته و دل عالي دارد، با هر عبادتي، بسيار رشد مي‌كند.» (بحارالانوار، ج 1، ص 91)

نبايد ظاهر و قالب عبادات براي ما محور گردد؛ يعني اميرالمؤمنين(ع) با عقل و دل اميرالمؤمنيني هر شب هزار ركعت نماز مي‌خواندند، ولي توصية پيامبر (ص) اين است اي علي! اوّل؛ علّيِ عاقل شو، حال يك نماز بخواني، هزار ركعت است، اگر هزار ركعت بخواند چه مي‌شود!!!
 
ادامه دارد ...
پربازدیدترین آخرین اخبار