استراتژيهاي پيامبر در قبال تهديدها و تحريمها
دكتر بختياري در گفتوگو با خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، در رابطه با استراتژيها و مدل برخورد پيامبر(ص) در قبال تحريم اعمال شده از سوي قريش گفت: قريش هوشمند بود و از شيوههاي مختلفي براي صدمه زدن به اسلام استفاده مي كرد.
استاد دانشگاه الزهرا گفت: از جمله اقدامات قريش براي وارد كردن فشار به پيامبر(ص) و مسلمين، پيدا كردن هم پيمانان جديد و برنامه ريزي به كمك آنها براي صدمه زدن به اسلام بود.
تهديد فرهنگي قريش عليه مسلمانان
استاد دانشگاه الزهرا در ادامه افزود: از جمله اين هم پيمانان يهوديان مدينه بودند كه در زمينههاي مختلف، بخصوص مسائل فكري از آنها كمك ميگرفتند؛ چرا كه قريش از نظر فرهنگي در سطح پاييني قرار داشت و براي مقابله با اسلام كه دين فرهنگي و داراي مفاهيم والايي است از يهوديان كمك مي گرفت.
بختياري گفت: همان طور كه در قرآن نيز اشاره شده است، سوالاتي را كه قريش در مورد «روح» و «ذي القرنين» از پيامبر (ص) پرسيد، از يهود آموخته بود.
منع ارتباط مردم با پيامبر(ص) و مسلمين
استاد دانشگاه الزهرا (س) گفت: از جمله تحريمهاي ديگري كه از سوي قريش به كار گرفته شد، منع ارتباط مردم با پيامبر(ص) و مسلمين بود؛ براي نمونه زماني كه پيامبر(ص) براي تبليغ به «سقيف» رفتند، علاوه بر اينكه مانع از انجام فعاليت توسط پيامبر(ص) شدند، بلكه آنقدر مردم سقيف را با خود همراه كردند كه جو سنگيني بر آنجا حاكم شد؛ به طوري كه با ديدن پيامبر(ص) شروع به سنگباران ايشان كردند.
وي در پاسخ به نحوه مواجهه همراهان پيامبر(ص) با تحريمها مبني بر اينكه آيا عدهاي بودند كه از پيامبر(ص) جدا شوند يا به پيامبر(ص) فشار بياورند كه براي جلوگيري از نابودي افراد و باقي ماندن نيروها و حتي پيشرفت اسلام با مشركان توافق صورت گيرد، گفت: ما در تاريخ سند مشخصي نداريم؛ چرا كه دوره پيامبر اسلام(ص)، دوره حساسي است كه حضور و فعاليت در اين دوره براي افراد در آينده داراي اهميت بود.
برگشت خلق و خوي جاهلي بعد از پيامبر (ص)
بختياري در ادامه گفت: يكي از موارد مهم براي افراد، كسب شرافت معنوي بود و با توجه به اينكه شرافت خانداني در اسلام پذيرفته نيست و اسلام معتقد به برابري افراد است و فقط تقواست كه مالك كرامت محسوب مي شود، افراد به دنبال جمع آوري سابقه در اسلام بودند.
استاد دانشگاه الزهرا(س) افزود: شرايط در جامعه بعد از پيامبر(ص) به گونهاي بود كه يكسري از خلق و خوهاي دوران جاهليت كه هنوز فراموش نشده بود، به طرق مختلف بازگشت.
وي گفت: پيامبر(ص) سعي داشتند با بيان حقايق و آشنا كردن مردم با معارف ناب اسلام، سطح درك مردم را بالا ببرند و زماني كه خود حضور داشتند جلوي انحرافات جامعه را مي گرفتند؛ البته در همين زمان هم عدهاي روبروي پيامبر(ص) مي ايستادند؛ هر چند ممكن است بعداً پشيمان مي شدند.
بختياري با اشاره به اينكه پتانسيل و ظرفيت وجودي افراد مختلف، متفاوت است، گفت: عدهاي معارف پيامبر(ص) را كامل دريافت مي كردند و هدايت مي شدند، عدهاي در حقيقت تغييري نمي كردند و بعد از پيامبر(ص) نيز خلق و خوي حقيقي خود را نشان مي دادند.
فضيلتسازي انگيزهاي براي تغيير در تاريخ
استاد دانشگاه الزهرا(س) گفت: بعد از پيامبر(ص) افراد به دنبال كسب سابقه اسلام براي خود بودند و مي خواستند بگويند كه ما در جامعه اسلام اوليه نقش كليدي داشتيم؛ مثلاً در مورد جنگ بدر، مشهورترين روايت تعداد 313 نفر است، ولي بررسيها نشان مي دهد كه در تاريخ 700 نفر ادعاي بدري بودن مي كنند؛ زيرا دنبال فضيلت سازي براي خود هستند.
وي ادامه داد: عدهاي نيز در دوره پيامبر (ص) كارهايي انجام داده بودند و سوابقي داشتند، ولي الان هيچ سندي در اين زمينه وجود ندارد و معلوم مي شود كسي يا جرياني پرونده آنها را پاك كرده است.
بختياري افزود: از جمله اين افراد معاويه است كه هيچ سندي در مورد سابقه او وجود ندار و فقط در فتح مكه ديده شده و بعد «اميرالمومنين» مي شود.
استاد دانشگاه الزهرا(س) گفت: بسياري از شكستها، رابطههاو اخبار مربوط به افرادي كه در شرايط سخت پيامبر(ص) را ترك كردند و نتوانستند تا آخر با پيامبر(ص) بمانند، موجود نيست؛ زيرا مربوط به افرادي مي شود كه در جامعه اسلامي به مقامي رسيدهاند و خليفه شدهاند كه خوشايند خود و گاهي خوشايند مردم نبوده است.
تدبير پيامبر (ص) در مقابل تحريم؛ اعزام مسلمانان به حبشه
وي با اشاره به استراتژيها و تدابير پيامبر(ص) در مقابل تحريمها گفت: از جمله تدابير پيامبر(ص) در زمان شعب ابي طالب، اعزام مسلمانان به حبشه به رهبري «جعفر ابن ابي طالب» بود كه نشان مي دهد پيامبر(ص) فقط افراد ضعيف و بيچاره جامعه را اعزام نمي كنند، بلكه افرادي هم كه هيچ اذيت و آزاري از ناحيه قريش متحمل نمي شدند و خيلي هم ثروتمند هستند نيز در بين آنها ديده مي شود.
بختياري با بيان اينكه پيامبر(ص) تركيب هوشمندانهاي را براي اعزام به حبشه انتخاب كردند، گفت: علت چنين انتخابي قطع كردن ارتباط قريش با حبشه بوده است؛ چرا كه در مقابل، قريش نيز دو نفر از بزرگ زادهها را با اموال زيادي به سوي نجاشي مي فرستد تا او را به طمع بيندازد.
رايزني با ساير نواحي؛ راهكار نجات دهنده اسلام
استاد دانشگاه الزهرا(س) گفت: پيامبر(ص) پس از اينكه ديدند قريش به هيچ وجه حاضر به همكاري نيست و از سنگ اندازي بر سر حركت مسلمانان دست بر نمي دارد، اقدام به ارتباط گرفتن با ساير قبايل كردند.
وي افزود: پيامبر(ص) شروع به رايزني با قبايل ديگر و حتي نواحي ديگر غير از مكه كردند و در نهايت همين شيوه بود كه موثر واقع شد و موجب بسط و گسترش اسلام گرديد.
بختياري ادامه داد: در جريان اين ارتباط گيري وقتي يثربيها با پيامبر(ص) روبرو شدند بلافاصله جذب دعوت ايشان شدند و و پس از دو سال يثرب چنان تغييري كرد كه آماده پذيرش پيامبر(ص) شدند و مسلمانان توانستند به آنجا هجرت كنند.
فتح مكه از عوامل اساسي برچيده شدن تحريم
استاد دانشگاه الزهرا(س) با بيان اينكه تحريمها تا فتح مكه ادامه داشت، گفت: بعد از فتح مكه هيبت قريش شكسته، و تمام ترسها و تابوهايي كه از قريش در نزد قبايل عرب وجود داشت، برداشته شد و قبايل مكه به پيامبر گرويدند و اسلام آوردند.