آرامش؛ هدیه ویژه خداوند به روزه داران

گروه علمی «خبرگزاری دانشجو»، روزه مکانیزمی است که باعث می شود فرد بیشتر حضور خدا را احساس کرده و تمامی رفتارها و اعمال خود را به نیت رضای خدا مزین کند و این گونه است که روزه داری مدیریت هیجانات منفی همچون، کینه و نفرت را میسر می کند.

 

هيجانات منفي همان ريز فاكتورهاي اساسي در بروز مشكلات جسمي و روحي هستند و مهمترین راهکار مقابله با این جریانات و کاهش این هیجانات تقويت و پرورش معنویت در فرد بوده که روزه داری این امر را محقق می سازد؛ به گونه ای که با تحت فشار قرار دادن بعد جسمي انسان فرصت رشد و پرورش بعد عاطفي و معنوی را برای فرد مهیا می کند.

 

در ایام روزه داری به ویژه ساعات پیش از افطار کاهش ميزان قند خون در افراد ممکن است باعث بروز برخی از رفتارهای تند چون پرخاشگری شود که کنترل این رفتارها خود تمرینی بزرگ برای کنترل هیجانات منفی است به عبارتی كنترل رفتار توسط فرد در ماه مبارك رمضان به وسيله روزه گرفتن افزايش مي يابد.

 

 

دكتر اصغر نژاد، يك روانشناس نخستین مكانيزم روزه را افزايش كنترل و مديريت خواسته ها و تمايلات دانسته و می گوید: روزه داري به نوعي تمرين خودكنترلي و به تاخير انداختن تمايلات است.

 

وی می افزاید: روزه گرفتن باعث مي شود كه فرد با اراده و اختيار خود آنچه را كه براي انجام آن تمايل بسيار دارد را به تاخير اندازد و بر اساس تحقيقات صورت گرفته کسانی كه مي توانند هيجانات رواني خود را كنترل و مديريت كنند افراد موفق تري نسبت به ساير افراد جامعه هستند.

 

اين روانشناس با اشاره به اهميت سلامت جسمي و تاثير آن در سلامت روحي افراد تصريح كرد: يكي از مهمترين علل معلوليت ها و سكته هاي قلبي و مغزي به ويژه در دوره ميانسالي مربوط به شيوه زندگي افراد از جمله خوردن غذاهاي چرب و افزايش استرس و اضطراب بوده و روزه داري به نوعي مبارزه با اين الگوي آسيب زاي زندگي است.

 

امتناع از خوردن و آشامیدن در زمانیکه فرد دچار تشنگي و گرسنگي است به نوعی بزرگترین تمرین برای تقویت صبر و افزایش مقاومت و تحمل محسوب می شود و در حقیقت افراد با روزه گرفتن ارزيابي واقع بينانه تري نسبت به خود پيدا می کنند و ظرفيت خود را در تحمل سختي‌ها و مشكلات به صورت عملي آزمایش مي كنند.

 

همچنین روزه داري امكان مديريت تمايلات و نيازهاي مختلف از جمله تشنگي، گرسنگي، بي خوابي و خستگي را فراهم كرده و فرد شناخت، درك و آگاهي بهتري نسبت به خود پيدا مي كند.

 

قطعا مهمترین نتیجه پرورش و تقویت این خلقیات خوب در انسان در نهایت افزایش رضایتمندی فرد نسبت به خود و همچنین افزایش رضایت مردم از یکدیگر را به دنبال خواهد داشت.

 

 

به گفته دكتر اصغرنژاد براساس تحقيقات صورت گرفته افراد روزه دار از نظر سلامت جسمي، روحي، طول عمر، كيفيت زندگي و احساس رضايت وضعيت بهتري نسبت به كساني كه روزه نمي گيرند، دارند.

 

وی با اشاره به کارکردهای اجتماعی مختلف روزه می افزاید: تمرين گرسنگي، تجربه ملموس تري از مشاهده احساس گرسنگي است و هر چه فرد گرسنگي و زجر كشيدن ديگران از اين مسئله را ببيند، تا زماني كه خود اين حس را تجربه نكند، نمي تواند درك درستي از آن داشته باشد.

 

هوش هيجاني يكي از مهمترین عوامل موفقيت افراد محسوب می شود و اين توانايي همان تمرين عملي همدلي كردن، خود را در جاي ديگري قرار دادن و از ديد ديگران به مسئله نگاه كردن است كه روزه داري عامل موثري در ارتقاي سطح سلامت رواني و توانايي درك و فهم حالات هيجاني ديگران است.

 

روزه داری نوعي تمرين عملي حالات هيجاني بوده و از نظر كاركردي تاثير به سزايي در ساختار روانشناسي فرد دارد و مي تواند باعث پيشرفت و موفقيت وي شود.

 

 

دكتر علي اسماعيلي، يكي دیگر از روانشناسان افزايش استقامت، پايداري و خويشتن داري را از جمله اثرات روزه دانسته و می گوید: روزه داري عادات رفتاري مثبت فرد را افزايش مي دهد.

 

وي با تاکید بر اینکه از دیگر اثرات مثبت روزه داری تزكيه نفس است، می افزاید: با توجه به اينكه فرد روزه دار بايد از انجام بسياري از كارهاي گناه دوري كند، اين امر در تزكيه نفس فرد تاثير گذاشته و باعث تعالي روح وي مي شود.

 

این روانشناس تاکید می کند: روزه داري تاثيرات مثبتي از نظر روانشناسي و بيولوژيكي در فرد دارد اما در صورتيكه فرد خويشتن داري و خودآگاهي داشته باشد؛ چرا که در غیر این صورت و عدم توجه به خويشتن داري نه تنها مي تواند اثرات مثبت روزه را خنثي كند بلكه باعث بروز برخي از رفتارهاي منفي در فرد مي شود.

 

انجام کارهای نیک و مورد پسند خداوند و دوري فرد روزه دار از كارهاي حرام به مدت یک ماه باعث ترغيب وي به سمت كارهاي مثبت و در نهايت افزايش عادت رفتاري مثبت مي شود؛ زیرا زمانيكه فرد كار مثبتي را در يك مدت مشخص انجام مي دهد، اين كار به صورت عادت درآمده و در ساير مواقع زندگي نيز ادامه پيدا مي كند.

 

آگاهی فرد از میزان ظرفیت و تحمل خویش در برابر سختی ها و دیگر تمایلات و هیجانات خود در حقیقت ظرفین روانشناختی وی را افزایش می دهد و این امر نیز از مهمترین نتایج روزه داری در ماه ضیافت الهی است.

 

از طرف دیگر روزه يكي از تكاليف الهي براي انسان است و با توجه به اینکه انجام تكليف و عمل به رفتارهاي ديني باعث شادماني و خوشحالي فرد مي شود روزه گرفتن نيز آرامش فرد را به دنبال دارد.

 

انسان در ماه مبارك رمضان مهمان خداوند بوده و خدا را به عنوان يك منبع حمايتي قوي درمي‌يابد، با درک ارتباط نزدیک تر خود با معبود کمتر دچار اضطراب، استرس و افسردگي می شود و در نهايت آرامش و افزايش حس فداكاري، گذشت و ارتباط با ديگران را در وجود خود می یابد.

 

پاك سازي دروني يكي از ويژگي‌هاي اصلي ماه رمضان است كه ارتباطي تنگاتنگ با سلامت روحي و رواني افراد دارد و روزه داران در این ماه بازسازي و بازنگري در رفتارها و افكار و انديشه‌هاي خود را بیش از پیش مورد توجه قرار می دهند.