آتش؛ ميهمان ناخوانده جنگل ها

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»، حسين عبيري گلپايگاني؛ جنگل ها و مراتع از نعمت های خدادادی بر روی کره زمین هستند و برای به وجود آمدنشان طبیعت میلیون ها سال زحمت کشیده است و با نابودی آنان زندگی همه جانداران ساکن در کره خاکی نیز به شدت در معرض خطر و نابودي قرار مي گيرد.

 

خسارت های ناشی از نابودی درختان سر به فلک کشیده جنگلی در اثر آتش سوزی ها بالغ بر میلیاردها تومان می باشد که متاسفانه این خسارت ها به بیت المال و مردم وارد می شود.

 

در سال جدید نیز طبق اخباری که خبرگزاری ها منتشر کرده اند در بعضی از مناطق جنگلی آتش سوزی هایي رخ داده است كه چند آتش سوزی در 162 هکتار از جنگلهای استان خوزستان و آتش سوزی در جنگل های پل دختر از آن جمله است.

 

سال گذشته حسين باقري، رئيس سازمان مدیریت بحران کشور در مورد چند برابر شدن میزان آتش سوزی جنگل های کشور در سال 90 احساس خطر کرد و گفت: در سال‌های آینده آتش‌سوزی‌ها افزایش خواهد یافت.

 

با توجه به افزایش شدت آتش سوزی ها در جنگل های کشور در پاییز سال گذشته، توسط تعدادی از سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه محیط زیست و منابع طبیعی و با مشارکت مدیر کل جنگل های خارج از شمال سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کارگروهی با موضوع بررسی راهکارهای همکاری بین دفتر جنگل‌های خارج از شمال سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، سازمان های مردم نهاد و جوامع محلی و بومی جهت حفاظت و بهره‌برداری پایدار از این جنگل‌ها تشکيل شد.

 

این کارگروه تا كنون جلساتی با موضوع نقش کمک های مردمی (بومی، محلی و سازمان های مردم نهاد) به سازمان ها و نهادهای دولتی براي حفظ و صیانت از منابع طبیعی برگزار کرده است.

 

در بيشتر جلساتی که با موضوع علل و پیشگیری آتش سوزی جنگل های کشور با حضور کارشناسان محیط زیست و منابع طبیعی و سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه محیط زیست و منابع طبیعی برگزار شده و یا حتی گزارش هایي که تا کنون در این مورد منتشر شده است دو نظریه جدی توسط کارشناسان در مورد آتش سوزی هاي سال های اخیر وجود دارد به طوريكه تعدادی از کارشناسان علت افزایش این آتش سوزی ها را عواملی مانند خشک سالی های اخیر می دانند.

 

برخي كارشناسان اعتقاد دارند بارش باران های بهاری موجب رویش گیاهان بهاری در مراتع و یا در زیر درخت های جنگلی می شوند، در فصل پاییز به علت عدم بارش باران این علف ها خشک شده و با برگ خشک شده و ساقه های خشک شده درختان و خاشاک موجود در جنگل ها آمادگی دارند که با کوچکترین جرقه ای شعله ور شوند و با شروع آتش سوزی در جنگل درختان تر و خشک با هم می سوزند و از طرفی این کارشناسان همیشه اشاره انگشت اتهام خود را به سوی استفاده کنندگان از این منابع خدا دادی دراز می کنند یعنی شکارچیان و گردشگران یا بهره برداران از این منابع  که خواسته و یا نخواسته سبب شروع این آتش سوزی ها می شوند.

 

بعضی دیگر از کارشناسان منابع طبیعی و محیط زیست اعتقاد دارند چون در سراسر کشور ایران نعمت های خدادادی مانند جنگل و مرتع به مقدار زیادی وجود دارد و از طرفی عواملی طبیعی چون خشکسالی نیز همیشه این کشور را تهدید می کند؛ پس خطراتی چون آتش سوزی همیشه در جنگل ها وجود دارد و در هیچ کجاي دنیا هم تاکنون نتوانسته اند این خطرات را به صفر برسانند.

 

لذا عوامل و مشکلات ناشی از این آتش سوزی ها کم توجهي نهادها و سازمان های دولتی و همچنین بهره برداران و حاشیه نشینان مرتبط با این منایع طبیعی می باشد که می بایست در زمان های گذشته برای تجهیز شدن یگان های حفاظتی منابع طبیعی اقدام می کردند، اين كارشناسان اعتقاد دارند که نهاد مرتبط با منابع طبیعی باید همیشه پیش از وقوع حوادث و برای پیشگیری از این حوادث در جهت تهیه امکانات و تجهیزات به روز دنیا اقدام کنند و فقط در هنگام وقوع حوادث با بسیج به موقع امکانات از وارد آمدن خسارت سنگین به منابع طبیعی جلوگیری کنند.

 

در چند دهه اخیر دخالت های صحیح و ناصحیح انسان ها بر سطح تنها سیاره قابل سکونت در عالم هستی باعث شده است مشکلات و معضلات زیست محیطی حیات و زندگی بر روی این سیاره را به شدت تهدید کند و از طرفی منافع و مزایای وجود منابع طبیعی و جنگل ها برای کاهش این مشکلات و معضلات بر هیچ کس پوشیده نیست و از طرفی با توجه به تهدیدات جدی ناشی از آتش سوزی های منابع طبیعی و جنگل ها در سال های آینده لازم است که برای جلوگیری از این آتش سوزی ها اقدامات جدی انجام شود لذا در صورت بروز مشکل در منابع طبیعی وظیفه همه هموطنان می باشد که با امکانات موجود براي حفظ و صیانت از منابع طبیعی کشورمان اقدام کنند.

 

با توجه به کمبود تجهیزات پیشرفته کنترل آتش در جنگل های کشور؛ ما باید در ابتدا از داشته های اصلی خود در مواقع خطر استفاده بهینه کنیم که اولین این داشته ها نیروهای مردمی و تشکل هایي هستند که برای محیط زیست و منابع طبیعی دایه مهربانتر از مادر می باشند مانند تشکل های زیست محیطی، گروه های کوهنوردی و نیروهای مردمی بسیجی که خوشبختانه بنا به ماهیت فعالیت جمعی و داوطلبانه آنان تا حدودی این نیروها سازمان یافته هستند و در صورت پراکندگی آنان می توان با حداقل امکانات آنان را سازماندهی و بسیج کرد.

 

در صورتیکه خطر آتش سوزی، منابع طبیعی و جنگل های کشورمان را تهدید کرد؛ دیدن آموزش های موثر برای رویارویي با این حوداث پیش از وقوع خطرات بسیار مفید است.